نگاهی به واکنش طیف های سیاسی ایران به اعتراضات اخیر فرانسه

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

وقایعی را که هم اکنون در فرانسه در حال وقوع است، هیچ کس نمی تواند نادیده بگیرد. اعتراضات اخیر فرانسه در واقع همه ی طیف های سیاسی را در ایران به واکنش واداشته است و این مسئله مختص ایران هم نیست. در امریکا، ترامپ هر روز در مورد فرانسه صحبت می کند و بر این باور است که سیاست های چپ گرایانه و مهاجرپذیر ماکرون، فرانسه را به این روز انداخته است. در حالی که رئیس جمهور فرانسه تلاش می کند این بحران را به جنگ ایران و بسته شدن تنگه ی هرمز مرتبط کند. این موضع گیری ماکرون، واکنش وزیر امور خارجه ی کشورمان را برانگیخت.
او در ایکس نوشت: دیگر برای فرافکنی دیر شده است. به نظر می رسد عراقچی این ایده را که فرانسه به سبب بسته شدن تنگه ی هرمز و افزایش بهای سوخت دچار بحران شده است، رد می کند. اما برخی رسانه های داخلی که امیدوار بودند جنگ ایران، فشارهای اقتصادی بر اروپا را افزایش دهد، از موضع مکرون استقبال کردند چرا که می توان از آن نتیجه گرفت که ایران قوی و بزرگ است و دشمنی با آن بهای سنگینی دارد.
در مقابل، ترامپ می گوید بالا بودن قیمت نفت دیگر به تنگه ی هرمز ربطی ندارد چون جریان انتقال نفت از این تنگه به حالت عادی بازگشته است.
او مدعی شده است که افزایش قیمت نفت در روزهای گذشته ناشی از حمله اوکراین به پالایشگاه های روسیه است.
در گرماگرم اعتراضات فرانسه، مکرون به خاورمیانه سفر کرده و با مقامات برخی از کشورهای عربی خلیج فارس دیدار کرده است. فرانسه همچنین در جریان درگیری میان عربستان و یمن حضور پررنگی داشت و ناوجنگی به باب المندب فرستاده بود.
به نظر می رسد دولت به دنبال آن است که نقش جدی تری در تحولات منطقه ایفا کند تا کشورهای عربی عهده دار تامین مالی این کشور و کاهش فشارهای اقتصادی بر آن شوند. اعتراضاتی که حالا در سراسر اروپا گسترده شده است، برای روسیه و اوکراین نیز اهمیت فراوانی دارد و ممکن است سبب عقب نشینی دولت های اروپایی در مقابل روسیه شود.
از سوی دیگر، نخست وزیر فرانسه مدعی شده است که برخی جریان های سیاسی رادیکال به دنبال تاثیرگذاری بر انتخابات آتی این کشور و حتی لغو آن هستند. گویی او اعتراضات اخیر را تهدیدی برای دموکراسی در این کشور می داند. برخی تحلیل گران ایرانی بر این باورند که دولت فرانسه سرمایه ی اجتماعی خود را از دست داده و دچار بحران مشروعیت شده.
خبرگزاری فارس گزارشی منتشر کرده است در مورد اینکه «یک نوجوان هفده ساله به نام ایلوان بنوآ، با چفیه‌ای بر گردن که نماد مقاومت فلسطین است، پایه‌های حکومت مکرون را به لرزه درآورده است.» برخی از کاربران ایرانی نیز در فضای مجازی، این رویداد را مقدمه ای برای تغییر بنیادین در اروپا دانسته اند و بر این باورند که مهاجران مسلمان به زودی فرانسه را تبدیل به کشوری اسلامی خواهند کرد. ترامپ نیز پاریس را شهری مسلمان می نامد.
هر چند حوادث فرانسه هیجان انگیز هستند و نمی توان واکنشی به آن نشان نداد اما باید مراقب بود. نویسنده گزارش فوق می گوید «در جامعه‌شناسیِ سیاسی، وقتی دولتی دچار بحران مشروعیت شود، دیگر هیچ ابزاری جز پلیس و گاز اشک‌آور ندارد.» تحلیل گران باید به این نکته توجه کنند که نباید در تحلیل اوضاع حرفی بزنند که پیش از دولت فرانسه، جمهوری اسلامی و مشروعیت آن را زیر سوال ببرد.
فارس همچنین گزارشی تهیه کرده بود از تندروهای ایرانی که معترضان فرانسوی را به سبب پرهیز از خشونت و آشوب می ستایند اما گزارش ها و تصاویر این اعتراضات نشان می دهد که معترضان در روزهای گذشته به اماکن دولتی حمله کرده، ساختمان های شهرداری را به آتش کشیده، مغازه ها را تخریب و غارت کرده و به نیروهای پلیس حمله کرده اند اما تا کنون گزارشی از مرگ معترضان در جریان اعتراضات فرانسه منتشر نشده است. گاهی واقعیت مطابق خواست و رویکرد سیاسی ما پیش نمی رود و این ما هستیم که ناچاریم برای فهم آن رویکرد خود را تغییر دهیم.