جنگ، مذاکره و وحدت!

نسیبه پیرایش

بیش از چهل روز از آتش‌بس می‌گذرد. در این مدت علاوه بر یک دوره مذاکره بی‌نتیجه در پاکستان طرفین مدام در حال رد و بدل کردن پیشنهاد هستند و مدام پیشنهادات یکدیگر را رد می‌کنند. اخیرا رویترز به نقل از منابع پاکستانی نوشته که آخرین پیشنهاد ایران برای پایان جنگ، یکشنبه شب به طرف آمریکایی ارسال شده است. این منبع آگاه همچنین تصریح کرده که هر دو کشور، مدام مواضع و هدف‌های مدنظر خود را تغییر می‌دهند.
همین چند روز پیش بود که ترامپ برای پنجمین بار از ضرب‌الاجل خود برای شروع دوباره جنگ عقب نشینی کرد و مدعی شد که اجرای آن را برای فراهم شدن فرصت مذاکره به تعویق انداخته است. او روز دوشنبه گفت که رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی از او خواسته‌اند حملات نظامی را به تعویق بیندازد، زیرا معتقدند هنوز امکان رسیدن به توافقی وجود دارد که رضایت آمریکا را جلب کند. این سه کشور و چند کشور دیگر با مقام‌های ما و همین‌طور با ایران در تماس مستقیم هستند و به نظر می‌رسد شانس خوبی برای رسیدن به توافق وجود دارد.
این در حالی است که در داخل ایران جدال بر سر مذاکره و عدم مذاکره هنوز ادامه دارد. عده‌ای همچنان معتقدند که مذاکره راه‌حل مشکلات با آمریکا نیست و این موضوع را هر شب در خیابان‌ها فریاد می‌زنند. آنها با توجه به تجربه‌های پیشین (از برجام تا مذاکرات اسلام‌آباد) معتقدند که مذاکره نه تنها نتیجه مثبت نداشته بلکه نتایج منفی مفصلی هم داشته است. آنها معتقدند که هنگام جنگ ما نفت را گرانتر می‌فروختیم. در مبادی ورودی و خروجی مشکلی نداشتیم و از خروج کشتی‌ها از تنگه پول دریافت می‌کردیم ولی با مذاکره آرامشی برای دشمن به وجود آمد و موجب شد بتواند گزینه‌های جدید را بررسی کند، دست به محاصره بزند و هر روز تهدید به شروع دوباره جنگ کند. این‌ها معتقدند که جنگ زمانی پایان می‌یابد که امریکا جنگ را ترک و منطقه را واگذار کند و از اهرم مذاکره استفاده می‌کند که شرایط خود را تثبیت کند و خروج خود را به تعویق بیاندازد. علاوه بر این معتقدند که امریکا زیر بار شروط ما نخواهد رفت و چرخه مذاکره آتش بس را تا جایی که مقاومت ما را بشکند ادامه خواهد داد.
در مقابل، موافقان مذاکره به آسیب‌هایی که جنگ و بمباران بر صنایع گاز، فولاد و پتروشیمی ما وارد کرده اشاره می‌کنند و معتقدند که در صورت شروع دوباره‌ی آن، نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های کشور هدف قطعی دشمن هستند. از طرفی به مشکلات اقتصادی که محاصره دریایی بر ما تحمیل کرده اشاره می‌کنند. از جمله صحبت‌های رئیس‌جمهور در این زمینه قابل تامل است. او با اشاره به مشکلاتی که در مسیر صادرات نفت کشور ایجاد شده گفت: «راه را بستند و نفت هم صادر نمی‌کنیم. نمی‌توانیم نفت را به راحتی صادر کنیم. اینکه می‌گویند مشکلی پیدا نکردیم از آن حرف‌ها هست. مالیات هم به سادگی نمی‌توانیم بگیریم. اصناف مشکل دارند. باید توقعات خود را پایین آورده و واقعیت‌ها را بپذیریم تا بتوانیم در برابر دشمن بایستیم.» وی همچنین گفت: «با تمام وجود تلاش می‌کنیم که معیشت مردم تأمین شود، اما محدودیت‌هایی هم داریم. کسی که واقعیت‌ها را درست نبیند به جایی می‌رود که نباید برود. اینکه شعار می‌دهند گفت‌و‌گو نکنیم اگر گفت‌و‌گو نکنیم چه کار کنیم؟ تا آخر دعوا کنیم. ما با عزت، گفت‌و‌گو می‌کنیم. این منطقی نیست که بگوییم گفت‌و‌گو نمی‌کنیم. ما قادر هستیم از حقوق ملت با پشتوانه مردم دفاع کنیم. باید منطقی حرف بزنیم و منطقی جواب بگیریم. با تمام وجود در خدمت مردم هستیم. با عزت در مقابل بیگانگان هستیم، گفت‌و‌گو می‌کنیم و از حقوق ملت دفاع خواهیم کرد.»
اما به نظر می‌رسد مشکل کشور مذاکره و یا عدم مذاکره نیست. مشکل تفاهمی است که بین مسئولان حتی در شرایط جنگی هم به وجود نمی‌آید. مذاکره یا عدم مذاکره زمانی جواب خواهد داد که مسئولان با یکدیگر هم‌صدا باشند، از طریق گفت‌وگو به تفاهم برسند و وحدت و یکپارچگی را که مدام مردم را به آن فرامی‌خوانند در مورد خودشان عملی کنند. اختلافات سیاسی را کنار بگذارند و از همه مهم‌تر جلوی تفرقه‌افکنان و منفعت‌طلبان را بگیرند و هر تریبونی را در اختیار هر کسی قرار ندهند. در آن صورت است که وحدت واقعی در کشور شکل خواهد گرفت و هر راهی را که برگزینند همراهی مردم را کنار خود خواهند داشت و پیروزی حاصل خواهد شد اما با ادامه این اوضاع مردم را هم دچار تشتت و دو دستگی خواهند کرد.