نتیجه ی معکوس رفراندوم

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

آیت الله میرباقری عضو مجلس خبرگان رهبری به تازگی در سخنانی در خصوص اتحاد و انسجام اجتماعی اظهار کرد که نمی توان با همه متحد شد و لازمه ی اتحاد، مرزبندی و درگیری با دشمن مشترک است.
حشمت الله فلاحت پیشه، نماینده سابق مجلس و فعال سیاسی در واکنش به این سخنان، اظهار عقیده کرد که همین منطق درگیری و دشمن سازی است که کار ما را امروز به اینجا رسانده است و همه ی کشورها را با ما دشمن کرده.
او می گوید همین رویکرد باعث شده است که همه ی جنگ های دنیا، به جنگ های ایران تبدیل شوند و کشورهای جهان در جنگ با ایران با یکدیگر متحد شده اند.
او می گوید همه ی کسانی که از دشمنی با امریکا و اسرائیل گفته اند، در عرصه ی سیاست و قدرت فربه شده اند ولی مردم ایران در نتیجه این دشمنی ها ضعیف شده اند.
او معتقد است که مردم به پزشکیان رای دادند تا جلوی این سیاست را بگیرد اما او به عهد خود با مردم وفادار نبود و اگر تلاش اصلاح طلبان برای آشتی با دنیا جواب نداد، دلیل آن غلبه ی تفکر دشمن سازی در سیاست کشور بود. در این میان کشورهایی از این رویکرد سود بردند که توانستند ایران را به سبب همین رویکرد درگیر جنگ های خود کنند. او در ادامه خواستار برگزاری رفراندوم در کشور شد.
هر چند فلاحت پیشه سخنان میرباقری را چنین تفسیر می کند که منظور از اتحاد ذیل دشمنی، دشمنی با اسرائیل و امریکا است اما به نظر می رسد منظور میرباقری از اینکه می گوید نمی شود با همه رفاقت کرد، به طور ضمنی به اصلاح طلبان دلالت می کند. در ماه های گذشته و از زمان آغاز جنگ میان ایران و امریکا، بسیاری از چهره های نظام بر لزوم حفظ وحدت و انسجام میان طیف های مختلف سیاسی و سیاستمداران وفادار به نظام تاکید کرده اند. اما اصول گرایان، اصلاح طلبان را متهم به همراهی با غرب می کنند و می گویند اصلاح طلبان به دنبال اجرای خواسته های امریکا در کشورمان هستند و اصلاح طلبان، تندروها را متهم به وحدت شکنی می کنند و می گویند تندروها نظام جمهوری اسلامی را تضعیف می کنند.
در مورد رفراندوم، پیش از این حسن روحانی، رئیس جمهور سابق ایران گفته بود باید از مردم پرسید که آیا حاضر هستند بیست سال با دشمن بجنگند و اگر مردم قبول کردند، می توان جنگ را ادامه داد.
این سخنان واکنش های گسترده ای را به دنبال داشت و بسیاری از تحلیل گران تندرو ضمن حمله به روحانی، بر این نکته تاکید کردند که در خصوص مسائل مهم و امنیتی مانند جنگ یا صلح نمی توان رفراندوم برگزار کرد. اما کار به همین جا ختم نشد و دسته ای از تندروها که مخالف مذاکره با امریکا هستند، مقابل خانه ی روحانی تجمع کردند و علیه او شعار دادند تا جایی که او ناچار شد از خانه بیرون بیاید و با عقب نشینی از موضع خود بگوید منظورش از آن حرف، رفراندوم نبوده است.
فلاحت پیشه تاکید می کند که رفراندوم مورد نظر او متفاوت از آن چیزی است که دیگران می گویند. او بر این باور است که نظام باید این پرسش را به رفراندوم بگذارد که آیا موافق تعامل سازنده با دنیا هستند یا نه. استدلال مخالفان روشن است. در شرایط کنونی کشور، امکان برگزاری انتخابات و رفراندوم وجود ندارد. هر چند پیش از جنگ نیز مخالفت هایی با ایده ی رفراندوم وجود داشت اما شرایط کنونی به مراتب بدتر از شرایط پیش از جنگ است و به همین دلیل باید فکر رفراندوم را از سر به در کرد.
در سوی دیگر فلاحت پیشه بر این باور است که رفراندوم دقیقا به خاطر شرایط کنونی کشور ضرورت می یابد و این تنها راه بیرون رفتن از بحران جنگ است.
استدلال فلاحت پیشه بر این نکته تکیه می کند که سیاست دشمنی با امریکا و اسرائیل، جزو اصول نظام نیست و نظام می تواند بدون آنکه دست از اصول خود بکشد با امریکا و سایر کشورهای جهان صلح کند. اما رفراندوم ممکن است نتیجه ی معکوس داشته باشد و در نهایت امنیت کشور را به خطر بیاندازد.