مدیریت بحران یخ زده!

نسیبه پیرایش

اخیرا ترامپ از آغاز خرد کننده‌ترین عملیات اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران خبر داده و تهدید کرده که کشور‌هایی که اجازه دهند نهاد‌های مالی، شرکت‌ها، فرودگاه‌ها یا دستگاه‌های دولتی‌شان برای ایران راه تنفسی باز بگذارند، با پیامد‌های اقتصادی سنگینی مواجه خواهند شد.
در همین راستا اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا با تکرار لفاظی‌ها مدعی شد: «یا کشورها با ما هستند یا علیه ما. وقت آن است که متحدان ما و بقیه جهان تصمیم بگیرند و ما اقتصاد این حکومت را نابود خواهیم کرد.»
وی همچنین تهدید کرد که هرگونه اقدام نظامی علیه نیروهای ما یا علیه کشورهای خلیج فارس با پاسخ سریع و قاطع مواجه خواهد شد.
در واکنش به این مواضع، محمدباقر قالیباف این فشار اقتصادی را به بومرنگی تشبیه کرد که در نهایت به خود آمریکا بازخواهد گشت.
رئیس مجلس در شبکه ایکس نوشت: «واردات گوشت یخ‌زده برای کنترل قیمت گوشت؟ باشه، شاید جواب بدهد. اما برای اوراق قرضه چه نقشه‌ای دارید؟ می‌خواهید بازدهی یخ‌زده وارد کنید؟ برای مسکن، خریداران یخ‌زده وارد می‌کنید؟ برای چاره‌اندیشی دستمزدها، فیش‌های حقوقی یخ‌زده صادر کنید؟ یک سیاست خارجی یخ‌زده و بدون ابتکار، اقتصادی یخ‌زده و راکد به بار می‌آورد. تنها چیزی که هنوز در حرکت است؟ بومرنگ ایران که به صورت خودتان بر می‌گردد.»
این نقد در حالی مطرح می‌شود که به نظر می‌رسد متولیان امر از واقعیت ملموس زندگی مردم خود غافلند و یادشان رفته که مردم داخل کشور هم گرفتار همین مصائب هستند. از فیش‌های حقوقی یخ‌زده تا سیاست خارجی یخ‌زده، اقتصاد یخ زده و ارزش پول ملی یخ‌زده با دلار 200 هزار تومانی، و طلای 22 میلیون تومانی. این نوع نقد بیشتر به یک بازی کلامی شبیه است تا یک راهکار عملیاتی.
سید محمد مرندی، عضو سابق تیم مذاکره هم با هشدار نسبت به احتمال درگیری نظامی در روزهای آتی مدعی شد که هر کشوری در همراهی با سیاست «گرسنه نگه داشتن مردم ایران» همکاری کند، شدیدا با تنبیه مواجه خواهد شد.
این موضع عملا به معنای اعلان جنگ به بخش بزرگی از جامعه جهانی است و پرسش‌های جدی درباره میزان درک از ظرفیت‌ها و بضاعت نظامی و اقتصادی کشورمان برای این رویارویی ایجاد می‌کند. تجربه سیاست خارجی نشان می‌دهد که نمی‌توان بدون هزینه با همه دنیا درگیر شد اما گویا برخی هنوز این واقعیت را درک نکرده‌اند.
در سوی دیگر، آقا محسن رضایی، دبیر جدید شعام نیز با ارائه نسخه‌ای شگفت‌انگیز پیشنهاد داده است که «مردم کار و تولید را به خانه‌هایشان ببرند». این رویکرد که گویی تلاش دارد تا خانه‌های 30 – 40 متری را به کارگاه و بالکن‌ها را به مرغداری تبدیل کند، در واقع می‌کوشد تا ناکارآمدی در سیاست‌های کلان را با انداختن مسئولیت بر دوش مردم جبران کند، و نشانه‌ی روشنی از استیصال در مدیریت بحران است.
این در حالی است که دولت دل‌مشغولی جز قیمت بنزین ندارد و بخشی از بدنه حکمرانی نیز دوباره به مسئله حجاب برگشت خورده اند و هر روز حکمی جدید صادر می‌کنند.
در مجموع آنچه از این واکنش‌ها و مواضع برداشت می‌شود، تصویر یک مدیریت سردرگم است و تا زمانی که سکان هدایت کشور به متخصصان و کاردانان واگذار نشود، گویی همین آش است و همین کاسه.