ترامپ و سرگرم کردن رسانه های امریکایی

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

هفته ی گذشته، امریکا دو بار بندرعباس را مورد حمله قرار داد اما این حملات را عملیاتی دفاعی نامید و مدعی شد این عملیات، ناقض آتش بس میان ایران و امریکا نیست. در مقابل، سپاه پاسداران اعلام کرد که این اقدام را نقض صریح آتش بس می داند و از این رو، آن را بی پاسخ نمی گذارد. بر این اساس، سپاه پاسداران صبح پنجشنبه، 7 خرداد به یک پایگاه امریکایی در کویت حمله کرد. اگر مواضع دشمن نخست مورد حمله قرار گرفته است و از این رو، امریکا دست به انجام عملیاتی دفاعی زده است، به چه سبب حمله به مواضع خود را نقض آتش بس نمی داند اما در مقابل دست به حمله ی نظامی می زند؟ این دوگانگی در مواضع امریکا، تنش ها را در خلیج فارس افزایش می دهد و صلح نسبی ایجاد شده در منطقه را تهدید می کند.
در ایران، در حال حاضر رویکرد مثبتی به روند مذاکرات وجود دارد و اقدامات دیپلماتیک با جدیت از سوی قالیباف، عراقچی و رئیس جمهور پزشکیان دنبال می شوند اما طرف امریکایی، همچنان از اعلام موضعی شفاف در خصوص مذاکرات جلوگیری می کند. هرچند پیش از این ترامپ اعلام کرده بود عملیات نظامی جدیدی را به امید دستیابی به توافق با ایران متوقف کرده اما اظهارنظرهای تند اما مبهم ترامپ، روبیو، وزیر امور خارجه ی امریکا و هگست، وزیر جنگ آن در مورد کشورمان رسانه ها را سردرگم کرده است. برخی رسانه های داخلی معتقدند با سفر قالیباف به قطر، شرایط برای بازگرداندن بخشی از اموال بلوکه شده ایران فراهم شده است و امریکا به زودی با طرح صلح ایران موافقت خواهد کرد اما مخالفت گسترده ی تندروهای امریکایی با این طرح، مانع تصمیم گیری نهایی ترامپ شده است. این در حالی است که کاخ سفید در بیانیه ای مبهم، ادعای رسانه های ایرانی در مورد شرایط صلح با ایران را تکذیب کرد. به نظر می رسد آنچه تکذیب شده، آزادسازی اموال بلوکه شده ی ایران باشد که بر اساس برخی گزارش ها، شرط ایران برای اجرای توافق احتمالی است.
علی رغم موانع متعددی که بر سر راه این توافق وجود دارد، پس از آنکه دسترسی به اینترنت بین الملل دوباره در ایران برقرار شد، بسیاری آن را نشانه ای از پایان دائمی جنگ قلمداد کردند. به نظر می رسد اراده ی طرف ایرانی بر پایان جنگ قرار گرفته است و در این میان رویدادهای داخلی ایران نیز می تواند با تغییر موازنه ی قدرت در ایران، سرنوشت جنگ و توافق با امریکا را تغییر دهد. پس از آنکه بسیاری از مقامات بلندپایه ی سیاسی و نظامی ایران اسفند سال گذشته به شهادت رسیدند، ترامپ مدعی شد کسانی در ایران به روی کار آمده اند که گفت و گو با آنها برای امریکا آسان تر است و امریکا آن ها را افراد معقول تری می داند. در این مقطع، ایران وجود هر گونه رابطه ای با امریکا برای گفت و گو را انکار کرد اما رویدادهای بعدی نشان داد که ایران نیز مشتاق است مذاکره با امریکا را از سر بگیرد. برخی چهره های سیاسی در ایران، با انتقاد از تیم مذاکره کننده یا دولت پزشکیان به طور ضمنی این ایده را مطرح می کنند که ممکن است در رابطه با مذاکره و پایان جنگ، دست به تصمیم گیری خارج از محدوده ی اختیارات خود زده اند.
هر چند برخی رسانه های داخلی چنین بیان می کنند که امریکا پس از آنکه در عرصه ی نظامی از ایران شکست خورد، به دنبال آن است که هر طور شده به توافقی با ایران دست یابد اما به نظر می رسد رویکرد واقعی امریکا چنین نیست و حال که شاهد تلاش های کشورهای عربی در میانجی گری برای صلح میان ایران و امریکا هستیم، ترامپ از این کشورها خواسته است تا به پیمان ابراهیم بپیوندند و پیوستن این کشورها به این پیمان را شرط امریکا برای پذیرش توافق با ایران قرار داده است. برخی از رهبران کشورهای عربی که در جریان مذاکرات ایران و امریکا نقش داشتند، هفته ی گذشته، از پیگیری روند دیپلماسی برای پایان تنش ها ابراز خوشحالی کردند اما مشخص نیست که آیا آنها حاضر خواهند شد برای دستیابی به صلح، به این خواسته ی ترامپ تن در دهند یا نه. البته ممکن است اظهارات اخیر ترامپ، موضع واقعی امریکا نباشد و او صرفا برای سرگرم کردن رسانه های امریکایی چنین مطلبی را بیان کرده باشد.
در نهایت، با تلاش رسانه های داخلی این امیدواری در فضای عمومی جامعه به وجود آمده است که تلاش های دیپلماتیک ایران سرانجام نتیجه خواهد داد و ایران به سلامت از این مقطع بحرانی عبور خواهد کرد اما به نظر می رسد امریکا هنوز دست از دشمنی با ایران برنداشته و ممکن است بار دیگر به کشورمان حمله کند. همچنین این احتمال وجود دارد که امریکا در حال اجرای طرحی برای غلبه بر ایران از طریق حفظ فشار اقتصادی و ایجاد تهدیدات دائمی برای فرسودن نیروی نظامی ایران و پیشروی تدریجی در خاک کشورمان باشد.