مذاکره با حفظ اصول و ارزش ها

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

پس از جنگ با امریکا، اصلاح طلبان ارزشی تر از همیشه شده اند. روزنامه ی شرق نوشته است که دوگانه ی جنگ طلب و صلح طلب دوگانه ی درستی نیست و در واقع سه موضع در قبال امریکا وجود دارد. یک طرف می خواهد ایران را تسلیم دشمن کند در حالی که طرف دوم خواهان مقاومت در برابر دشمن است و گروه سومی هستند که مذاکره را با حفظ اصول و ارزش ها دنبال می کنند.
روزنامه ی شرق تاکید می کند که کسانی که بر طبل جنگ می کوبند و از این که مذاکرات با شکست مواجه شده است، ابراز خرسندی می کنند نسبت به جان ایرانیان و آینده ی کشور بی تفاوت نیستند بلکه به این نتیجه رسیده اند که جنگ با دشمن تنها راه حفظ منافع ملی است. اگر چنین باشد، باید این دسته را با عقل و استدلال قانع کرد که جنگ راه حفظ منافع ملی نیست، نه اینکه از رویکرد اشتباهشان به مسائل کشور استقبال کنیم.
از سوی دیگر، ظریف برای اینکه اهمیت مذاکرات را نشان دهد، مائو را مثال می زند. به نظر می رسد منظور او از این مثال این است که اگر درهای کشور را به روی امریکایی ها بگشایید و رویکرد خود را به مذاکره تغییر دهید، به عبارت دیگر اگر با غرب راه بیایید، امریکا و اروپا هم موقع سرکوب معترضان داخلی موی دماغتان نمی شوند و مانند مائو می توانید با خشونت و استبداد بر مردم حکومت کنید، بدون اینکه نیازی باشد به کسی جواب پس بدهید. دقیقا به همان شکلی که نظام در سال 98 مردم معترض به افزایش قیمت بنزین را به نام اغتشاش گر سرکوب کرد و ظریف به عنوان وزیر امور خارجه ی ایران در مصاحبه با رسانه ای خارجی مدعی شد که حکومت ایران هیچ کسی را نکشته است.
این در حالی است که تندروها خود واقعیت سرکوب خشونت آمیز معترضان را می پذیرفتند و صرفا به توجیه آن به عنوان شیوه ی نظام برای مقابله با آشوب قناعت می کردند، همان موضعی که امروز نیز در قبال معترضان اتخاذ می کنند.
وقتی به رویکرد اصلاح طلبان مشهور در قبال جنگ و صلح نگاهی می اندازیم، این دسته نگران سرنوشت نظام و آسیبی هستند که جنگ بر اقتدار نظام وارد می کند چون به این نتیجه رسیده اند که نظام تاب و توان جنگی دیگر را ندارد و در نهایت شرایط سیاسی، اقتصادی و جایگاه دیپلماتیک ایران در منطقه ممکن است به سقوط آن منجر شود و از این رو، به تصمیم گیرندگان کشور توصیه می کنند که با امریکا مذاکره کنند و از برخی خط قرمزهای خود دست بکشند.
چنین رویکردی نشان می دهد که در نظر برخی از سیاستمداران ایرانی منافع ملت ایران و منافع نظام قابل جمع نیست. با این حال، تاکید می کنند که بر خلاف رویکرد جبهه ی تندرو، منافع اصول گرایان و اصلاح طلبان به یکدیگر گره خورده است.
اما در ایران امروز مسئله ی امریکا دیگر صرفا مسئله ی مقابله با تهدیدات خارجی نیست و به موضوع کشکمش های سیاسی داخلی در نبرد برای تصاحب قدرت تبدیل شده است. در نظر اصلاح طلبانی چون ظریف، شرایط امروز اقتضا می کند که دو جناح سیاسی موجود در ایران، موقتا دست از رقابت بکشند، با یکدیگر متحد شوند و راه چاره ای برای گذر از بحران فعلی بیابند. واقعیت این است که هر دو دسته منافع سیاسی خود را در اولویت قرار داده اند.