عربستان نمی تواند با اعلام بی طرفی خود را از جنگ بزرگ در منطقه کنار بکشد

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

در حالی که زمزمه هایی از احتمال شروع جنگ سوم میان ایران و امریکا از هر سو شنیده می شود، یمن حملات خود به عربستان را تشدید کرده است. این درگیری ها پس از آن آغاز شد که انصارالله یمن تصمیم گرفت تنگه ی باب المندب را به روی کشتی های عربستانی ببندد و برای تسلط بیشتر بر باب المندب، بخش هایی از سواحل یمن در این تنگه را به تصرف در آورد. همزمان حوثی ها به تاسیسات نفتی عربستان در سرتاسر این کشور حمله کردند.
در مورد دلیل انصارالله برای حمله به عربستان، باید به این نکته توجه کرد که عربستان در تابستان و پس ازجنگ چهل روزه میان ایران و امریکا اقدام به محاصره ی هوایی انصارالله در صنعا کرد، هر چند ریاض حمله به فرودگاه صعنا را تکذیب کرد. برخی گزارش های غیررسمی از تلاش عربستان برای تصرف برخی از استان های نفتخیز یمن خبر می داد. در این زمان، ایران به کمک انصارالله آمد و محاصره ی عربستان را شکست و حوثی ها با هواپیمای ایران به صنعا رفتند.
هرچند عربستان در ماه های گذشته تلاش کرده است با انعقاد پیمان های نظامی مختلف با کشورهای منطقه از جمله پیمان مکه به مقابله با حوثی ها بپردازد اما این اقدام نتوانسته است مانع از حمله ی آنها به ریاض شود. حال درگیری ها در ریاض پایتخت عربستان بالا گرفته و انصارالله فرودگاه بین المللی ریاض را مورد حمله قرار داده است. برخی رسانه های داخلی این اقدام حوثی ها را مقابله به مثل دانسته اند.
بدین ترتیب، عربستان که گویی توان نظامی انصارالله را دست کم گرفته بود، در مخمصه ای بزرگ گرفتار شده است و کسی قصد کمک کردن به آن را ندارد، هر چند برخی گزارش ها حاکی از آن است که پاکستان برای کمک به عربستان، نیروی زمینی به این کشور فرستاده است. امریکا نیز علی رغم برخی گمانه زنی ها از دخالت نظامی در امور یمن خودداری می کند. اما موضع ایران هنوز چندان روشن نیست.
در ایران، پس از آنکه برخی از اعضای دولت برای تحکیم روابط دیپلماتیک میان ایران و عربستان علی رغم درگیری های نظامی در منطقه، در جشن سفارت عربستان در ایران به مناسب روز ملی عربستان شرکت کردند، موجی از انتقادات از جانب برخی تندروهای داخلی روانه ی آنها شد و این انتقادات همچنان ادامه دارد. این در حالی است که برخی دیگر امیدوارند درگیری های نظامی اخیر منجر به تیره و تار شدن مجدد روابط ایران و عربستان نشود به خصوص آن که در شرایط فعلی ایران دوستان چندانی در میان همسایگان خود ندارد.
پیش از این، وزیر امور خارجه ی امریکا تلاش کرده بود مسئولیت حمله حوثی ها به عربستان را متوجه یمن کند و واقعیت این است که یمن با جلوگیری از صادرات نفت عربستان، در جهت تامین منافع ایران گام برداشته است اما وزارت امور خارجه ی ایران با قاطعیت هرگونه اتهام از این دست را رد کرد و بر این نکته تاکید کرد که انصارالله جبهه ای مستقل هستند و خود به صورت مستقل تصمیم می گیرند.
عربستان بر خلاف سایر کشورهای عربی منطقه در جریان جنگ چهل روزه ی ایران و امریکا، توانست تا حدود زیادی خود را از خطرات جنگ دور نگه دارد. از سوی دیگر، عربستان چندین بار کوشید مانع از حمله ی مجدد امریکا به مواضع ایران پس از جنگ چهل روزه شود. اما روابط دیپلماتیک ایران و عربستان هر چه که باشد، عربستان نمی تواند با اعلام بی طرفی خود را از جنگ بزرگ در منطقه کنار بکشد.