انسجام مسئولانه، پیامی فراتر از یک تفاهم‌نامه

نسیبه پیرایش

فضای سیاسی و رسانه‌ای کشور پس از انتشار پیام رهبر انقلاب پیرامون توافق صلح اخیر میان ایران و امریکا، به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و همه سعی در تفسیر این پیام دارند. ایشان در این پیام تصریح کرده‌اند که «بنده علی‌الاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهّدی که رئیس‌جمهور محترم به ‌عنوان رئیس شورای عالی امنیّت ملّی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملّت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازه‌ی آن را صادر نمودم‌.»
ایشان همچنین تصریح کرده‌اند که «اگر طرف آمریکایی بخواهد زیاده‌خواهی کند، زیر بار آن نخواهند رفت.»
عده‌ای تندرو دلواپس که اتفاقا مترصد فرصت برای حمله به توافق و توافق کنندگان هستند، این پیام را نشانه‌ی تحمیل اراده نسبت به ایشان دانسته و شروع به حمله به رئیس‌جمهور و حتی تهدید ایشان هم کرده‌اند.
برخی هم با دیدگاهی ملایم‌تر، تعهد و قبول مسئولیت دکتر پزشکیان را همچون چماقی بالای سر ایشان نگه داشته‌اند و منتظرند تا طرف مقابل بدعهدی کند و در اولین فرصت آن را بر سر رئیس جمهور فرود بیاورند.
برخی اما معتقدند که پیام رهبری در یک فضای کاملاً واقعی و عملی صادر شده است و نشان می‌دهد که ایشان دیدگاه‌های هر دو طرف موافقان و مخالفان توافق را دریافت کرده‌اند و در نهایت با اجازه‌ی پذیرش تفاهم‌نامه، مسئولیت تصمیمات شعام و دولت را به خود آنان سپرده‌اند؛ چیزی که موافقان و مخالفان باید خود را با آن هماهنگ کنند.
اما در سطحی عمیق‌تر تحلیل دیگری نیز وجود دارد که معتقد است در واقع «تأکید رهبر معظم انقلاب بر نقش رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی در امر مذاکره و تفاهم‌نامه و توافقنامهٔ احتمالی، به نوعی ابراز اعتماد به رئیس‌جمهور و یادآوری جایگاه وی در ادارهٔ امور کشور در موقعیت شخص دوم نظام است؛ موقعیتی که برخی گمان می‌کردند با پر رنگ شدن نقش آقای قالیباف در مذاکرات، به کلی به حاشیه رفته و اهمیت خود را از دست داده است.»
در نهایت اما باید گفت که به نظر می‌رسد برخلاف تحلیل‌های تفرقه‌انگیز، آنچه در این پیام نمود یافت، نه یک انفعال که نوعی «هم‌افزایی استراتژیک» میان نفر اول و دوم نظام است چیزی که در زمان اجرای برجام کمتر شاهد آن بودیم. این هماهنگی نشان‌دهنده‌ی یک بلوغ تصمیم‌گیری است؛ جایی که ارکان اصلی نظام، با گذر از تضادهای ظاهری و دوقطبی‌های کاذب سازش- مقاومت، به یک جبهه‌ی واحد در مسیر تحقق منافع ملی رسیده‌اند. این انسجام همان حلقه‌ی مفقوده‌ای است که می‌تواند مسیر ناهموار سیاست خارجی را برای مردم ما هموارتر کند و به جد می‌توان گفت که این برای مردمی که خواهان زندگی در کشوری امن و با ثبات هستند، حتی از شنیدن خبر آتش‌بس و امضای تفاهم‌نامه هم مسرت‌بخش‌تر است.
پیام رهبری، سرشار از صداقت بود آنجا که گفتند «نظر دیگری داشتند» و نشانه‌ی درایت ایشان بود در پذیرش عقل جمعی، آنجا که گفتند اجازه‌ی آن را صادر نموده‌اند. البته که شجاعت، صداقت و اهتمام رئیس‌جمهور در تحقق خواست ملت، پیش از این و در امضای تفاهم نامه‌ی بی سابقه در 47 سال گذشته، ثابت شده بود.