آیا تفاهم نامه ی اسلام آباد احیا خواهد شد؟

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

اخبار حاکی از آن است که عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان بار دیگر به ایران سفر خواهد کرد. این سفر با هدف ترغیب تهران به پیگیری مسیر دیپماتیک برای دستیابی به صلح صورت خواهد گرفت. از سوی دیگر، وزیر امور خارجه ی کشورمان با وزرای امور خارجه ی مصر و عمان گفت و گوهایی در خصوص احیای تفاهم نامه داشته است.
به نظر می رسد کشورهای منطقه بار دیگر تلاش های دیپماتیک خود را برای بازگشت صلح به منطقه از سر گرفته اند. این در حالی است که برخی محافل سیاسی ایران به این باور رسیده بودند که کشورهای همسایه دیگر برای میانجی گری میان ایران و امریکا تلاش نخواهند کرد. به نظر می رسد فرصت جدیدی برای ایران پیش آمده است تا صلح را بپذیرد.
اخبار مربوط به رایزنی وزیر امور خارجه ی ایران و عمان از این حیث اهمیت دارد که برخی گزارش ها به تازگی مدعی شده اند که امریکا مقدار قابل توجهی نفت از مسیر جنوبی تنگه هرمز جا به جا می کند و کشتی ها در حال عبور و مرور از مسیر عمانی هستند. با این حال، وزرات امور خارجه ی کشورمان هنوز واکنشی نسبت به این ادعا نشان نداده و درتماس تلفنی میان وزرای دو کشور، راه های بازگشت به دیپلماسی و صلح بررسی شده است.
یک رسانه ی عربی نیز مدعی شده است که ایران دعوت نامه ای برای پیوستن به توافق مکه دریافت کرده و در حال بررسی آن است. این توافق نظامی پیش از این، میان سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان امضا شده بود و بر اساس آن، حمله به یکی از این کشورها، حمله به سایر کشورهای عضو است و با پاسخ نظامی ایشان رو به رو خواهد شد. این توافق، به خصوص در سایه ی رقابت های نظامی ترکیه و اسرائیل در خاک سوریه و تقابل میان عربستان و یمن اهمیت یافته است.
وزارت امور خارجه ی ایران واکنش مثبتی به این توافق نشان داده و آن را نشانی از اراده ی کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکارهایی بومی و غیرآمریکایی برای تامین امنیت خود ارزیابی کرده است. از این رو، احتمال می رود که ایران در صورت صحت اخبار، با دید مثبتی دعوت به این توافق را بررسی کند. این توافق های منطقه ای می تواند مقدمه ای برای صلح باشد.
از سوی دیگر، محسن رضایی دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی در تازه ترین اظهار نظر خود گفته است که ایران باید رفتار دیپلماتیک خود را اصلاح کند. مشخص نیست که منظور او از این سخن چیست و چگونه باید آن را تفسیر کرد.
به نظر می رسد که دولت در ایران مسیر مذاکره و توافق با امریکا را به درگیری نظامی ترجیح می دهد و برای احیای این تفاهم نامه تلاش می کند اما تا زمانی که بدنه ی نظامی کشور با دولت همراه نشوند، توافق احتمالی میان دو کشور همانند توافق پیشین راه به جایی نخواهد برد.
برخی اخبار تایید نشده می گویند امریکا در تازه ترین تلاش خود برای احیای دیپلماسی با تهران، تلاش کرده است از طریق رئیس اقلیم کردستان عراق با سردار وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران تماس بگیرد و نظر او را در خصوص صلح جویا شود. اگر این تلاش ها صحت داشته باشد، می توان نتیجه گرفت که امریکایی ها دیگر تیم مذاکره کننده ی قالیباف و دولت ایران را طرف حساب خود نمی داند و به دنبال آن است که راهی ارتباطی با بدنه ی نظامی ایران برقرار کند چون نظامیان را تصمیم گیرندگان اصلی ایران می داند
آیا تفاهم نامه ی اسلام آباد احیا خواهد شد؟
عاطفه پیرایش، دانشجوی دکتری فلسفه
اخبار حاکی از آن است که عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان بار دیگر به ایران سفر خواهد کرد. این سفر با هدف ترغیب تهران به پیگیری مسیر دیپماتیک برای دستیابی به صلح صورت خواهد گرفت. از سوی دیگر، وزیر امور خارجه ی کشورمان با وزرای امور خارجه ی مصر و عمان گفت و گوهایی در خصوص احیای تفاهم نامه داشته است. به نظر می رسد کشورهای منطقه بار دیگر تلاش های دیپماتیک خود را برای بازگشت صلح به منطقه از سر گرفته اند. این در حالی است که برخی محافل سیاسی ایران به این باور رسیده بودند که کشورهای همسایه دیگر برای میانجی گری میان ایران و امریکا تلاش نخواهند کرد. به نظر می رسد فرصت جدیدی برای ایران پیش آمده است تا صلح را بپذیرد.
اخبار مربوط به رایزنی وزیر امور خارجه ی ایران و عمان از این حیث اهمیت دارد که برخی گزارش ها به تازگی مدعی شده اند که امریکا مقدار قابل توجهی نفت از مسیر جنوبی تنگه ی هرمز جابه جا می کند و کشتی ها در حال عبور و مرور از مسیر عمانی هستند. با این حال، وزرات امور خارجه ی کشورمان هنوز واکنشی نسبت به این ادعا نشان نداده و درتماس تلفنی میان وزرای دو کشور، راه های بازگشت به دیپلماسی و صلح بررسی شده است.
یک رسانه ی عربی نیز مدعی شده است که ایران دعوت نامه ای برای پیوستن به توافق مکه دریافت کرده و در حال بررسی آن است. این توافق نظامی پیش از این، میان سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان امضا شده بود و بر اساس آن، حمله به یکی از این کشورها، حمله به سایر کشورهای عضو است و با پاسخ نظامی ایشان رو به رو خواهد شد. این توافق، به خصوص در سایه ی رقابت های نظامی ترکیه و اسرائیل در خاک سوریه و تقابل میان عربستان و یمن اهمیت یافته است.
وزارت امور خارجه ی ایران واکنش مثبتی به این توافق نشان داده و آن را نشانی از اراده ی کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکارهایی بومی و غیرآمریکایی برای تامین امنیت خود ارزیابی کرده است. از این رو، احتمال می رود که ایران در صورت صحت اخبار، با دید مثبتی دعوت به این توافق را بررسی کند. این توافق های منطقه ای می تواند مقدمه ای برای صلح باشد. از سوی دیگر، محسن رضایی دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی در تازه ترین اظهار نظر خود گفته است که ایران باید رفتار دیپلماتیک خود را اصلاح کند. مشخص نیست که منظور او از این سخن چیست و چگونه باید آن را تفسیر کرد.
به نظر می رسد که دولت در ایران مسیر مذاکره و توافق با امریکا را به درگیری نظامی ترجیح می دهد و برای احیای این تفاهم نامه تلاش می کند اما تا زمانی که بدنه ی نظامی کشور با دولت همراه نشوند، توافق احتمالی میان دو کشور همانند توافق پیشین راه به جایی نخواهد برد.
برخی اخبار تایید نشده می گویند امریکا در تازه ترین تلاش خود برای احیای دیپلماسی با تهران، تلاش کرده است از طریق رئیس اقلیم کردستان عراق با سردار وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران تماس بگیرد و نظر او را در خصوص صلح جویا شود. اگر این تلاش ها صحت داشته باشد، می توان نتیجه گرفت که امریکایی ها دیگر تیم مذاکره کننده ی قالیباف و دولت ایران را طرف حساب خود نمی داند و به دنبال آن است که راهی ارتباطی با بدنه ی نظامی ایران برقرار کند چون نظامیان را تصمیم گیرندگان اصلی ایران می داند.