گزینه های مطلوب امریکا برای حکومت در ایران

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

در ماه های اخیر، اخبار متعددی از انهدام گروه های مسلح در جنوب شرقی ایران به دست نیروهای نظامی جمهوری اسلامی منتشر شده است. با وجود این، ترور اعضای سپاه و بسیج در این منطقه همچنان ادامه دارد. حال این دست از اتفاقات از مرزهای سیستان و بلوچستان فراتر رفته و در شمال کشور نیز یک مورد قتل عضو بسیج در شهر ساری گزارش شده است، هر چند روشن نیست که آیا قتل او، ترور سیاسی بوده یا اینکه قاتل انگیزه ی دیگری داشته است.
خبر مشابه دیگر این است که فردی مسلح در جریان همایشی که عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی دولت روحانی در آن حضور داشته، دستگیر شده و گمانه زنی ها حاکی از آن است که او احتمالا هدف ترور بوده اما جان سالم به در برده است. فرد مسلح مدعی شده است که عضو گروهی است که تصمیم به حذف فیزیکی دسته ای از چهره های سیاسی نظام گرفته اند.
از سوی دیگر، پزشکیان سفر خود را به آذربایجان شرقی به دلیل وجود تهدید امنیتی لغو کرد در حالی که پیش از این هیچ تهدید امنیتی متوجه او نبود و او حتی در زمان جنگ نیز به پناهگاه نرفته بود. بدین ترتیب، این پرسش مطرح می شود که دقیقا چه چیزی در ایران تغییر کرده است؟
یک رویداد دیگر که ممکن است به این دسته از رویدادها مرتبط باشد، تجمع خشونت آمیز دسته ای از تندروها مقابل خانه ی رئیس جمهور سابق ایران، حسن روحانی است که از او به این سبب عصبانی بودند که گفته بود نظام در صورتی می تواند جنگ با امریکا را ادامه دهد که اکثریت جامعه با جنگ طولانی مدت موافق باشند. این اظهارنظر با واکنش گسترده ی مخالفان او رو به رو شد. تندروها در واکنش به او تاکید کردند که نمی توان تصمیم گیری در خصوص جنگ یا صلح را به رفراندوم گذاشت، احتمالا به این دلیل که نتیجه ی آن پیشاپیش مشخص است.
در هر حال، اظهارات روحانی، تندروها را به وحشت انداخت اما او در حال حاضر مسئولیتی در کشور ندارد و نمی تواند تصمیمی برای کشور بگیرد.
با این حال، تندروها مقابل خانه ی او جمع شدند و او را متهم کردند که سودای رهبری در سر دارد. این شایعه ای است که حتی پیش از آغاز جنگ چهل روزه و ترور رهبر پیشین ایران بر سر زبان ها بود. ممکن است همه ی این اتفاقات، علت یکسانی داشته باشند و نشانه ای باشد از تضعیف اقتدار و از بین رفتن نظم مستقر، به طوری که یادآور سالهای ابتدایی پیروزی انقلاب اسلامی است.
در این میان، ترامپ در سخنانی مدعی شد که رهبران ایران تنها از او می خواهند که ترورشان نکند. پیش از این، یک رسانه ی اسرائیلی مدعی شده بود که امریکا لیستی از سیاستمداران ایرانی تهیه کرده است که اسرائیل نباید آنها را ترور کند. با این حال ترامپ تاکید می کند که نمی داند در حال حاضر چه کسی در ایران قدرت را در اختیار دارد و او با چه کسی باید صحبت کند.
پیش از این، برخی تحلیل گران می گفتند که ترامپ برخلاف نتانیاهو که صرفا به فکر براندازی نظام است، به فردای براندازی نیز می اندیشد و گزینه های مطلوب امریکا برای حکومت در ایران را بررسی می کند.
همچنین برخی تحلیل گران پیش از این هشدار می دادند که تلاش امریکا و اسرائیل برای براندازی حکومت مستقر در ایران در نهایت منجر به جنگ داخلی در ایران می شود، کما بیش شبیه آنچه در عراق، سوریه و افغانستان رخ داد.
حال باید این پرسش را مطرح کرد که آیا رخدادهای خشونت آمیز اخیر در واقع مراحل ابتدایی شروع یک جنگ داخلی در ایران هستند؟