تلاش ونس برای از سر گرفتن مذاکراتی می کند که نتانیاهو مخالف آن است

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

آخر هفته وال استریت ژورنال مدعی شد که جی دی ونس، معاون اول رئیس جمهور امریکا نامه ای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان نوشته است، نامه ای که به تایید ترامپ نیز رسیده. وقتی خبرنگاران از ترامپ در مورد این نامه پرسیدند، او مدعی شد که این نامه با هدف ارسال کمک های بشردوستانه به ایران انجام شده است چون ایران در تامین دارو و تجهیزات پزشکی با مشکل مواجه شده است. ادعایی که با گزارش رسانه های داخلی در خصوص وضعیت واردات دارو و کمبود عرضه همخوانی دارد.
پس از آن، نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شد که ایران و امریکا این هفته دور جدیدی از مذاکرات را در قطر یا ترکیه آغاز خواهند کرد و این مذاکرات مستقیم خواهد بود. رئیس جمهور ترکیه، هفته ی گذشته در تماس تلفنی با رئیس جمهور امریکا ابراز امیدواری کرده بود که تنش ها در منطقه از طریق دیپلماسی حل شوند و قطر نیز پیش از این، هیئتی دیپلماتیک به ایران فرستاده بود تا بسته ی جدیدی برای صلح پیشنهاد دهد اما مطابق اخبار، ایران این پیشنهاد را رد کرد.
برخی رسانه های ایرانی پس از انتشار این خبر که ایران پیشنهاد قطر را رد کرده است، بر این نکته تاکید کردند که ایران بر سر شروط هفت گانه ی خود پافشاری می کند و تا زمانی که این شروط محقق نشده اند، حاضر به مذاکره ی دوباره با امریکا نخواهد شد. مهم ترین شرط ایران برای بازگشت به مذاکرات که در طرح های پیشین بر آن تاکید شده بود، اتمام محاصره ی دریایی امریکا علیه کشورمان است.
اما نیویورک تایمز مدعی شده است که مذاکرات مستقیم محتمل میان ایران و امریکا بدون هیچ پیش شرطی از سوی ایران برگزار می شود و امریکا تاکید کرده است که ایران باید برنامه ی هسته ای خود را روی میز مذاکره بگذارد.
آیا از این دو گزارش می توان نتیجه گرفت که دبیر شعام تصمیم گرفته است دست از جنگ بردارد و همان راهی را طی کند که پیش از او، قالیباف یک بار آزموده بود؟ گزارش نیویورک تایمز نشان می دهد که اگر این مدعا صحت داشته باشد، امریکایی ها موضع رضایی را به کل نظام و به ویژه ی بدنه ی نظامی آن نسبت می دهند چون بر این باورند که تصمیمات اصلی را در کشور ما نه چهره های سیاسی که فرماندهان نظامی می گیرند. اما جی دی ونس قبلا یک بار این مسیر را رفته و به چشم خود دیده که توافق با یک هیئت دیپلماتیک ایرانی یا امضای تفاهم نامه با پزشکیان، به معنی توافق با نظام نیست. ممکن است این اقدام ونس، تدبیر جمهوری خواهان برای جمع کردن رای در انتخابات میان دوره ای پیش رو باشد.
می توان پیش بینی کرد که برخی تحلیل گران در کشورمان این اقدام را به تلاش امریکا برای کاهش قیمت سوخت نسبت دهند. همچنین این احتمال وجود دارد که این گزارش نیز همانند بسیاری از پیش بینی های یک سال گذشته در مورد تقابل ایران و امریکا اشتباه از آب در بیابد. ممکن است گفت و گویی هایی برای برگزاری چنین مذاکراتی در میان باشد اما احتمال دارد که چنین مذاکره ای در نهایت انجام نشود.
انتشار این گزارش ها و فعال شدن مجدد جی دی ونس در پرونده ی جنگ یا مذاکره با ایران، پس از آنکه نتانیاهو توانست برخلاف تحلیل ها و پیش بینی ها، چالش انتخابات را موقتا پشت سر بگذارد، اهمیت می یابد. پیش از این ترامپ مدعی شده بوده که اگر نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد، خود به تنهایی به ایران حمله خواهد کرد. اما حالا که احتمال حمله ی دوباره ی اسرائیل و امریکا به کشورمان افزایش یافته، ونس به عنوان سیاستمداری که مخالف محوریت اسرائیل در تصمیم گیری های واشنگتن است، بار دیگر برای از سر گرفتن مذاکراتی تلاش می کند که نتانیاهو مخالف آن است.