مانور پیچیده دولت در نیویورک

نسیبه پیرایش

سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در حالی با لحنی صریح و موضع‌گیری قاطع در برابر تهدیدها و لفاظی‌های ترامپ همراه شد که بازتاب آن، آرایش سیاسی و اجتماعی معناداری را در داخل کشور رقم زد.
جالب‌ترین واکنش‌ها به این نطق، از سوی جریان‌های اصولگرا و منتقدان سنتی دولت سر بر آورد؛ چنان‌که روزنامه کیهان با تیتر ستایش‌آمیز «آقای پزشکیان دست مریزاد!» به استقبال آن رفت و نوشت: «رئیس‌جمهور کشورمان اما نیویورک را به دادگاه محاکمه جنایات واشنگتن و تل‌آویو بدل ساخت و با بالا بردن تصویر رهبر شهید و یادآوری خون کودکان بی‌گناه و شهدای گرانقدر، نقاب از چهره مدعیان دروغین حقوق بشر برداشت.
پزشکیان با منطقی محکم و صلابتی انقلابی، استانداردهای دوگانه غرب را به چالش کشید و افشا کرد در حالی که بمب دست اسرائیل است، بازرسان در ایران‌اند!»
همزمان علیرضا زاکانی، شهردار تهران نیز با قدردانی از رئیس‌جمهور نوشت: «آقای پزشکیان سربلند باشی که یاد امام شهید و شهدای مظلوم مان را در سازمان ملل زنده کردی.»
با این همه به نظر می‌رسد این ماه عسل سیاسی میان پاستور و جریان تندرو بیش از حد شکننده و ناپایدار است. درست در شرایطی که سخنرانی پزشکیان دل منتقدان سرسخت را به دست آورده، حواشی پروتکلیِ سفر، آتش زیر خاکستر را شعله‌ور کرده است؛ تا جایی که عدم ترک کامل سالن از سوی هیئت ایرانی هنگام سخنرانی دونالد ترامپ، موجی از حملات را متوجه عباس عراقچی ساخت و تندروها حتی سازِ استیضاح وزیر امور خارجه را کوک کردند.
همزمان در حالی که تیم دیپلماسی دولت چهاردهم تلاش می‌کرد در حاشیه نشست‌های سازمان ملل، کانال های مسدود شده مذاکره با غرب را احیا کند، خبر مذاکره وزیر خارجه با استیو ویتکاف هم جنجالی شد و تندروها، به مستقیم و یا غیرمستقیم بودن این مذاکرات واکنش نشان دادند. این تناقض رفتاری بیش از پیش نشان داد که مرز میان حمایت و تخریب در داخل تا چه اندازه باریک است و تلاش برای راضی نگه داشتن طیف‌های رادیکال از طریق گفتار درمانی و اتخاذ مواضع انقلابی همزمان با پیگیری چراغ خاموش مذاکره با غرب نه تضمینی برای در امان ماندن کابینه از تیغ استیضاح است و نه می‌تواند دست دولت را برای چانه‌زنی‌های جسورانه بین‌المللی باز بگذارد. (هر چقدر هم که رئیس جمهور با اختیارات کامل به این سفر رفته باشد.)
اما در میانه این دوگانگی و دعواهای جناحی، نگاه افکار عمومی به «دستاوردهای عملی» دوخته شده است تا صرفِ خطابه‌ها و حواشی دیپلماتیک. پرسش اساسی بدنه جامعه این است که آیا این رفت‌وآمدها و رایزنی‌های فشرده، فراتر از مصرفِ سیاسی در بهارستان و کیهان، قادر به ایجاد گشایشی واقعی در اقتصاد و معیشت و باز کردن گره‌های بین‌المللی خواهد بود یا خیر؟ افکار عمومی منتظر است تا ببیند این مانور پیچیده تیم سفر کرده به نیویورک آیا جواب خواهد داد یا نه؟