نگرانی ها و سردرگمی های دانش آموزان و دانشجویان

عاطفه پیرایش دانشجوی دکتری فلسفه

دانشگاه ها و مدارس، یک ماه پس از پایان جنگ همچنان به صورت مجازی برگزار می شوند. این وضعیت با توجه به احتمال وقوع مجدد درگیری ها به نظر اجتناب ناپذیر می رسد. هر چند اشتباه است اگر گمان کنیم روند آموزش در ایران تنها به سبب جنگ و صرفا در سه ماه گذشته دچار اختلال شده است. در سال تحصیلی جاری که حالا به پایان خود نزدیک می شود، آموزش با فراز و فرودهای بسیاری همراه بوده و تعطیلی های پی در پی، سیستم آموزش کشور را با بحرانی جدی روبه رو کرده است. اتفاقی که در سالهای گذشته نیز رخ داد. این وضعیت سبب انباشت نارضایتی ها شده است و بسیاری از محصلان و خانواده های ایشان را کلافه کرده است. به همین دلیل، نباید اعتراضات اخیر به وضعیت تحصیلی محصلان را صرفا در بازه زمانی سه ماه اخیر که کشور دچار جنگ شده است، بررسی کرد بلکه باید سیاست های عمومی دولت در امر آموزش در سالهای اخیر را مورد نقد قرار داد. به عبارت دیگر، اگر دولت پیش از این به دلایل واهی سیاسی اقدام به تعطیلی دانشگاه ها و مدارس نمی کرد، جامعه تعطیلی موقت مراکز آموزشی در دوران جنگ را آسان تر دوام می آورد.
نقد و بررسی این وضعیت از موضع فردی بیرون از سیستم آموزشی نمی تواند آسیب هایی که این روند نابسامان بر محصلان، جامعه و آینده ی آن وارد می آورد، به خوبی نشان دهد. در حال حاضر، مشخص نیست که این وضعیت چه زمانی پایان می یابد و دانش آموزان و دانشجویان می توانند به تحصیل بازگردند. از سوی دیگر، تعلل دولت در تصمیم گیری در مورد وضعیت آموزشی کشور، سبب سردرگمی محصلان شده است. اگر می توانید زمانی را برای برگزاری آزمون های جامع و امتحانات تعیین کنید و اگر نمی توانید با فاصله ی زمانی مناسب از برگزاری آزمون نسبت به اطلاع رسانی قطعی در مورد زمان برگزاری آن اقدام کنید، برگزاری آزمون ها در سال جاری را لغو کنید تا خیال محصلان آسوده شود که سازمان سنجش قرار نیست سرنوشت آنان را مانند محصلان دوره های گذشته به بازیچه بگیرد. عمده دانش آموزان و دانشجویان نمی توانند از کلاس های آموزش مجازی بهره ای ببرند و چیزی یاد نمی گیرند. برخی از گزارش ها حاکی از آن است که تفاوت آشکاری در سطح یادگیری میان مدارس دولتی و غیردولتی دیده می شود اما از وزات آموزش و پرورش انتظار می رود که سیاست های خود را مطابق با شرایط دانش آموزان در مدارس دولتی تنظیم کند نه با نادیده گرفتن آنها، این نگاه را به جامعه القا کند که دولت مسئولیتی در قبال دانش آموزان بر عهده نمی گیرد و هر کس خود باید به فکر آموزش فرزند خود باشد. واقعیت این است که ضعف های آموزش مجازی و بی برنامگی های دولت، آینده ی تحصیلی و شغلی نوجوانان و جوانان را به خطر می اندازد و فشار روانی مضاعفی بر این دسته وارد می کند.
بر این اساس، از وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم انتظار می رود با توجه به تدوام بحران ها در کشور، یا راهی برای ارتقای سطح آموزش مجازی بیابند یا آنکه مدارس و دانشگاه ها را تا زمانی که کشور به شرایط عادی خود بازنگشته است، تعطیل کنند. اما دولت هرگز حاضر به انجام چنین کاری نخواهد شد و دانش آموزان و دانشجویان بدون آنکه چیزی بیاموزند، سال تحصیلی را به پایان خواهند رساند. به نظر می رسد با وضعیت فعلی دو وزات خانه ی علوم و آموزش و پرورش، حتی در صورت پایان دائمی جنگ و بازگشت کشور به شرایط عادی نیز نمی توان انتظار داشت که وضعیت آموزش در ایران به شرایط عادی بازگردد و این دو وزارت خانه به همین شکل کج دار و مریز به کار خود ادامه خواهند داد.
در این میان، قطعی دائمی اینترنت نیز بر نگرانی ها افزوده است و تقریبا هر راهی را برای مطالبه از این دو وزارت خانه بر محصلان بسته است. بدین ترتیب، محصلان ناچارند منتظر بمانند تا آنکه خبرنگاری یا تحلیل گری دلش به حال ایشان بسوزد و گزارشی از وضعیت این دسته و نگرانی ها و سردرگمی های آنها تهیه کند. هر چند این گزارش ها نیز، هیچ گاه تاثیری بر سیاست های دولت نگذاشته است و پس از این نیز امیدی نیست که نگرانی های عمومی جامعه نسبت به این مسئله سبب شود که دولت به دنبال یافتن راه چاره ای برآید.