بحران بنزین

نسیبه پیرایش

بحران بنزین در کشور حالا با اعلام خبر اختلاط بنزین با متانول، وارد مرحله جدیدی شده است؛ آن هم در حالی که جامعه پیشاپیش با اخبار مربوط به کمبود سوخت و احتمال افزایش قیمت آن، در وضعیت نگرانی قرار داشت.
رضا سپهوند، نماینده مجلس، در پاسخ به این پرسش که آیا اختلاط بنزین با متانول صحت دارد گفت: «این اتفاق افتاده است.» شرکت ملی پالایش و پخش فرآروده‌های نفتی نیز اعلام کرده است که بخشی از بنزین اختلاطی، از ترکیب بنزین با متانول به دست می‌آید هرچند میزان استفاده‌ از متانول حدود نیم درصد عنوان شده است.
در حالی که کارشناسان محیط زیست نسبت به پیامدهای این اقدام هشدار می‌دهند و مردم نیز درباره تاثیر این ماده بر قطعات داخلی خودروهایشان ابراز نگرانی می‌کنند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس این میزان استفاده از متانول، را برای خودروها بی‌ضرر دانسته است.
او همچنین درباره کیفیت احتراق این سوخت گفته است که این سوخت حتی از CNG نیز بهتر می‌سوزد.
این تفاوت میان روایت رسمی و نگرانی عمومی، در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می کند که اعتماد مردم به اطلاع رسانی مسئولان آسیب دیده است. به همین دلیل هجوم مردم به جایگاه‌های سوخت را نمی‌توان صرفا به انتشار خبر اختلاط بنزین با متانول نسبت داد. بی اعتمادی به اطلاع رسانی رسمی، خرید احتیاطی در واکنش به احتمال کمبود، افزایش سفرها در روزهای پایانی تابستان و ابهام درباره وضعیت اقتصادی کشور، همگی در شکل‌گیری این رفتار نقش دارند.
در روزهای اخیر با تشدید محاصره دریایی و مطرح شدن موضوع کمبود بنزین، بار دیگر سخن از افزایش قیمت این مایع حیاتی به میان آمد؛ اقدامی که هدف آن کنترل مصرف عنوان می شود. با این حال پس از بررسی پیامدهای اختمالی افزایش قیمت بر زندگی مردم، به ویژه اقشار کم درآمد، دولت به طور موقت از اجرای آن منصرف شد.
بسیاری از مردم معتقدند که دولت پیش از افزایش قیمت بنزین باید راه های دیگری را برای مدیریت مصرف سوخت در پیش بگیرد. از جمله مقابله جدی با قاچاق، بهبود ناوگان حمل و نقل عمومی و وادار کردن کارخانه‌های تولید خودرو به بازنگری در استانداردهای تولید. با وجود این دولت همچنان بر واقعی‌سازی قیمت بنزین اصرار دارد. سیاستی که به باورکارشناسان می تواند با اعتراض شدید مردم مواجه شود.
تردیدی نیست که قیمت بنزین در ایران با واقعیت‌های اقتصادی، از جمله هزینه تولید، مصرف بالا و قیمت‌های منطقه‌ای و حتی جهانی تناسب ندارد. اما پایین بودن قیمت سوخت، تنها یکی از عوامل افزایش مصرف است. مردم پیش از آنکه با افزایش قیمت بنزین مواجه شوند نیازمند آنند که درباره کیفیت سوخت، میزان ذخایر، نحوه توزیع و پیامدهای تصمیمات دولت اطلاعات روشن و قابل اعتماد دریافت کنند. تنها در این صورت است که با هر تصمیم دولت همراهی خواهند کرد هر چند پرسش اصلی همچنان پابرجاست که آیا واقعا راه‌حل مقابله با بحران بنزین، افزایش قیمت آن است؟