ریاست مجلس، تکیه گاه مطمئن و ارزشمند برای قالیباف

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

به تازگی مسئله ی بسته ماندن صحن علنی مجلس و تشکیل جلسات عمومی آن به شکل مجازی، موضوع رقابت های جناحی میان نمایندگان مجلس و چهره های سیاسی دیگر شده است. استدلال اصلی در مخالفت با گشودن مجلس، ملاحظات امنیتی و احتمال حمله دشمن به آن است. گفته می شود شورای عالی امنیت ملی، پس از آغاز جنگ در اسفندماه سال گذشته نامه ای به قالیباف، رئیس مجلس نوشته و خواستار تعطیلی مجلس در دوران جنگ شده است. هر چند کشور در حال حاضر در وضعیت آتش بس قرار دارد اما روند مذاکره با امریکا، پیشرفت چندانی نداشته و ممکن است دشمن بار دیگر به خاک کشورمان حمله کند. از این رو، به نظر می رسد بهتر باشد مجلس فعلا بسته بماند. برخی معتقدند در شرایط فعلی که کشور با احتمال یک جنگ جدید رو به روست، مسئله ی بازشدن مجلس ضرورت و اهمیت چندانی ندارد و شاید بهتر باشد جناح های رقیب، بحث در این باره را به زمانی دیگر موکول کنند.
اما موعد انتخابات هیئت رئیسه مجلس نزدیک است و برخی نمایندگان بر این باورند که برای اینکه این انتخابات روند قانونی خود را طی کند، ضروری است که مجلس، جلسه ای حضوری تشکیل دهد. اما نکته ی حائز اهمیت این است که برخی از نمایندگانی که خواستار باز شدن مجلس هستند، به جبهه ی پایداری تعلق دارند. عملکرد این دسته در مجلس، پیش از این نیز مورد انتقاد میانه رو ها قرار گرفته بود، به نحوی که برخی مدعی شدند مجلس، جایگاه واقعی خود را از دست داده و صرفا به تریبونی برای پایداری چی ها تبدیل شده است. این دسته، تلاش نمایندگان برای بازگشایی مجلس را نیز مورد انتقاد قرار داده و خواستار آن شده اند که نمایندگان از تصمیمات شواری عالی امنیت ملی تبعیت کنند. در حالی که شواری عالی امنیت ملی هنوز در مورد انتخابات هیئت رئیسه مجلس اظهار نظری نکرده است، محمدتقی نقدعلی، نماینده مجلس گفته تنها با دستور مستقیم رهبری، انتخابات غیرحضوری را خواهد پذیرفت.
اما انتقاد از نمایندگان به همین جا ختم نمی شود. چندی پیش یک فعال رسانه ای، اظهارنظر نمایندگان مجلس در مورد جنگ را خارج از حیطه ی مسئولیت نمایندگان دانسته و آن ها را از اظهارنظر در چنین موضوعاتی برحذر داشته بود. ممکن است برخی، نمایندگان فعلی مجلس را نمایندگان واقعی مردم ندانند، به این دلیل که بسیاری از کاندیداهای نمایندگی، به دست شواری نگهبان رد صلاحیت شده اند و تعداد رای دهندگان در حوزه های مختلف ناچیز بوده است اما تا زمانی که مجلس در ایران پابرجاست، نمایندگانی که به آن راه یافته اند، نمایندگان مردم به شمار می آیند و نمایندگان مردم طبیعتا حق دارند در مورد سرنوشت کشور و احتمال وقوع جنگ نظر خود را بیان کنند.
نماینده ای دیگر، مجتبی زارعی اظهار کرده که ریاست فعلی مجلس یعنی قالیباف که با حفظ سمت رئیس تیم مذاکره کننده ایران با امریکا و همچنین نماینده ی ویژه ایران در چین است، با باز شدن مجلس موافق است. از سوی دیگر حملات تند جبهه ی پایداری به قالیباف به عنوان رئیس تیم مذاکره کننده بر کسی پوشیده نیست، هر چند قالیباف نشان داد که آماده است تا انعطاف لازم را در مقابل جبهه ی پایداری از خود نشان دهد و دل ایشان را به دست آورد، به طوری که برخی از نمایندگان تندروی مجلس را در سفر به اسلام آباد با خود همراه کرد و این نمایندگان در جریان مذاکرات مستقیم میان این تیم با معاون اول رئیس جمهور امریکا قرار داشتند. علی نبویان، نماینده ای که هیئت مذاکره کننده را همراهی می کرد، پس از بی نتیجه ماندن مذاکرات اسلام آباد، از عملکرد قالیباف دفاع کرد و معتقد بود این قالیباف بوده که اجازه نداده است دستاوردهای نظامی ایران از دست برود.
از سوی دیگر، غیبت قالیباف از انظار عمومی، برخلاف دیگر نمایندگان و حتی اعضای دولت و رئیس جمهور کشور نشانه ی آن است که مطابق برآوردهای سیستم اطلاعاتی ایران، او احتمالا در لیست اهداف ترور دشمنان قرار دارد. به نظر می رسد او توانسته است خود را به عنوان چهره ای کلیدی در رده ی تصمیم گیرندگان اصلی نظام تثبیت کند و از طوفانی سیاسی به سلامتی عبور کند. البته او این موفقیت را مدیون میانه رو های نظام است که پس از حمله تند جبهه ی پایداری به قالیباف، با جان و دل از او دفاع کردند و او را نماینده ی عقلانیت ایرانی در مذاکره با امریکا دانستند. در واقع، میانه رو ها به این نتیجه رسیدند که فرقی نمی کند که چه کسی کار مذاکره با امریکا را به عهده بگیرد؛ مهم این است که نظام بپذیرد به جای جنگ، با امریکا مذاکره کند. به همین دلیل، هر چند پیش از این همدلی چندانی با مواضع سیاسی قالیباف نداشتند و بسیار کوشیده بودند تا مانع به قدرت رسیدن او در کشور شوند، این بار راه را برای بالا رفتن قالیباف گشودند تا او بتواند اختیارات قانونی خود را افزایش دهد، به طوری که ممکن است موفق شده باشد جایگاه ریاست یک دولت در سایه را در ایران به دست آورد. در هر حال، به نظر نمی رسد که حضوری شدن جلسه عمومی مجلس، تاثیر خاصی بر انتخابات هیئت رئیسه مجلس بگذارد و بتواند ریاست مجلس را تغییر دهد. هر چند در مقایسه با سایر عناوین جدید قالیباف، ریاست مجلس کم اهمیت می نماید اما تکیه گاه مطمئنی است و حفظ آن همچنان ارزشمند است.