توقیف سریال «یل» به دلیل نمایش سکانس آغوش میان بابک حمیدیان و سهیلا رضوی، نه تنها در فضای مجازی، بلکه در رسانههای کشور نیز جنجال گستردهای به پا کرد. این واقعه، بازنماییِ تقابل قدیمی میان «آزادی هنری» و «اصول اخلاقی و دینی» در سینمای ایران است.
نسیبه پیرایش
در حالی که برخی رسانهها، از جمله خبرگزاری تسنیم، با تمرکز بر مرز میان «نمایش آسیب اجتماعی» و «عادیسازی آن»، بر ضرورت ممانعت از چنین صحنههایی تأکید میکند، رسانههای دیگر با رویکردی متفاوت، این محدودیتها را «ممنوعیت آغوش مادری» نامیده معتقدند هنر صرفاً بازتاب دهنده رفتارهای موجود در جامعه است، نه عامل ایجاد آنها.
واقعیت این است که پیش از این، آثار سینمایی و تلویزیونی متعددی بدون استفاده از صحنههای جنسی، الفاظ رکیک یا مصرف الکل، توانسته بودند مخاطب گستردهای جذب کنند؛ آثاری که نه تنها با انتقاد اخلاقی مواجه نشدند، بلکه از نظر کیفی نیز ستایش شدند.
با این حال، تغییرات اجتماعی پس از حوادث سال ۱۴۰۱، گویی مسیر متفاوتی را پیش روی گروهی از مردم و البته هنرمندان قرار داده است. بخشی از مردم و بدنه هنری کشور، با رویکردی سکولارتر، به سمت حذف نمادهای مذهبی و سنتی حرکت کرده است؛ تغییری که با مقاومت بخش قابل توجهی از جامعه که همچنان بر اصول دینی خود پایبندند، روبرو میشود. از این نظر، مسئله اصلی، بحثِ صِرفِ “ممنوعیت آغوش” نیست؛ بحث بر سرِ عبور از خط قرمزهای دینی و اخلاقی و جایگزینیِ پیوندهای مشروع با روابط نامشروع در کالبد سینماست. آنچه در برخی آثار مشاهده میشود، نه نمایش یک ضرورت دراماتیک، بلکه تلاش برای عادیسازیِ تلاقیِ دو نامحرم است.
اما چالش اصلی اینجاست که آیا مدیریت فرهنگی با ابزار «سانسور و توقیف» توانسته است در برابر موج تغییرات اجتماعی ایستادگی کند؟ پاسخ منفی است. اگر حاکمیت نتوانسته جلوی تغییرات ساختاری جامعه را بگیرد، نباید انتظار داشته باشد که با توقیف یک سریال، مسیر تحولات فرهنگی را متوقف کند.
با این حال، راهکار نباید در «سیاه و سفید» دیدنِ ماجرا باشد. توقیف و سانسورِ صرف، لزوماً راه حل نیست. اگر مدیریت فرهنگی بخواهد با جامعه همگام شود، باید میان «اجبارِ قانونی» و «واقعیتهای اجتماعی» تعادلی ایجاد کند. از این رو به نظر میرسد که باید واقعبین بود؛ در دنیای امروز که ابزار اصلی تغییرِ رفتارها، “تبلیغات” و “قدرتِ نرم” است، نمیتوان با تکیه بر ابزارهای سنتیِ سانسور و توقیف، در برابر موجِ رواجِ سبک زندگیِ سکولار ایستادگی کرد. وقتی رسانهها و تبلیغاتِ جهانی، بخشی از جامعه را به سمتِ گذار از ارزشهای سنتی سوق میدهند، پاسخِ ما نباید تنها در “منع کردن” باشد.
راه حل، در رقابتِ معنایی است، نه در اجبارِ قانونی. ما نیازمندِ ایجاد فضایی هستیم که در آن، سبک زندگیِ مبتنی بر اصولِ اخلاقی و دینی، نه به عنوان یک امرِ تحمیلی، بلکه به عنوان یک الگوی جذاب و کارآمد در برابرِ الگوهای سکولار، فرصتِ عرضه و رقابت داشته باشد. در واقع، باید با ایجادِ بسترهای مناسب و حفظ چارچوبهای کلی با وضع برخی قوانین، برای هر دو شیوه، اجازه داد تا خودِ مردم در فضایِ رقابتیِ ارزشها، بر اساسِ نیازها و واقعیتهای جهانِ امروز، انتخاب کنند که کدام سبک زندگی با هویت و نیازهایشان سازگارتر است. تنها از این طریق است که میتوان از “ممنوعیتِ بیپایان” به سمتِ یک “پذیرشِ آگاهانه” حرکت کرد.
منبع خبر «خبرگزاری امین» است و پایگاه خبری _تحلیلی امین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. چنانچه محتوا را شایسته تذکر میدانید، خواهشمند است کد ( 465375 ) را همراه با ذکر موضوع به شماره 09141143384 پیامک بفرمایید.با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه پایگاه خبری _تحلیلی امین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.