عملیات نظامی جدید ایران در تنگه هرمز

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

سرانجام ایران به صورت غیررسمی پذیرفت که امریکا با همکاری کشورهای صادرکننده ی نفت در حال انتقال نفت از تنگه ی هرمز است. گفته می شود امریکا این کار را از طریق کشتی های کوچک تر اماراتی و انتقال کشتی به کشتی انجام می دهد تا نفت را از تنگه خارج کند و به نفت کش ها برساند. بدنه ی نظامی کشور به تازگی تصمیم گرفته است به این وضعیت پایان دهد و راهی برای توقف این روند بیاندیشد. در همین راستا، شاهد آن هستیم که ایران هر روز نفت کش ها را در تنگه ی هرمز هدف حمله قرار می دهد.
برخی گزارش ها می گویند ایران در نظر دارد دایره اثرگذاری خود در خلیج فارس را افزایش دهد و ممکن است کشتی های خارج از تنگه را نیز هدف حمله قرار دهد. گفته می شود این اقدام با هدف کاهش فشار محاصره ی دریایی امریکا صورت می گیرد. صدا و سیما نیز گزارش مفصلی از این حملات تهیه کرده و کشتی هایی را که مورد اصابت قرار گرفته اند، نمایش داده است. بدین ترتیب، ایران وارد فاز نظامی جدیدی در خلیج فارس شده است.
این راهکار طراحی شده است تا خطر عبور از تنگه ی هرمز را بار دیگر برای کشتی ها بالا ببرد تا خود این کشتی ها از حرکت در تنگه ی هرمز امتناع کنند. اما صدا و سیما و سایر رسانه های ایرانی تا کنون ارزیابی ای از تاثیر این عملیات بر روند انتقال نفت از تنگه ی هرمز ارائه نداده اند. هنوز مشخص نیست که آیا ایران توانسته است کشتی های اماراتی که نفت را از تنگه خارج می کنند، از کار بیاندازد یا متقاعد به عقب نشینی کند یا نه. با این حال، آن دسته از رسانه های ایرانی که مخالف توافق با امریکا هستند، از این راهکار جدید استقبال کرده و آن را زمینه ساز قدرت گیری مجدد ایران در آب های خلیج فارس می دانند. نکته ی قابل توجه در مورد رویکرد این رسانه ها این است که موضع گیری آنها در مورد مسئله ی تنگه در طول شش ماه گذشته، از زمان آتش بس میان ایران و امریکا به کلی تغییر کرده است. این رسانه ها در روزهای ابتدایی آتش بس بر این موضع پا می فشردند که ایران باید تنگه ی هرمز را بسته نگه دارد و با حضور نظامی فعال، ناوگان دریایی امریکا را از خلیج فارس و منطقه اخراج کند.
در همین زمان زمزمه هایی در مورد احتمال محاصره دریایی ایران شنیده می شد. اما این رسانه ها و چهره های سیاسی مورد قبول آنها گفتند امریکا نمی تواند همان کاری را با ایران بکند که با ونزوئلا کرد و محاصره ی دریایی ایران به سبب موقعیت جغرافیایی متفاوت ایران عملا غیرممکن است.
به نظر می رسد این دسته به این فکر نکرده بودند که راه حل ایران برای مقابله با محاصره ی دریایی در صورت عملی شدن آن چیست، به طوری که امروز می بینیم که امریکا محاصره ی دریایی ایران را در عمل اجرا کرده است و این وضعیت آسیب های بسیاری به کشور ما وارد کرده و تبعات آن همچنان در حال آشکار شدن است.
پیش از این، رسانه های تندرو تاکید می کردند که ایران با استفاده از ناوگان سایه و سایر ابزارهای خود، به آسانی محاصره ی دریایی امریکا را دور می زند اما از آن زمان تا کنون ایران نتوانسته است عملیاتی نظامی برای شکستن محاصره انجام دهد و برخی گمانه زنی ها حاکی از آن است که روند صادرات نفت ایران به سبب محاصره ی دریایی متوقف شده است.
بعد از آن، ایران تصمیم گرفت با امریکا به مذاکره بپردازد و تفاهم نامه ی صلح اسلام آباد میان دو کشور منعقد شد اما این تفاهم نامه خیلی زود نقض شد. تندروها بر این باورند که تلاش امریکا برای گشودن مسیری غیر از مسیر مورد قبول ایران در تنگه ی هرمز، مساوی با نقض آتش بس بوده و از این رو، ایران سه نفت کش در حال عبور را مورد حمله قرار داد. این در حالی است که برخی چهره های سیاسی می گویند هیچ کس در ایران مسئولیت این حمله را به عهده نمی گیرد. بدین ترتیب، ایران بار دیگر تنگه ی هرمز را بست اما امریکایی ها عقب ننشستند و مسیر عبور و مرور نفت را بی آنکه رضایت ایران را جلب کنند، گشودند.
حال رسانه های تندور از موضع خود عقب نشینی کرده اند و دیگر خواسته ی اخراج امریکایی ها از خلیج فارس را دنبال نمی کنند بلکه به دنبال آن هستند که تنگه را بار دیگر به روی امریکایی ها ببندند. کاری که در وضعیت کنونی انجام آن به نظر دشوارتر از پیش شده است. اما حتی اگر عملیات نظامی جدید ایران در تنگه بتواند مانع از انتقال نفت شود، ایران صرفا می تواند به خانه ی اول خود بازگردد و بازی را از نو شروع کند.