دستاوردهای پزشکیان در سفر به نیویورک

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

روز شنبه، چهارم مهر ماه، روزنامه های کشور، از اجماع سازی پزشکیان در فضای سیاسی ایران خبر دادند و او را به سبب این موفقیت ستودند. اجماع امری است که نظام سالها خواستار تحقق آن بود و نیاز به آن را به خصوص پس از حمله امریکا و اسرائیل به کشورمان به شدت احساس می شد. از این رو، در هفت ماه گذشته اشخاص مختلف سخنرانی های متعددی در خصوص ضرورت حفظ وحدت میان جریان های مختلف سیاسی همسو با نظام جمهوری اسلامی انجام دادند. در چنین فضایی، استقبال گسترده نیروهای سیاسی از سخنرانی پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل که هفته ی گذشته در نیویورک برگزار شد، اهمیت یافته است.
این سخنرانی هم مورد استقبال مخالفان توافق با امریکا قرار گرفته است و هم مورد تایید موافقان صلح و پایان جنگ واقع شده است.
به نظر می رسد این اتفاق اصلی ترین دستاورد پزشکیان در سفر به امریکا است، در حالی که او دستاورد چندانی در زمینه ی احیای روابط دیپلماتیک با کشورهای جهان و حل مشکلات متعدد کشور نداشته است. به عنوان مثال، عراق تصمیم گرفته است با پیروی از سیاست های تحریمی امریکا، مانع از فرود هوایپماهای ایرانی در فرودگاه های خود شود. گفته می شود این دستور از جانب نخست وزیر عراق صادر شده است، در حالی که پزشکیان در حاشیه ی اجلاس سازمان ملل با الزیدی دیدار کرده بود اما این دیدار ثمره محسوسی نداشت. این تصمیم دولت عراق با توجه به حجم گسترده ی تبادلات تجاری و روابط نزدیک سیاسی بین دو کشور، دور از انتظار بود و واکنش های گسترده ای را در دو کشور برانگیخت.
اما رسانه های داخلی ایران می گویند دستاورد پزشکیان در این سفر، تاثیرگذاری بر افکار جهانی در مورد جایگاه ایران و موضع کشور در قبال جنگ با امریکا است.
به نظر می رسد تمرکز اصلی هیئت اعزامی ایران بر این نکته بوده است که با حضور در سازمان ملل، مشروعیت نظام جمهوری اسلامی را به جهانیان ثابت کند و از حق ایران در مقابله با تهدیدات امریکا و اسرائیل دفاع کرده، اقدامات نظامی هفت ماه اخیر ایران را در سطح جهانی توجیه کند.
اگر هیئت ایرانی موفق به انجام این کار شود، می تواند امید داشته باشد که کشورهای همسایه و سایر کشورهای جهان که به سبب درگیری های فزاینده میان ایران، امریکا و اسرائیل متحمل خسارت شده اند و به نوعی پایشان به بحران کشیده شده است، به عنوان میانجی وارد عمل شوند و به امریکا فشار بیاورند تا بار دیگر با ایران به توافق برسد. اما برخی تندروها نگران هستند که ایران با پیشنهاد طرحی هفت روزه برای گشودن تنگه ی هرمز و شروع مذاکرات نهایی میان ایران و امریکا، پالس ضعف به دشمن بفرستد
معتقدند این سفر مقدمه ای خواهد شد بر سومین جنگ میان ایران، امریکا و اسرائیل.
به نظر می رسد سفر پزشکیان نتوانسته است تغییری در موضع طرف امریکایی در قبال جنگ و صلح ایجاد کند و میانجی ها نیز ابتکار عمل جدیدی از خود نشان نداده اند. از سوی دیگر، هر چند سخنرانی پزشکیان در مجمع عمومی با استقبال گستره ی تندروها مواجه شد اما گفت و گوی او با رسانه های امریکایی و طرح صلح هفت روزه بار دیگر اجماع سیاسی در تهران را به هم ریخت.