عظمت و شکوه مراسم تشییع رهبر شهید

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

مطابق با اعلام خبرگزاری فارس، 43 میلیون نفر در مراسم تشییع رهبر شهید جمهوری اسلامی شرکت کرده اند. برخی این مراسم را نشانه ای از مشروعیت سیاسی جمهوری اسلامی تلقی می کنند و آن را “رفراندومی” می نامند که منتقدان نظام سالها و دهه هاست خواستار برگزاری آن هستند.
این نکته باید مورد توجه قرار گیرد که در یک انتخابات سالم، هر فرد فقط یک بار می تواند در مراسم شرکت کند و تنها کسانی که شناسنامه ی ایرانی دارند می توانند رای دهند. در حالی که در مراسمی با این وسعت که یک هفته به طول انجامید، هر فرد می توانست هفت بار در مراسم شرکت کند و از کسانی که جمعیت حاضر را سرشماری می کردند، نمی توان انتظار داشت که کسانی را که یک بار مورد شمارش قرار گرفته است، به خاطر بسپارند و از سرشماری مجدد اجتناب کنند.
با توجه به اینکه مراسم در مکان های مختلفی برگزار شده است، احتمالا تعداد اندکی توانسته اند در کنار رئیس جمهور پزشکیان، هر هفت روز را در مراسم شرکت کنند. اما می توان گفت جمعیتی که در سه روز اول مراسم در تهران و در روز چهارم در قم شرکت کرده اند، با درصد بالایی تکرار شده است.
به نظر می رسد درصد قابل توجهی از شرکت کنندگان مراسم پایانی در مشهد نیز در روزهای پیش از آن در مراسم شرکت کرده باشند.
گفته می شود 10 میلیون نفر در عراق در مراسم تشییع شرکت کرده اند که باید از عدد اصلی کسر شود. همچنین اگر تعداد کسانی را که در مراسم ایران شرکت کرده اند اما حق رای ندارند، از عدد نهایی کسر کنیم، به نظر می رسد کسانی که در این مراسم شرکت کرده اند، در یک رفراندوم فرضی تنها می توانند حدود 6 تا 8 میلیون رای در صندوق های انتخاباتی بیاندازند. این عدد با تعداد کسانی که در مرحله ی اول از آخرین دور انتخابات ریاست جمهوری ایران رای داده بودند، همخوانی دارد که حدود 10 میلیون نفر بود.
بر این اساس، به نظر میرسد اگر در ایران رفراندومی برگزار شود، برای حامیان نظام واقع بینانه تر خواهد بود اگر تعداد آرای خود را عددی کمتر از 10 میلیون در نظر بگیرند. این در حالی است که در سال 1402، 61 میلیون نفر ایرانی واجد شرایط رای دادن بودند. اگر آمار حضور چهل و سه میلیونی مردم در مراسم تشییع رهبری واقعیت داشت، نظام بی درنگ خود را برای برگزاری رفراندوم آماده می کرد. در مرحله ی دوم این انتخابات مجموع آرا دو برابر شد و چهره ای افراطی مانند سعید جلیلی توانست 13 میلیون رای کسب کند. اگر این عدد را مبنای تحلیل قرار دهیم و شرکت در مراسم را هم عرض با شرکت در انتخابات بدانیم، می توان نتیجه گرفت که حمایت داخلی از نظام، به طرز محسوسی افزایش یافته است و جنگ با امریکا، سبب افزایش مقبولیت نظام در میان ایرانیان شده است.
به باور من، نمی توان این مراسم را با انتخابات مقایسه کرد. هر چند شرکت در انتخابات به مراتب آسان تر است اما حضور در مراسم تشییع اهمیت سیاسی بیشتری نسبت به انتخابات گذشته ی ایران داشت.
در انتخابات ریاست جمهوری، اصل نظام مورد همه پرسی قرار نمی گیرد و برخی از کسانی که به طور کلی همدلی چندانی با نظام ندارند، مطابق ارزیابی شان از وضعیت کشور، در انتخابات شرکت می کنند. به ویژه آن که کاندیداهایی که وعده بدهند در مقابل سیاست های کلی نظام خواهند ایستاد، در نهایت شانس موفقیت بیشتری دارند. به عنوان مثال، پزشکیان، پیش از ریاست جمهوری، وعده داده بود با سیاست فیلترینگ مبارزه خواهد کرد و با این وعده در مقابل سعید جلیلی پیروز شد، در حالی که خود پیشاپیش اقرار می کرد نخواهد توانست گرهی از مشکلات عمده ی کشور در عرصه ی سیاست و اقتصاد بگشاید.
مراسم تشییع رهبر شهید جمهوری اسلامی، با شکوه بسیاری برگزار شد و دستاوردی قابل توجه برای نظام به شمار می آید. اگر حضور مردمی در این مراسم را با حضور مردم در رویدادهایی که نظام پیش از این برگزار کرده مقایسه کنیم، عظمت آن را درخواهیم یافت. اما نباید در این مورد اغراق کنیم تا عظمت آن خدشه دار نشود.