رادیکالیسم هستهای مجلس و بازی در زمین حریف
در روزهای اخیر، تحولاتی بسیار مهم، ناهمگون ولی همراستا در منطقه و در پیوند با ایران رخ داده است.
نسیبه پیرایش
از یکسو، تعمیق نفوذ و سیطره اسرائیل در جنوب لبنان، تحولات جدید پیرامون تپه راهبردی «علیطاهر»، ارجاع مجدد پرونده هستهای ایران به شورای امنیت و انسداد چند گذرگاه مرزی زمینی عراق با ایران؛ و از سوی دیگر، تسلط کامل انصارالله یمن بر آبراه راهبردی بابالمندب، افزایش بهای نفت، هدف قرار گرفتن خطوط لوله استراتژیک انتقال نفت عربستان، تشدید حملات به کشتیها در تنگه هرمز و در نهایت، برگزاری نشست مشترک میان ایران، عراق و شش کشور همسایه در حوزه خلیج فارس در مسقط، پازل پیچیده کنونی را شکل دادهاند.
تحولاتی که برخی به سود و برخی به ضرر ایرانند. کارشناسان معتقدند که برآیند این تحولات از دو سناریو خارج نیست: یا دستیابی به توافقی جامع که نتیجه آن تقویت و ارتقای موقعیت ژئوپلیتیک و منطقهای ایران خواهد بود، یا ورود به یک جنگ و رویارویی نظامی به مراتب شدیدتر از گذشته.
اما در لایهای عمیقتر، این تحولات به سود اسرائیل است. در واقع تلآویو با یک تیر دو نشان میزند؛ در حالی که در میدان عمل، بهویژه در جنوب لبنان، در حال تثبیت و گسترش مواضع نظامی خود است، در ساحت دیپلماتیک نیز از فرسایش توانِ بازیگران منطقهای که نتیجهی مستقیم گسترش درگیریها و بیثباتی در کشورهای اسلامی است، بیشترین بهره را میبرد. در واقع، هرچه دایره این درگیریها میان همسایگان گستردهتر شود و توان کشورهای منطقه در تنشهای فرسایشیِ داخلی یا دوجانبه تحلیل رود، حاشیه امن برای پیشبرد پروژههای میدانی اسرائیل در جنوب لبنان و فراتر از آن افزایش مییابد؛ وضعیتی که عملاً بازی را به نفع تلآویو و به ضرر ثبات دستهجمعی منطقه تغییر داده است.
در این میان برخی چهرهها و جریانهای داخلی در حال نسخهپیچیهای پر ریسک هستند و خواسته یا ناخواسته فضا را پیچیده تر میکنند. حسینعلی حاجیدلیگانی درباره نحوه پاسخ به سازمان انرژی اتمی که پرونده ایران را به شورای امنیت ارجاع داده، گفته: با اقدام اخیر، به نظرم لازم است فورا از انپیتی خارج شویم و در همین زمینه طرح سه فوریتی را آماده کردهایم که جمعی از نمایندگان مجلس آن را امضا کردند و با نظر هیات رئیسه برای رایگیری به صحن خواهد آمد. بهتر است هر چه زودتر آزمایشهای لازم را برای سلاح هستهای انجام دهیم، چراکه امروز نیاز کشور به قدرت بازدارندگی اتمی است. علاوه بر آن امروزه داشتن سلاح اتمی ضرورتی اجتناب ناپذیر است.»
هم زمان، ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس هم که پیش از این هم تاکید کرده بود ما نباید در موضوع هستهای امتیازی به دشمن بدهیم، در پیامی کوتاه تاکید کرد: «یکی از گزینه های ایران در صورت حمله مجدد میتواند غنی سازی ۹۰ درصد باشد. در مجلس بررسی میکنیم»
اظهاراتی که به باور ناظران در این بزنگاه حساس بیش از آن که باز دارنده باشد، زمین بازی دلخواه تلآویو را برای امنیتیسازی بیشتر پرونده ایران تکمیل میکند. در حقیقت این دست اظهارات رادیکال فرصتی طلایی به تلآویو پیشکش میکند تا در بحبوحهی بحرانهای کنونی، معادلات پیچیده منطقه را تماما به نفع استراتژیهای خود بازتعریف کند.
در نهایت اگر ایران نخواهد در این بازی مهرهای سوخته در دست رقیب باشد، باید از دایره واکنشهای هیجانی و شعار زده فاصله بگیرد. تداوم درگیریها، زمین را برای بازی تلآویو هموارتر میکند. بنابراین تهران بیش از هر زمان دیگری نیازمند یک ابتکار دیپلماتیک پیشدستانه و شجاعانه است تا پیش از آن که هزینهی بازی به نقطهی برگشتناپذیر برسد بازی را به نفع خود و منطقه برگرداند.
نظرات و تجربیات شما
