مسئول کیست؟

نسیبه پیرایش

به تازگی ویدئویی از اختلاف ‌نظر شرکت‌ کنندگان، منتشر شده است که نشان می‌دهد عده‌ای در یکی از این تجمعات محمد باقر قالیباف – رئیس مجلس شورای اسلامی و مسئول مذاکرات با آمریکا – را “کودتاچی” می‌خوانند عده‌ای دیگر از اقدامات او دفاع می‌کنند.
از همان ابتدای شروع این تجمعات کاملا مشخص بود که عده‌ای در فکر بهره‌برداری از آن هستند تا مطامع سیاسی خود را تحقق بخشند. ولی از آنجا که این جریان از قدرت پنهانی و بی‌چون و چرایی برخوردار است که هیچ کس یارای مقابله با توهین‌ها و دشنام‌هایشان را ندارد، هشدارهای برخی از دلسوزان نیز کارگر نیفتاد.
تجمعات تا به امروز که بیش از 190 شب از آن می‌گذرد، ادامه یافته است. در این میان زمزمه‌هایی از سوی سازمان تبلیغات اسلامی مطرح شد مبنی بر اینکه تجمعات تا پایان ماه صفر ادامه خواهد داشت و تصمیم گیری درباره استمرار آن‌ها به بعد از این ماه موکول شد.
در اینکه این تجمعات در مقطعی توانستند کارکردی بازدارنده داشته باشند و به نوعی به مدیریت شرایط کشور کمک کنند، شکی نیست؛ اما این که برخی جریان‌ها سعی می‌کنند منازعات جناحی و سیاسی خود را به این تجمعات پمپاژ کنند و بر تصمیمات کلان کشور سایه بیاندازند، مسئله‌ای است که اگر فکری به حال آن نشود، دیری نمی‌پاید که خود به یکی از معضلات در حکمرانی و اداره کشور تبدیل خواهد شد.
تجربه‌ی تاریخی نشان داده است وقتی انرژی و هیجان مردمی، که حاصل دغدغه‌های واقعی آنها است به دست جریان‌های ماجراجو بیفتد و به سمت منازعات سیاسی و جناحی هدایت شود، نتیجه‌ای جز فرسودن ظرفیت اجتماعی و بی‌اعتبار شدن مطالبات اصلی نخواهد داشت.
آنچه این تجمعات را در روزهای نخست به میدانی برای اثرگذاری بدل کرده بود، صداقت و حضور خود جوش مردم بود، نه صحنه ‌آرایی برای درگیری‌های درون حاکمیتی؛ و اگر همین روند ادامه یابد، روزی خواهد رسید که این تجمعات از یک کنش جمعی موثر به صرفا یک نمایش صحنه ‌آرایی شده با دستورجلسه‌ای از پیش تعیین شده فروکاسته شود.
در این میان پرسش مهم آن است که مسئولیت این فضا با چه کسی است؟ وقتی نهادی که میزبان این تجمعات است از یک سو از این ظرفیت اجتماعی، برای اثرگذاری بهره می‌برد و از سوی دیگر میدان را به دست افرادی می‌دهد تا به نام مردم، علیه مسئولان و شخصیت‌ها فحاشی کنند و هیچ فرد و نهادی هم نتواند جلوی لااقل فحاشی‌ها را بگیرد، نشان ‌دهنده‌ی این است که عملا هیچ کسی پاسخگو نیست. این فقدان پاسخگویی است که اگر درمان نشود، دیر یا زود هزینه‌اش را نه جریان‌های سیاسی که مردم و آینده‌ی کشور خواهند پرداخت.