بنزین سه نرخی و جلب رضایت مردم

نسیبه پیرایش
به تازگی حسین صمصامی نماینده مجلس از سه نرخی شدن قیمت بنزین خبر داده و در کانال تلگرامی خود نوشته: «آنچه ظاهراً در جلسۀ سران به تصویب رسیده حاکی از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومان و یکسان‌سازی نرخ ارز حوالی ۱۰۰ هزار تومان است. علاوه بر حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، بنزین سه نرخی (۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومانی) نیز مصوب شده است. خوب است دولت محترم بفرمایند اگر چند نرخی، عامل رانت و فساد است، چرا مدام نرخ اضافه می‌کنند؟! قیمت گذاری بنزین نیز مانند ارز، موضوعی چند وجهی است و راهکار باید در بستۀ سیاستی واحد دیده شود.»
در این باره فرهاد شهرکی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس هم اعلام کرده است که دولت به دلیل اتمام بودجه واردات بنزین و کمبود منابع ارزی، ناگزیر به اصلاح قیمت در کارت‌های آزاد شده است.
او تصریح کرده: «پولی که برای واردات حامل‌های انرژی در نظر گرفته شده بود، تمام شده و دولت ارزی برای وارد کردن بنزین ندارد.»
در حالی که برخی نمایندگان مجلس از این تصمیم حمایت کرده و آن را گامی در جهت واقع‌گرایی اقتصادی دانسته‌اند، اما برخی کارشناسان معتقدند که برای اصلاح الگوی مصرف، چاره‌ای جز بهره‌گیری از تجربه‌های جهانی وجود ندارد. در کشورهای مختلف، هم قیمت سوخت به‌صورت شناور تعیین می‌شود و هم امکان دسترسی مردم به خودروهایی با سوخت‌های متنوع و مصرف متفاوت فراهم است. تحقق هر یک از این راه‌حل‌ها به ‌تنهایی کافی نیست و تنها اجرای همزمان آنها می‌تواند نتیجه مطلوب را به همراه داشته باشد.
گروهی از کارشناسان هم نسبت به پیامدهای اجتماعی آن هشدار داده‌اند. بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد هر ۱۰ درصد افزایش در نرخ بنزین، حدود ۱ تا ۲ درصد افزایش در شاخص تورم ایجاد می‌کند.
تحلیلگران معتقدند تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد شفافیت در اطلاع‌رسانی و اقناع افکار عمومی مهم‌ترین عامل موفقیت هر طرح قیمتی است. این در حالی است که به نظر می‌رسد جلب رضایت مردم از دستور کار دولت پزشکیان خارج شده است.
در حالی که مسعود پزشکیان در دوره تبلیغات کاندیداها (تیر ۱۴۰۳) تأکید می‌کرد که هیچ تصمیمی بدون رضایت مردم گرفته نخواهد شد و «هر حرکتی در مورد قیمت بنزین باید با متقاعد کردن مردم باشد». اما حالا با فاصله گرفتن از آن روزها اظهارات پزشکیان بارها باعث ابهام و سردرگمی در افکار عمومی شده است.
پس از آغاز ریاست جمهوری، موضع او، هم به ضرورت اصلاح و افزایش قیمت بنزین اشاره داشت و هم به محافظت از اقشار کم‌درآمد و آماده نبودن شرایط برای تغییرات فوری. او بیان کرده است که « طرح اصلاح نظام یارانه‌ای باید بررسی شود، اما این لزوماً آزادسازی نیست».
او در مرداد امسال گفت: «من نمی‌خواهم بنزین را برای محرومان گران کنم، ولی کسی که ۴ برابر مصرف می‌کند چرا باید یارانه بگیرد؟»
همچنین در آخرین اظهارات خود عنوان کرد: «بنزین ۱۵۰۰ تومانی نمی‌شود… برای اجرای اصلاحات نیازمند تیم هستیم و با یک دستور ساده نمی‌شود». در ۱ آبان ۱۴۰۴ نیز پزشکیان گفت: «در اینکه بنزین را باید گران کرد، شکی نیست …، اما مگر به همین سادگی است؟ … باید هزاران متغیر را دید و برایش برنامه‌ریزی کرد تا بتوان مداخله کرد.»
حالا به یک باره خبر می رسد که بنزین سه نرخی خواهد شد. در چنین شرایطی، فارغ از این که اجرای اصلاحات قیمت سوخت، می‌تواند چه پیامد‌های منفی اجتماعی و اقتصادی به همراه داشته باشد، موجی از بی اعتمادی و نا امیدی نسبت به دولت مسعود پزشکیان هم در میان حامیان مردمی اش به شدت افزایش پیدا خواهد کرد. موجی که چند وقتی است به راه افتاده و به نظر می‌رسد با سرعت بیشتری دولت را به محاق خواهد برد.