چه کسی دقیقا کور خوانده است؟

نسیبه پیرایش

اخیرا رئیس سازمان صداوسیما در واکنش به مطالبات عمومی و مسئولان پیرامون تغییر رویکرد این سازمان قاطعانه اعلام کرده است: «اگر کسی انتظار دارد صداوسیما از مسیر خود عقب‌نشینی کند، کور خوانده است».
این موضع‌گیری تند و بی‌پروا، پس از آن مطرح شد که انتقاد رئیس‌جمهور و رئیس‌مجلس از عملکرد یک طرفه و انحصاری رسانه‌ی ملی، بازتاب گسترده‌ای یافت. محمدباقر قالیباف، در نطق پیش از دستور صدوهشتادمین جلسه علنی مجلس، تصریح کرده بود: «در توطئه‌ جدید دشمن، جنگ شناختی کلیدی‌ترین نقش را بازی می‌کند و نقش رسانه‌ ملی بیش از هر زمان دیگر است، اما متاسفانه تا کنون موفقیت‌های لازم را در این زمینه نداشته‌ است.»
از سوی دیگر، مسعود پزشکیان نیز در جلسه هیات دولت، چشم در چشم پیمان جبلی، به او گوشزد کرد که دیگر صداوسیما نمی‌بینید؛ کنایه‌ای سنگین و اعتراضی علنی به رویکرد تقابلی این رسانه در برابر دولت مستقر.
اما ادبیات تهاجمی رئیس سازمان صدا و سیما، صرفا یک دهن کجی سیاسی به روسای قوای مجریه و مقننه نیست، بلکه آشکارا دهن کجی به قاطبه جامعه ایران است. همان مردمی که یک سال پس از آغاز جنگ ترجیح می‌دهند تا همچنان سکوت کنند تا این که صدای اعتراضشان را دشمن زودتر از مسئولان داخل کشور بشنود؛ نه اقلیت محدودی که مدیران رسانه گمان می‌کنند کلید خیابان‌ها و تریبون‌ها تا ابد در دستان آنهاست و مردم صرفا همین حلقه‌ی خاصند.
جامعه‌ی ایران سال‌هاست که از ناکارآمدی، سانسور و حذف صدای منتقدان در رسانه‌ی به اصطلاح ملی به ستوه آمده‌اند؛ واقعیتی عینی که بازتاب آن را می‌توان در افت فاحش و چشمگیر مخاطبان آن مشاهده کرد. (هر چند مدیران سازمان، همواره این سقوط آزاد را انکار کرده اند.)
صداوسیما بر اساس جایگاه قانونی خود، صرفاً یک دستگاه تولیدکننده برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی نیست. اصل ۱۷۵ قانون اساسی با صراحت آزادی بیان و نشر افکار را با رعایت موازین اخلاقی و مصالح عمومی کشور به سازمان تکلیف کرده است. بنابراین، وقتی از صداوسیما به عنوان رسانه ملی یا حتی دانشگاه ملی یاد می‌شود، حداقل انتظار این است که این رسانه بتواند آیینه تمام نمای تکثر، تنوع فکری، عقلانیت و نقد دلسوزانه باشد.
با این حال کارنامه‌ای که جام جم طی سال‌های اخیر بر جای گذاشته فاصله معناداری با این تکالیف قانونی دارد. این سازمان به تدریج از یک تریبون فراگیر، به محفلی برای بسط ایدئولوژی جناحی و در مواردی حتی توهین به شخصیت‌های ریشه دار کشور تبدیل شده است. در نهایت اصرار بر مسدودیت، محدودیت و عدم تغییر، در نهایت راه‌های جایگزین را پیش روی مردم قرار داده است. لااقل در دو سه سال گذشته به کرات ثابت شده است که این راه‌ها چه هزینه‌های سنگینی را بر دوش مردم و حکومت تحمیل کرده‌اند.
جبلی با این موضع‌گیری خط بطلانی بر هر گونه امید به اصلاح داوطلبانه، از درون کشید. وقتی رئیس صدا و سیما خود را بی نیاز از اقناع روسای قوا می‌بیند، ناگزیر نگاه‌ها به سوی تنها مقام مسئول انتصابات معطوف می‌شود.
از آنجا که انتصاب مدیر صدا و سیما مستقیما بر عهده رهبری است باید دید آیا در آینده تغییری در این رویه رخ خواهد داد یا در نهایت مردم باز هم کور خوانده‌اند.