تغییر لحن امریکایی ها

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

آیا باید اظهارات جدید محسن رضایی را جدی گرفت یا با آن به مثابه ی اظهارات فرمالیته و بروکراتیک برخورد کرد؟ او در مصاحبه ی جدید خود با صدا و سیما عملا حرف تازه ای برای گفتن ندارد و همان چیزهایی را می گوید که پیش از این نیز تکرار شده بود با این حال بر این نکته پافشاری می کند که هم موضع ایران نسبت به گذشته تغییر کرده است و هم لحن امریکایی ها نسبت به سابق متفاوت است.
گفت و گوی ویژه ی خبری او در صدا و سیما به دو بخش عمده تقسیم می شود: یکی مذاکره و دیگری جنگ. در بخش مذاکره او در مورد نشست چهارجانبه تهران با کشورهای عربستان، ترکیه و پاکستان، نامه جی دی ونس به شخص خودش و شروط هفت گانه نظام برای مذاکره ی دوباره با امریکا سخن گفت.
به طور کلی ارزیابی او این است که هم امریکایی ها و هم کشورهای منطقه نسبت به جمهوری اسلامی تغییر موضع داده اند و آماده ی پذیرش قدرت آن و همکاری با آن در ایجاد ساختاری جدید در منطقه هستند. اظهاراتی که بیشتر به وعده های انتخاباتی محسن رضایی شبیه است.
ممکن است این پرسش پیش بیاید که چرا کشورهای منطقه به خصوص عربستان علی رغم درگیری نظامی با ایران و متحدانش در یمن همچنان به دیپلماسی با ایران علاقه دارند و چرا مطابق اظهارات رضایی، تصمیم به رایزنی با کشور ما گرفته اند. رضایی به این پرسش چنین پاسخ می دهد که عربستان بر این باور است که اگر اسرائیل در ایران موفق شود، هدف بعدی آن ترکیه و بعد عربستان خواهد بود. رضایی گفت که موضع نمایندگان این کشورها چنان بوده که گویی از ما حزب اللهی تر هستند.
محسن رضایی سیاستمداری است که مدتها پشت درهای بسته به انتظار درخشیدن در عرصه ی سیاست و قدرت نشسته اما چرخ روزگار چنان گشته که حالا امریکایی ها او را قدرتمندترین و اثرگذارترین سیاستمدار ایرانی تلقی می کنند و آینده ی کشور و منطقه را در دستان او می بینند. اما رضایی نیز مانند سایر چهره های سیاسی نظام بیش از آنکه به فکر یافتن راهی برای برون رفت از بحران باشد، به فکر راهی برای تثبیت قدرت خود است. از سویی باید بازار مذاکره را گرم نگه دارد تا مانع از حمله ی دشمن به کشور شود. از سوی دیگر، نباید زیاده از حد برای مذاکره اشتیاق نشان دهد تا خاطر تندروهای داخلی را آزرده نکند. در عین حال باید کاری کند تا نشان دهد که با بقیه فرق دارد و آن کاری را که دیگران از پس آن بر نیامدند، او می تواند انجام دهد. البته ما امیدواریم که او واقعا بتواند از پس این مشکل برآید و گره از کار مملکت بگشاید. اما مشکل این است که او پیشاپیش خود را فاتح دنیا می بیند و از اینکه چند نفر از مقامات کشورهای همسایه به دیدن او آمده اند، حس برتری به او دست داده و به این نتیجه رسیده است که کشورهای جهان سر تعظیم در مقابل قدرت جمهوری اسلامی فرود آورده اند یا اینکه کشورهای اروپایی بدبخت شده اند و به خاک سیاه نشسته اند. این تصویر هر چه هست، واقع بینانه نیست.
در بخش جنگ او بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی اماده ی پاسخگویی به هر نوع تهدید احتمالی هست اما این بار از برنامه های خود برای حمله به منافع امریکا در منطقه و سایر کشورها در صورت وقوع دوباره ی جنگ چیزی نگفت. او تاکید کرد که در حال حاضر قصد خروج از ان پی تی را ندارد اما در صورت وقوع مجدد جنگ ممکن است دست به این کار بزند. او در مورد بمب هسته ای نیز رویکرد مشابهی را اتخاذ کرد. هرچند بعید به نظر می رسد که محسن رضایی با موضع کنونی خود بتواند مسئله ی جنگ را حل کند.