وظیفه ای که وظیفه نیست

نسیبه پیرایش

در هفته‌ای که گذشت وزیر آموزش و پرروش دو بار با اظهارات جنجالی خود خبرساز شد. بار اول علیرضا کاظمی در گفت‌وگو با ایلنا، در خصوص پخش موسیقی در صبحگاه مدارس اظهار کرد: ما در مدرسه، چیزی به نام آهنگ نداریم و من نمی‌فهمم منظورتان چیست، مدرسه جای تربیت، آموزش و فعالیت‌های گروهی است. حال اگر از میان ۱۲۳ هزار مدرسه، دو مدرسه پیدا شوند که بر خلاف شئونات فرهنگی و هنجارهای جامعه ما کارهایی انجام دهند که جای آن در فضای مدرسه نیست، این موارد به هیچ‌وجه مورد تأیید ما نیست، کجا ما چنین مسائلی داریم؟ هر جایی، شئونات خاص خود را دارد و مدرسه فضای مقدسی است که در آن تربیت شکل می‌گیرد. قطعاً جای این کارها در مدرسه نیست و ما هم آن را تأیید نمی‌کنیم.
این در حالی است که موسیقی و هنر از مؤثرترین ابزار‌های آموزشی در جهان امروز به شمار می‌روند. علاوه بر این سال‌هاست که در کشورمان، کارشناسان درباره افزایش افسردگی، به‌ویژه در مدارس دخترانه، هشدار می‌دهند و پس از دهه‌ها، تازه این واقعیت پذیرفته می‌شود که ایجاد شور و نشاط در مدرسه یکی از راه‌های مقابله با این بحران است.
برخی این سخن وزیر را در بهترین حالت نشانه محافظه‌کاری بی‌جا و در بدترین حالت، تحقیر و محدود کردن نسل آینده می‌دانند و معتقدند که وزارت آموزش و پرورش، به جای محدود کردن شادی و نشاط، باید بستر‌هایی فراهم کند که موسیقی، هنر و خلاقیت در مدارس جریان داشته باشد. زیرا جوانان ما سزاوار نیستند در محیطی که هر حرکت شاد و طبیعی آنان با انگ «مورد تایید نیست» پاسخ داده می‌شود، رشد کنند. این نوع نگاه، نه‌تنها ناکارآمد است، بلکه خطرناک هم هست؛ زیرا دانش‌آموزان را به جای افرادی خلاق و متفکر، به ماشین‌هایی بی‌روح و فرمان‌بردار تبدیل می‌کند.
اما جنجال دیگر وزیر محترم آنجایی بود که گفت: «کجای دنیا کار وزیر، ساختن مدرسه است»؟ اگر بتوان از کنار اظهارات وزیر در رابطه با موسیقی و شادی در مدارس گذشت اما از این سخن او نمی توان.
خدمت وزیر محترم یادآور می‌شویم که وظیفه اصلی وزیر آموزش‌وپرورش، ایجاد زیر ساخت‌های آموزشی، توسعه عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت مدارس دولتی است.
اگر وزیر آموزش و پرورش هیچ کدام از این وظایف را قبول ندارند پس بفرمایند وظیفه ایشان چیست؟ شاید ایشان معتقدند که کار وزیر آموزش‌وپرورش، سخنرانی‌های ایدئولوژیک و فرانشاندن تعلیمات عقیدتی بر آموزش‌های معمولِ مدرسه‌ای است یا اینکه کار وزیر، فراخوان و استخدام خارج از تخصص در مدارس، از میان نهاد‌های گوناگون است. یا صحبت علیه مافیای کنکور در ظاهر و دوستی با همین‌ها در پشت پرده باشد! یا به تعطیلی کشاندن مدارس به هر بهانه ریز و درشتی در طول سال و در نهایت تربیت نسلی بی سواد و درس ناخوانده.
در هر حال اما باید گفت که اشکال از وزیر نیست. این شیوه تفکر، مربوط به طیفی است که وزیر آموزش و پرورش هم از قضا یکی از آنها است و در زمان انتخاب وزرا نسبت به آنها هشدارهای فراوان داده شد. اما گوش شنوایی پیدا نشد.
در حالی که یکی از شعارهای مهم رئیس‌جمهور در زمان انتخابات عدالت آموزشی و پرداختن به مدرسه‌سازی و تبدیل کلاس‌های کپری و آلونک‌های آغلی به چهار دیواری مناسب و آبرومند بود، اما اکنون وزیرش آن یک مورد را از حوزه وظایف خود بیرون می‌داند.
در این مورد روی سخنمان نه با جناب وزیر که با شخص رئیس جمهور است که چه ملاحظاتی باعث شد که در هنگام انتصاب این شخص در این سمت حیاتی و سرنوشت ساز حتی آرمان ها و شعارهای خود را هم نادیده گفتید و چه‌طور شد پذیرفتید که چنین اشخاصی که حتی در نوع نگاه و اندیشه صد و هشتاد درجه با دیدگاه‌های شما فاصله دارند در این سمت حساس قرار بگیرند؟ حالا مشخص می شود که اسم آن هر چه بود اما وفاق نبود.