آمادگی ایران برای حمله پیش دستانه

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

رسانه های کشورمان به تازگی از حمله ی پیش دستانه ی ایران به مواضع امریکا در منطقه سخن می گویند. برخی از این رسانه ها، با نقل گزارش رسانه های خارجی از ماجرای حمله ی امریکا به نفت کش های ایرانی تاکید می کنند که در واقع این ایران بوده است که ابتدا به دو ناو امریکایی حمله کرده و امریکا با زدن نفت کش ها به این حمله پاسخ داده است. گفته می شود که ایران با هدف پایان دادن به محاصره ی دریایی امریکا علیه کشورمان دست به حمله به ناوهای امریکایی مستقر در نزدیکی خلیج فارس و پایگاه های نظامی امریکا در کشورهای منطقه خواهد زد.
امریکا با حمله به سه نفت کش ایرانی به این اقدام پاسخ داده است که نشان می دهد آنها اقدام ایران را صرفا محدود به درگیری های مربوط به محاصره ی دریایی می بینند و از گسترش تنش ها در منطقه اجتناب می کنند. اما آمادگی ایران برای حمله ی پیش دستانه نشان از آمادگی کشور برای وارد شدن به دور جدیدی از درگیری هاست و احتمال می رود که این بار درگیری ها در منطقه گسترش یابند. با توجه به اینکه حزب الله در حال حاضر در موقعیت حساسی قرار دارد، بعید نیست که ایران درگیر شدن با اسرائیل را برای حمایت از مقاومت لبنان در دستور کار خود قرار دهد.
از سوی دیگر این راهبرد نشان می دهد که تنگه هرمز دیگر بازدارندگی سابق را برای ایران ندارد و ایران باید شیوه های دیگر را برای اثرگذاری بر دشمن و عقب راندن آن امتحان کند.
برخی تحلیل گران ایرانی می گویند اینکه موشک های ایران واقعا به ناوهای امریکایی اصابت کرده یا نه، اهمیت چندانی ندارد. بلکه تغییر ماهیت تقابل میان ایران و امریکا در هرمز باید مورد توجه قرار گیرد اما اگر ایران به دنبال ایجاد یک ابزار بازدارندگی جدید برای خود است، مهم است که بدانیم آیا این ابزار واقعا می تواند به دشمن آسیب وارد کند یا نه. عقب نشینی ناوها در جای خود اهمیت دارند اما تغییر موضع ناوها لزوما مساوی با عقب نشینی دشمن نیست. آمادگی ایران برای حمله ی پیش دستانه نشان می دهد که ایران از بابت تامین تسلیحات موشکی مشکلی ندارد و توانسته است به مقدار کافی موشک و پهپاد و سایر تجهیزات نظامی تولید کند به این معنی که ساخت و تولید این تسلیحات در زمان جنگ چهل روزه و پس از آن نیز متوقف نشده است و ادعای طرف امریکایی مبنی بر از بین بردن بخش عمده توان موشکی ایران، درست نیست. به نظر می رسد امریکایی ها و متحدان آنها اطلاعات چندانی از وضعیت تولید موشک در ایران ندارند و این ضعف اطلاعاتی ممکن است واشنگتن را به طراحی راهکاری برای جبران آن ترغیب کند که می تواند در نهایت به ورود نیروهای زمینی امریکا و عملیات جستجو و درگیری های گسترده ی زمینی در ایران ختم شود. کمابیش شبیه به وضعیت فعلی ارتش اسرائیل در جنوب لبنان. ترامپ نیز به تازگی مدعی شده است که ممکن است ارتش امریکا عملیاتی در کوه کلنگ انجام دهد.
اما ورود زمینی دشمن به کشور در صورت وقوع، طولانی و طاقت فرسا خواهد بود و تضمینی هم برای موفقیت آن وجود ندارد. مهم تر از همه آن که اگر جمهوری خواهان نتوانند اکثریت کرسی های کنگره را به دست بیاورند، چنین طرحی اصلا امکان اجرایی شدن نخواهد یافت. راه حل دیگر برای دولت امریکا این است که با ایران به توافق برسد و دست از تلاش برای از بین بردن توان موشکی ایران بردارد. این راه حال، هزینه ی کمتری برای امریکا دارد اما دستیابی به آن چندان آسان نیست.
به نظر می رسد حداقل تا زمانی که اسرائیل دست از فشار به محور مقاومت در لبنان برنداشته است، ایران به میز مذاکره بازنگردد و اسرائیل برخلاف موضع رسمی امریکا در تفاهم نامه ی اسلام آباد به جنگ در خاک لبنان ادامه می دهد.