از فرانسه تا ایران

نسیبه پیرایش

ناآرامی‌هایی که از اواسط سپتامبر در دبیرستانی واقع در حومه جنوب شرقی پاریس آغاز شد، اکنون به گسترده‌ترین شکل خود رسیده است؛ شعله‌های اعتراض نه تنها تمام فرانسه را در بر گرفته، بلکه در حال سرایت به سایر کشورهای اروپایی است.
این اعتراضات که در ابتدا با هدف مخالفت دانش‌آموزان و معلمان با کمبود شدید پرسنل و وخامت شرایط آموزشی شکل گرفت، به‌ سرعت از مرزهای مدرسه فراتر رفت. تا آغاز اکتبر، حدود یک ‌سوم دبیرستان‌های فرانسه با اختلال در فعالیت‌های آموزشی یا تعطیلی‌های پیشگیرانه مواجه شدند. از آن زمان تا کنون، والدین، دانشجویان و فعالان اتحادیه‌های کارگری نیز به این جنبش پیوسته‌اند و تظاهرات در تمامی شهرهای بزرگ فرانسه جریان دارد.
واکنش دولت به این موج، سرکوب شدید بود. مسدود کردن مدارس که گاه با ایجاد سنگرهای آتشین همراه می‌شد، با صف‌آرایی نیروهای زره‌پوش پلیس و بازداشت‌های گسترده پاسخ داده شد. تا هفته دوم اکتبر، نزدیک به هفت هزار نفر بازداشت شده‌اند که نکته تکان‌دهنده این است که ۸۶ درصد آن‌ها زیر سن قانونی بوده‌اند؛ رقمی که حتی از مجموع بازداشت‌شدگان در ده ماه اعتراض‌های جنبش «جلیقه‌زردها» نیز فراتر رفته است.
سباستین لکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، اعلام کرد که تنها در دو روز شنبه و یکشنبه، حدود ۱۲۰۰ نفر بازداشت شده‌اند. برای یک شهروند ایرانی، این صحنه‌ها بسیار آشناست. ماجرایی که با اعتراض به کمبود معلم و فرسودگی ساختمان‌های آموزشی آغاز شد، حالا به بحران افزایش هزینه‌های زندگی و افت کیفیت خدمات عمومی در فرانسه تبدیل شده است. خیابان‌ها و مراکز رسمی و اداری به آتش کشیده می‌شوند، فروشگاه‌ها غارت می‌شوند و بانک‌ها آسیب می‌بینند. پلیس با خشونت سرکوب می‌کند و معترضان پشت میله‌های بازداشتگاه هستند. در نهایت، ماجرا به رقابت‌های سیاسی و انتخابات تقلیل می‌یابد.
در این میان اما سوالات فراوانی ذهن شهروند ایرانی را مشغول کرده است: چرا رسانه‌ها این هیاهو را بازتاب نمی‌دهند؟ چرا کارشناسان تحلیل‌های بی‌وقفه ارائه نمی‌کنند؟ چرا ارکان حکومت زیر سوال نمی‌روند؟ چرا از ابزار نفرت‌پراکنی استفاده نمی‌شود؟ چرا سلبریتی‌ها به میدان نمی‌آیند و هنجارشکنی نمی‌کنند؟ و مهم‌تر از همه، چرا در این میان هیچ اپوزیسیونی، از هیچ قدرت نظامی نمی‌خواهد که به فرانسه حمله کنند؟ و همه، تنها منتظرند تا دولت، اوضاع را به روال معمول بازگرداند؟
شاید پاسخ به این پرسش‌ها، بتواند به روشن‌تر شدن مسیر آینده‌ی ایران کمک کند. پرسش‌هایی که امروز، پاسخ دادن به آنها برای هر ایرانی ضرورت دارد.