چالش های جدید جنگ ایران و امریکا

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

جبهه های جنگ میان ایران و امریکا، در سرتاسر منطقه گسترده شده است. در جبهه عراق، امریکا و عربستان به تازگی عملیاتی علیه نیروهای حشدالشعبی انجام دادند که با واکنش تند ایران همراه بود. از سوی دیگر، گزارش هایی از خروج نیروهای امریکایی از اقلیم کردستان عراق وجود دارد که پیش از این، زیر آتش موشک های ایرانی قرار داشت. گفته می شود امریکا در حال انتقال نیروها و تجهیزات خود به اردن است چون در حال حاضر، اردن محل اصلی درگیری ها است و ایران توانسته حملات موفقیت آمیزی را به آن انجام دهد.
در جبهه ای دیگر، یمن به تازگی دست به محاصره ی دریایی عربستان زده است و به تاسیسات نفتی آرامکو حمله کرده است. برخی گزارش ها مدعی شده اند که عربستان علی رغم این حملات، خواستار کاهش تنش در منطقه است، با این حال عربستان در صدد تشکیل ائتلافی برای مقابله با حوثی های یمن است.
اما تقابل میان ایران و امریکا، به خاورمیانه محدود نمی شود. به تازگی اوکراین یک کشتی ایرانی را در دریای خزر هدف حمله قرار داد و مدعی شد این کشتی در حال انتقال تسلیحات از روسیه به ایران بوده است. اوکراین همچنین مدعی شد که روسیه با ارائه ی اطلاعات امنیتی پایگاه های امریکایی حاضر در منطقه، نقش فعالی در جنگ ایران و امریکا ایفا کرده است.
گفته می شود اوکراین به دنبال آن بوده است که اروپا را به اقدام علیه ایران تحریک کند و امریکا را وادار کند به صورت مستقیم با روسیه درگیر شود. اما ایران در مقابل این اقدام، از خود خویشتن داری نشان داد. به نظر می رسد ایران نمی خواهد جبهه ی جدیدی در جنگ گشوده شود.
اما در ایران برخی بر این باورند که ایران باید به فکر طراحی عملیاتی باشد که دشمن را متقاعد به عقب نشینی کند و برای ایران ایجاد بازدارندگی کند. برای انجام این کار، لازم است که ایران نقطه ای آسیب پذیر و حیاتی از دشمن بیابد که اگر مورد حمله قرار بگیرد، سبب تغییر موضع دشمن شود. در همین راستا، ایران برای نخستین بار از زمان آغاز درگیری ها، دست به حمله ی پیش دستانه در مقطعی زد که اعلام کرده بود تا زمانی که امریکا به ایران حمله نکند، دست به حمله نخواهد زد.
پایان درگیری در برخی جبهه ها می تواند به معنای عقب نشینی امریکا از پایگاه های خود باشد و منطقه ی درگیری ها را کوچک تر کند و این به نفع ایران است.
از سوی دیگر، باز شدن جبهه های جدید از جانب متحدان ایران، توانسته است فشار را از روی ایران بردارد. در حالی که ایران نشان داده است می تواند به طور هم زمان در جبهه های مختلف فعالیت کند، امریکا ترجیح می دهد در زمان واحد، صرفا به یک جبهه بپردازد و پس از حل و فصل منازعات در یک جبهه، به جبهه ی دیگر روی آورد.
در جبهه ای دیگر، لبنان همچنان در وضعیتی پرتنش قرار دارد و نیروهای اسرائیلی از این کشور خارج نشده اند.
گفته می شود ترامپ در صدد آن است که سوریه را برای مقابله با حزب الله وارد درگیری کند. این در حالی است که سوریه موفق شده است تا به این جای کار خود را از تنش های موجود در خاورمیانه دور نگه دارد.
مصر نیز یکی دیگر از کشورهایی است که تلاش می کند تنش ها را در منطقه کاهش دهد. اما حادثه ی برخورد پهپاد به کشتی های امریکایی در بندر دمیاط مصر ممکن است شرایط را برای این کشور تغییر دهد. هر چند ایران هرگونه شایعه ی دست داشتن در این حادثه را تکذیب کرده است اما مصر همچنان موضع رسمی خود را در این خصوص اعلام نکرده است. به نظر می رسد مصر یکی از کشورهایی است که ایران نمی خواهد با آن درگیر شود.
از سوی دیگر، غزه همچنان در موقعیت ناپایداری قرار دارد. گفته می شود حماس با توافق جدیدی برای خلح سلاح موافقت کرده است و قرار است سلاح های خود را تحویل کمیته ی ملی فلسطین دهد اما گمانه زنی ها حاکی از آن است که این توافق انجام نخواهد شد.
برخی گزارش ها مدعی شده اند که ایران با خلع سلاح حماس موافق نیست و امیدوار است نیروهای حماس، خلع سلاح را به تاخیر بیاندازند و برای جبهه ی مقاومت زمان بخرند. برخی رسانه ها نیز احتمال می دهند که اسرائیل در انجام این توافق کارشکنی کند. به نظر می رسد ایران ترجیح می دهد فعلا تقابل مستقیمی با اسرائیل نداشته باشد.