اصرار پاکستان به پایان جنگ و برقراری صلح

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

پس از آنکه محسن رضایی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی انتخاب شد، از طرح جدید خود برای مقابله با تحریم های اقتصادی امریکا پرده برداشت. مطابق این طرح، او کشورهای دیگر را تهدید کرد که اگر در تحریم ایران با امریکا همکاری کنند، با پاسخ قاطع ایران رو به رو خواهند شد. این موضع مورد استقبال رسانه هایی قرار گرفت که مخالف توافق با امریکا هستند، ایران را پیروز جنگ چهل روزه می دانند، معتقدند ایران پس از این جنگ به یک قدرت منطقه ای و حتی جهانی تبدیل شده و بر این باورند که تحریم های اقتصادی علیه ایران نمی تواند تاثیری بر کشورمان بگذارد بلکه اقتصاد امریکا را فلج کرده و سرانجام امریکا وادار به تسلیم خواهد شد.
ایران پیش از این نیز در پاسخ به حملات نظامی امریکا به کشورهای همسایه حمله کرد، هر چند وزارت امور خارجه مدعی شده است که برخی گزارش ها از حمله ی ایران به همسایگان، کذب بوده و بخشی از عملیات پرچم دروغین دشمن است. به عنوان مثال، وقتی یک کشتی متعلق به امریکا در بندر مصر مورد حمله ی پهپادی قرار گرفت و دچار آتش سوزی شد، برخی رسانه ها این احتمال را مطرح کردند که حمله ی مذکور از جانب ایران صورت گرفته است اما ایران این اتهام را رد کرد و گفت ممکن است اسرائیل در تلاش برای مخدوش کردن روابط میان ایران و مصر، به این کشتی حمله کرده باشد. مقامات مصری نیز گفتند که همچنان در حال بررسی ابعاد این حمله هستند و از اتخاذ رویکردی در قبال منشا حمله خودداری کردند. پیش از این، ایران حمله به دفتر رئیس اقلیم کردستان عراق را نیز تکذیب کرده و آن را عملیات فریب دشمن خوانده بود اما بارزانی خود جمهوری اسلامی را مسئول این حمله اعلام کرده بود. این خبر به ویژه پس از آنکه او تلاش کرد پلی میان ترامپ و سردار وحیدی فرمانده کل سپاه پاسداران ایجاد کند، مورد توجه قرار گرفت.
نمونه ی دیگر، حمله به بندر فجیره ی امارات است که ایران مسئولیت آن را نپذیرفت، هر چند همزمانی این حمله با آغاز تلاش های امریکا برای گشودن مسیری جنوبی در تنگه ی هرمز تحت عملیات “پروژه آزادی” نشانی از آن بود که احتمالا ایران در این حمله دست داشته است. هر چند ایران از حمله ی مستقیم به امارات خودداری می کند اما موضع مشخصی در مقابل این کشور دارد. موضع ایران در قبال عربستان پیچیده تر از هر زمان دیگری است اما روشن است که ایران نمی خواهد وارد دور جدیدی از تقابل با عربستان شود و عربستان صلح را به درگیری ترجیح می دهد. هر چند بهبود روابط دو کشور بیش از هر چیز، به توافق ایران با امریکا وابسته است.
اما طرح جدید محسن رضایی، با رویکرد فعلی ایران در قبال امارات، عربستان و سایر کشورها که مبتنی بر کاهش تنش است، تعارض دارد مگر اینکه این طرح، مشمول این کشورها نشود. کشورهایی نیز هستند که پیش از این، هدف حملات تلافی جویانه ی ایران قرار گرفته اند و حمله به آنها، هزینه ی دیپماتیک و نظامی چندانی برای ایران نداشته است. در این دسته، می توان بحرین و کویت را قرار داد. به نظر می رسد در طرح جدید محسن رضایی نیز، این دو کشور پاسخ قاطع ایران را دریافت خواهند کرد. این در حالی است که حمله به این کشورها، نتوانسته است تاثیر چندانی بر موضع امریکا بگذارد.
دسته ای از کشورها نیز در شرایط کنونی که بسیاری از راه های تجاری ایران بسته شده اند، در واقع دست بالا را در مقابل ایران دارند. به عنوان مثال، ایران پس از آغاز نخستین دور محاصره ی دریایی ایران، به سرعت به راه های تجارت زمینی که عمدتا از پاکستان و عراق عبور می کنند، وابسته شد و حال راهی ندارد جز آن که از در دوستی و سازش با این کشور برآید و پاکستان اصرار به پایان جنگ و برقراری صلح میان ایران و امریکا و سایر کشورهای منطقه دارد. این موضع با رویکرد تقابلی دبیر شورای عالی امنیت ملی سازگاری ندارد.