توافق یا جنگ

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه
توافق یا جنگ؟ در هر صورت، سیاست “تحریم گسترده” برای اولین بار به نتیجه رسیده است. سیاستی که به امریکا اجازه می دهد بدون درگیر شدن در جنگ های بیهوده و فرساینده، خواست خود را به عنوان قدرت برتر در جهان تثبیت کند. حال، این سیاست به مرحله ی ثمردهی رسیده است. تفاوتی نمی کند ایران با توافق عقب نشینی کند یا با یک جنگ کم هزینه برای امریکا. برخلاف انتظار دولت مردان کشورمان، جنگ با ایران هزینه ی چندانی برای امریکا ندارد و مقامات کشورمان نیز به این نتیجه رسیده اند که تهدید امریکا به مقابله ی مستقیم نمی تواند اثر بازدارنده ی چندانی داشته باشد. از این رو، آنها کشورهای همسایه را تهدید می کنند که در صورت آغاز جنگ، به پایگاه های امریکا در این کشورها حمله خواهند کرد و این کشورها نیز از ناحیه ی جنگ امریکا با ایران متحمل خسارت خواهند شد.
در هر حال، به نظر می رسد که جمهوری اسلامی به این نتیجه رسیده است که جنگ با امریکا اجتناب ناپذیر است هر چند مواضع رسمی آن، بر مذاکره و توافق مسالمت آمیز با امریکا تاکید می کند اما توافق با امریکا تقریبا غیرممکن است. در این میان، بسیاری می پرسند دستاورد ایران از پیگیری پرونده ی هسته ای و اصرار بر تقابل با امریکا در چندین دهه ی گذشته چه بوده است؟ دشمنی با امریکا ایدئولوژی نظام بود اما ایدئولوژی صرفا یک نقاب نیست که به راحتی بتوان آن را از چهره برداشت. ایدئولوژی، آن چیزی است که رفتار حاکمان را عقلانی و منطقی جلوه می دهد در حالی که تصمیمات حاکمان بیش از آنکه گمان می کنیم، برآمده از احساسات و منافع شخصی است. با این وجود، حاکمان نمی توانند به این آسانی این نقاب را دور بیاندازند و ناچارند به این بازی تا پایان ادامه دهند.
برخی از مدافعان حکومت معتقدند که مسائل امنیتی را نمی توان به این آسانی حل کرد، هرچند حاکمان نشان داده اند که امنیتی کردن اوضاع به یک اشاره ی نیم بند ایشان بسته است. اما نباید فراموش کرد که حتی حاکمان نیز محدودیتهایی دارند و نمی توانند واقعا هرکاری دلشان خواست بکنند. هر چیزی را می توان خطری برای امنیت دانست به شرط آنکه تعداد کسانی که در مقابل حاکم صف کشیده اند، به اندازه ای باشد که بتوان سرکوبشان کرد. در غیر این صورت، حاکم با مردم همراه می شود تا از خطر واقعی علیه امنیت خود جا خالی بدهد. وقتی همه ی مردم یک کشور عزادار کشته شدگان فجایع دی ماه هستند، موضع گرفتن در مقابل آنان عین خودزنی است. از این رو، حاکمان کشور ما آماده اند که در عزاداری با مردم ایران همراه شوند و فراموش کنند که معترضانی که به خیابان آمده بودند، چه چیزی را مطالبه می کردند. اما آیا چنین نرمش هایی می تواند مانع از تحقق تاریخ شود و آینده ی نظام را تغییر دهد؟
برخی از مدافعان حکومت، با بیان اینکه معترضان فریب خورده بودند و صرفا فشار ناشی از مشکلات اقتصادی سبب شده است که علیه نظام شعار دهند، معتقدند حکومت به عمد معترضان را نکشته است بلکه این اتفاق صرفا پیامد ناخواسته ی درگیری حکومت با غیر فریب خوردگان بوده است. به این دلیل رسانه های داخلی را آزاد گذاشته اند تا از اندوه عظیم مردم و سوگواری ایشان بگویند و جامعه را به سوی پذیرش واقعه هدایت کنند در حالی که حیثیت سیاسی آن را خنثی می کنند، گویی این مردم در اثر زلزله کشته شده اند یا سیل به خانه هایشان آمده است.