پایان دائمی جنگ و توافق هسته ای با امریکا

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

افزایش تنش ها میان ایران و امریکا علی رغم توافق برای پایان دائمی جنگ، سرنوشت تفاهم نامه ی اسلام آباد را دچار ابهام کرده است. هر چند در شرایط فعلی درگیری نظامی میان دو طرف متوقف شده است اما روشن نیست که دو طرف تا چه میزان خود را ملزم به اجرای بندهای این توافق نامه می دانند.
همتی رئیس بانک مرکزی می گوید پول های مسدود شده ی ایران که برحسب تفاهم نامه ی اسلام آباد قرار بود به کشور بازگردد، هنوز آزاد نشده است. این در حالی است که پیش از این گفته می شد که ایران به دارایی های مذکور دسترسی یافته است و می تواند از حساب خود برای خرید کالاهای اساسی استفاده کند.
چنانچه به خاطر دارید با امضای تفاهم اسلام آباد، امریکا تحریم های نفتی ایران را برای مدتی تعلیق کرده بود. هر چند پیش از آن که مدت زمان اعلامی تعلیق تحریم ها به پایان رسد، بار دیگر این تحریم های نفتی را بازگرداند اما ایران در این مدت کم موفق شد مقدار قابل توجهی نفت بفروشد به طوری که گفته می شود ارز حاصل از آن، یک و نیم برابر درآمد ارزی ایران از محل فروش نفت در بازه ی زمانی مشابه سال گذشته بوده است. گفته می شود درآمدهای ارزی ایران اگر درست مدیریت شود می تواند تا دی ماه نیازهای اساسی ایران را تامین کند.
اما اوضاع تغییر کرده و همتی در مصاحبه ی خود گفته که در حال حاضر صادرات نفت ایران متوقف شده است و ایران به ذخایر نفتی خود دسترسی ندارد. حالا امریکا بار دیگر رو به فشار اقتصادی حداکثری علیه ایران آورده است.
امارات که گفته می شد یکی از راه های اصلی تنفس اقتصادی ایران علی رغم وجود تحریم ها بوده، اعلام کرده است که هرگونه ارتباط مالی خود را با تهران قطع می کند.
طبیعتا این پرسش مطرح می شود که چرا امریکا تصمیم گرفت با رفع موقت تحریم های نفتی و آزاد سازی اموال بلوکه شده ی ایران جهت خرید کالاهای اساسی، به اقتصاد ایران تنفس مصنوعی بدهد تا در کمتر از یک ماه دیگر، فشاری حداکثری را علیه ایران به کار ببندد؟
برخی تحلیل گران ایرانی معتقدند که امریکا از همان ابتدا به دنبال توافق با ایران نبود و از مذاکرات صلح برای فریب ایران استفاده کرد. اگر آنها از پیش می دانستند که توافق به نتیجه نخواهد رسید، چرا راهی برای ایران گشودند تا ارز لازم برای مقاومت در برابر فشار اقتصادی امریکا را حد اقل تا شش ماه آینده به دست بیاورد؟
یک سناریوی احتمالی این است که تیم ترامپ به این جمع بندی رسیده بود که ایران از تفاهم نامه خارج نخواهد شد و مسیر پیش بینی شده در این آن را برای پایان دائمی جنگ و توافق هسته ای با امریکا طی خواهد کرد. بر این اساس، امریکا با رفع موقت تحریم ها فریب بازی زیرکانه ی مذاکره کنندگان ایرانی را خورده است.
سناریوی دیگر این است که امریکا می خواسته با این کار محاسبات تهران را به هم بزند، از سویی ایران را تحت فشار قرار دهد و از سویی دیگر با ایران مذاکره کند تا به خواسته های خود دست یابد، اما رئیس جمهور امریکا از توقف مذاکرات سخن می گوید و مشخص نیست که چه برنامه ای برای آینده دارد. افزایش تنش ها میان ایران و امریکا علی رغم توافق برای پایان دائمی جنگ، سرنوشت تفاهم نامه ی اسلام آباد را دچار ابهام کرده است. هر چند در شرایط فعلی درگیری نظامی میان دو طرف متوقف شده است اما روشن نیست که دو طرف تا چه میزان خود را ملزم به اجرای بندهای این توافق نامه می دانند.
همتی رئیس بانک مرکزی می گوید پول های مسدود شده ی ایران که برحسب تفاهم نامه ی اسلام آباد قرار بود به کشور بازگردد، هنوز آزاد نشده است. این در حالی است که پیش از این گفته می شد که ایران به دارایی های مذکور دسترسی یافته است و می تواند از حساب خود برای خرید کالاهای اساسی استفاده کند.
چنانچه به خاطر دارید با امضای تفاهم اسلام آباد، امریکا تحریم های نفتی ایران را برای مدتی تعلیق کرده بود. هر چند پیش از آن که مدت زمان اعلامی تعلیق تحریم ها به پایان رسد، بار دیگر این تحریم های نفتی را بازگرداند اما ایران در این مدت کم موفق شد مقدار قابل توجهی نفت بفروشد به طوری که گفته می شود ارز حاصل از آن، یک و نیم برابر درآمد ارزی ایران از محل فروش نفت در بازه ی زمانی مشابه سال گذشته بوده است. گفته می شود درآمدهای ارزی ایران اگر درست مدیریت شود می تواند تا دی ماه نیازهای اساسی ایران را تامین کند.
اما اوضاع تغییر کرده و همتی در مصاحبه ی خود گفته که در حال حاضر صادرات نفت ایران متوقف شده است و ایران به ذخایر نفتی خود دسترسی ندارد. حالا امریکا بار دیگر رو به فشار اقتصادی حداکثری علیه ایران آورده است.
امارات که گفته می شد یکی از راه های اصلی تنفس اقتصادی ایران علی رغم وجود تحریم ها بوده، اعلام کرده است که هرگونه ارتباط مالی خود را با تهران قطع می کند.
طبیعتا این پرسش مطرح می شود که چرا امریکا تصمیم گرفت با رفع موقت تحریم های نفتی و آزاد سازی اموال بلوکه شده ی ایران جهت خرید کالاهای اساسی، به اقتصاد ایران تنفس مصنوعی بدهد تا در کمتر از یک ماه دیگر، فشاری حداکثری را علیه ایران به کار ببندد؟
برخی تحلیل گران ایرانی معتقدند که امریکا از همان ابتدا به دنبال توافق با ایران نبود و از مذاکرات صلح برای فریب ایران استفاده کرد. اگر آنها از پیش می دانستند که توافق به نتیجه نخواهد رسید، چرا راهی برای ایران گشودند تا ارز لازم برای مقاومت در برابر فشار اقتصادی امریکا را حد اقل تا شش ماه آینده به دست بیاورد؟
یک سناریوی احتمالی این است که تیم ترامپ به این جمع بندی رسیده بود که ایران از تفاهم نامه خارج نخواهد شد و مسیر پیش بینی شده در این آن را برای پایان دائمی جنگ و توافق هسته ای با امریکا طی خواهد کرد. بر این اساس، امریکا با رفع موقت تحریم ها فریب بازی زیرکانه ی مذاکره کنندگان ایرانی را خورده است.
سناریوی دیگر این است که امریکا می خواسته با این کار محاسبات تهران را به هم بزند، از سویی ایران را تحت فشار قرار دهد و از سویی دیگر با ایران مذاکره کند تا به خواسته های خود دست یابد، اما رئیس جمهور امریکا از توقف مذاکرات سخن می گوید و مشخص نیست که چه برنامه ای برای آینده دارد.