نشست دوحه و سران بی‌جنم عرب

نسیبه پیرایش
نشست اضطراری سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه عرب که به مناسبت حمله هفته گذشته اسرائیل به دوحه برنامه‌ریزی شده بود و انتظار می‌رفت کشورهای مسلمان این‌بار موضع متفاوتی در پیش بگیرند، روز دوشنبه در پایتخت قطر برگزار شد و بی ثمر به پایان رسید.
شاید تصور می شد که حالا زمانی است که سران کشورهای اسلامی و عرب جَنم خود را نشان دهند. آنان در دوحه (پایتخت قطر) جمع شدند تا در یک نشست اضطراری، تندترین و سریع‌ترین واکنش اعتراضی را به نقض حاکمیت سرزمینی قطر در اقدام تروریستی اسرائیل نشان دهند اما چنین نشد.
شبکه المیادین پیش‌نویس نشست اضطراری عربی- اسلامی دوحه را منتشر کرده که نشان می‌دهد برخلاف انتظار، جملات فراتر از محکومیت نیستند. در این بیانیه، حملات اخیر به قطر به‌عنوان اقدامی تهدیدکننده برای ثبات منطقه و مانعی جدی در برابر تلاش‌ها برای توقف جنگ غزه توصیف شده است. بیانیه با اشاره به جنایات نسل‌کشی و پاکسازی قومی در نوار غزه و ادامه شهرک‌سازی در کرانه باختری، این اقدامات را محکوم کرده و هشدار داده است که تجاوزات صهیونیست‌ها تمامی دستاوردهای مسیر عادی‌سازی روابط را در معرض فروپاشی قرار می‌دهد. بیانیه همچنین بر حمایت از ابتکارات میانجی‌گری قطر، مصر و آمریکا در راستای توقف تجاوز و بازگرداندن صلح به غزه تأکید کرده است. همچنین نسبت به تبعات هر گونه تلاش برای تحمیل واقعیت‌های جدید در منطقه و تصمیمات احتمالی درباره الحاق بخش‌هایی از سرزمین‌های فلسطینی هشدار داده شده است.
از نظر کارشناسان حمله به قطر از چند جهت اهمیت زیادی دارد. نخست اینکه این حمله به کشوری صورت گرفت که در دسته کشورهای محافظه کار خاورمیانه قرارمی‌گیرد؛ کشورهایی که برخلاف جبهه مقاومت، روابط و تعامل نزدیکی با غرب و ایالات متحده آمریکا دارند. این اقدام چند پیام آشکار داشت. پیام نخست برای کشورهای منطقه این است که در نظم جدیدی که نتانیاهو و رژیم صهیونیستی در پی تعریف آن هستند، هیچ کشوری از حملات احتمالی اسرائیل در امان نیست؛ چه کشورهای عضو محور مقاومت و چه کشورهای دیگر. پیام دوم حمله به قطر این بود که بازیگرانی که تا کنون تصور می‌کردند با اتخاذ سیاست‌های دوگانه می‌توانند از آسیب در امان بمانند، دیگر مصونیت ندارند. نکته سوم این است که رژیم صهیونیستی با این حمله، قصد دارد برتری نظامی خود را به رخ منطقه بکشد و نظم امنیتی جدیدی را شکل دهد. استفاده از موشک‌هایی که حتی از دریای سرخ شلیک شده‌اند، پیامی آشکار به همه کشورهای منطقه است، به این معنی که اسرائیل قادر است در هر زمان و مکانی اقدام نظامی انجام دهد و هیچ مرزی مانع آن نخواهد بود.
در شرایطی که واشنگتن دست بنیامین نتانیاهو را در ماجراجوئی‌هایش چنان باز گذاشته که حتی متحدانش هم در امان نیستند، انتظارات از سران کشورهای اسلامی و عرب بیش از اکتفا کردن به بیان کلیاتی بود که تا همیشه در چنین نشست‌هایی معمول بوده است. این امر نشان می‌دهد که یا ترس بر سران این کشورها غالب است و یا منافع استراتژیک امنیتی _ اقتصادی کشورها و دولت‌های عرب خاورمیانه می‌تواند سازگار با آنچه باشد که اتحاد واشنگتن _ تل‌آویو در پی آن است.
اما غرور جهان اسلام و اعراب دهه‌هاست که زیر ضرب این دو متحد قرار دارد. ویرانی روزافزون غزه و آوارگی میلیون‌ها عرب فلسطینی جز واکنش‌های عافیت‌طلبانه از سوی مدعیان حمایت از آنان را برنیانگیخته است. این واکنش‌ها هرگز اسرائیل را وادار به عقب نشستن از مواضع تهاجمی نکرده و نخواهد کرد.