فقط مذاکره یا فقط مقابله؟

نسیبه پیرایش
امریکایی‌ها پس از بمباران سایت‌های هسته‌ای کشورمان خود را چندان علاقه‌مند به مذاکره نشان نداده‌اند. آنها حتی با نادیده گرفتن توافق ایران با آژانس و در هماهنگی کامل با طرف اروپایی مقدمات فعال شدن مکانیسم ماشه را فراهم کرده‌اند. این در حالی است که کارشناسان تنها راه تن دادن آمریکا به هرگونه توافق با ایران و لغو تحریم‌ها را اعلام صریح ایران برای پذیرش هرگونه مطالبه از سمت امریکا می‌دانند. بدان معنا که تهران باید لیستی از خواسته‌های حداکثری واشنگتن را اجرا کند و در قدم اول، توقف غنی‌سازی را اعلام کند تا بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بتوانند این وضعیت را بررسی کنند. پس از اعلام توقف غنی‌سازی، تهران باید برنامه‌های موشکی خود را متوقف کرده و آماده راستی‌آزمایی در این زمینه نیز باشد. همزمان تمامی فعالیت‌هایی که به ادعای امریکا اقدامات «بدخواهانه» و توسط سپاه انجام می‌شوند، باید پایان یابند و این موضوع نیز در دسترس بررسی قرار خواهد گرفت. همکاری با گروه‌هایی که در فهرست واشنگتن تروریستی قلمداد می‌شوند، باید خاتمه یابد و قابل نظارت باشد. حتی توان دفاعی ایران نیز باید محدود شود و این محدودیت نیز باید قابلیت راستی‌آزمایی داشته باشد. تنها در چنین شرایطی احتمال بازگشت تحریم‌ها کاهش خواهد یافت و در غیر این صورت، هیچ اتفاق ویژه‌ای رخ نخواهد داد.
اما فضای سیاسی ایران در آستانه فعال شدن مکانیسم ماشه نشان می‌دهد که یک جنگ زرگری بر سر مذاکره و عدم مذاکره در گرفته. تندروها هرگونه پیشنهاد مذاکره با غرب را غیرواقع‌بینانه و ناکارآمد می‌دانند و در مقابل تاکید می کنند که ایران باید هر چه سریع تر از NPT خارج شود و حتی ‌تا مرحله تست بمب اتمی هم پیش برود. با این فرض که امریکا و متحدانش کنار می‌ایستند تا خروج ایران از NPT و اتخاذ سیاست ابهام و تست بمب اتمی را از دور تماشا کنند! در آن سوی میدان طرفداران مذاکره پیشنهاد دیدار با ترامپ را به رئیس جمهور می‌دهند و سفر نیویورک را آخرین فرصت برای خروج از بحران می‌دانند.
با این فرض که طرف برای مذاکره با ما فرش قرمز پهن کرده است و یا حتی آداب مذاکره را می‌داند! سخنان اخیر آقای پزشکیان هم که اعلام کرده‌اند ایران زیر بار زور نمی‌رود، آب پاکی را روی دست همه ریخت و نشان داد که تهران حاضر به کوتاه آمدن در برابر فشارها نیست. حال در شرایطی که امریکایی‌ها نیز سیاست‌های گذشته خود را دنبال می‌کنند، به نظر می رسد که چرخه فشار و مقابله همچنان ادامه خواهد یافت. اما سوال اساسی را در این باره عباس آخوندی مطرح کرده و پرسیده «تا کی می‌خواهید با حیوان غول آسایی مثل آمریکا درگیر باشید؟!»
واقعا هم با این اوصاف حالا ما با غولی طرف هستیم که مقابله با آن فقط کار رستم دستان است. رستمی که «سود و زیان شخصی خود را از ملاحظات تصمیم‌گیری خارج کند» و هوشیارانه و در بزنگاه دیو را از پای در بیاورد وگرنه کارش تمام است
شاید بهتر باشد مسئولان نگاهی دوباره به شاهنامه و ماجرای نبرد رستم و اکوان دیو بیاندازند مگر کارساز باشد.