حذف تیم ملی و چالش های بزرگ ایران

نسیبه پیرایش

عملکرد تیم ملی فوتبال کشورمان در جام جهانی با کسب سه تساوی در سه بازی، پایانی تلخ و حاشیه‌ساز داشت. این تورنمنت از همان ابتدا با چالش‌های فراوانی همراه بود و این چالش‌ها تا پایان همراه تیم باقی ماند.
مدیریت فدراسیون فوتبال نتوانست تدارکات مناسبی را برای حضور قدرتمند تیم ملی فراهم کند. تردیدها در مورد حضور تیم در رقابت ها زیر سایه‌ی جنگ با آمریکا، شرط‌های محقق نشده و در نهایت تغییر اردوی تیم ملی از آمریکا به مکزیک، فشار مضاعفی بر بازیکنان وارد کرد و خستگی ناشی از سفرهای مداوم، توان فنی آنها را تحت تاثیر قرار داد.
در داخل زمین، خط دفاع تیم، به خصوص با درخشش علیرضا بیرانوند، عملکرد قابل قبولی داشت و در بازی با بلژیک، چندین موقعیت حساس را مهار کرد. با این حال، ضعف در استفاده از فرصت‌های گلزنی مانع از کسب پیروزهای ضروری شد. در این میان استفاده از سیستم VAR نیز وسیله و بهانه‌ای برای حذف تیم ملی ایران شد. جالب آنکه هیچ کدام از سه سناریوی صعود، در بازی‌های دیگر هم رقم نخورد تا ایران از دور رقابت‌ها کنار برود.
اما مردود اعلام شدن گل دقیقه‌های پایانی تیم ملی در برابر مصر با واکنش‌های گسترده‌ای همراه بود. نحوه ی اعلام آفساید که با استناد به سایه‌ای از گوشه اندام یک بازیکن و بند کفش بازیکنی دیگر صورت گرفت، مورد اعتراض شدید قرار گرفت. حتی وین رونی، مهاجم سرشناس منچستر یونایتد در این‌باره گفت: «گل ایران نباید مردود اعلام می‌شد. از آنچه من دیده‌ام این یک تصمیم فوق‌العاده سختگیرانه بود. این لحظه‌ای است که یک مسابقه را تغییر می‌دهد. var که برای اصلاح اشتباهات آشکار داور و عادلانه‌تر کردن فوتبال به میدان آمد، اما در این جام جهانی برعکس عمل کرد.»
هر چند حذف تیم ملی کشورمان ناعادلانه به نظر می‌رسد، اما عملکرد کلی تیم در جام جهانی ۲۰۲۶، ترکیبی از بازی‌های منظم دفاعی و نتایج نسبتاً قابل قبول بود.
سوال کلیدی اینجا است که ایران چگونه می‌تواند حقوق از دست رفته‌ی خود را در مجامع بین‌المللی اعم از ورزش، سیاست و اقتصاد باز پس گیرد؟ مخصوصا در شرایط کنونی که صحبت از بازپس‌گیری دارایی‌های مسدود شده ایران هر روز حواشی تازه‌ای ایجاد می‌کند. در پاسخ به این پرسش باید گفت که به نظر می‌رسد بازنگری در برخی رویکردهای بنیادین سیاست‌گذاران کشور ضروری است.
حضور مقتدرانه در عرصه‌های جهانی، مستلزم تامین امنیت چند جانبه است. از ثبات سیاسی و اقتصادی گرفته تا توانمندی‌های فرهنگی و سلامت روانی در سطوح داخلی. تنها زمانی می‌توانیم در عرصه‌های بین المللی با اقتدار صحبت کنیم که از درون هم سو و مستحکم باشیم. این امر نیازمند شفافیت در تصمیم‌گیری‌ها، تقویت دیپلماسی فعال و سرمایه‌گذاری‌های هوشمندانه بر پتانسیل‌های موجود است تا از حالت «بی‌دفاع بودن در برابر بی‌عدالتی» به حالت «اعمال قدرت در احقاق حق» تغییر وضعیت بدهیم و جایگاه واقعی خود را در جهان بازپس بگیریم.