آفریقا، قربانگاه وزرای امور خارجه!

#روزنامه امین
#سرمقاله

♦️آفریقا، قربانگاه وزرای امور خارجه!
📝وحید خدادادی/روزنامه نگار

موطلایی آمریکایی که در یک سال گذشته نشان داده بود که به توییت کردن بیشتر از سخن گفتن علاقه دارد، نشان داد که بی میل نیست تا تصمیمات مهم‌اش را هم از همین رهگذر بگیرد!
در واقع توییتر ترامپ این روزها نقش سخنگو را بازی می کند و اخراج توییتری وزیر امور خارجه حاکی از صحت این ادعاست.
سرانجام شایعات به واقعیت پیوست و رکس تیلرسون، وزیر خاجه آمریکا، با تصمیم دونالد ترامپ، جای خود را به مایک پمپئو، رئیس سازمان سیا، داد!
تیلرسون که از دنیای تجارت به سمت دنیای پیچیده سیاست شیفت داده شده بود، با همان سرعت از این وادی نیز کنار رفت! اختلافات این دو روز به روز عمیق می شد، ترامپ دوست داشت افتخار سر جای خود نشاندن کره شمالی را به نام خود بزند و در این مسیر تیلرسون مانع بزرگی بود! موضوع برجام، ادامه حضور نظامی آمریکا در افغانستان و تحریم قطر توسط کشورهای عربی از دیگر مسائلی بود که منجر به اظهارات وتصمیمات متناقض در سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا شده بود. اخراج تیلرسون از کاخ سفید از جهاتی جالب و قابل تانی است.
نکته مهم و حائز اهمیت در این خصوص شباهت اخراج تیلرسون با متکی است. منوچهر متکی وزیر امور خارجه دولت احمدی نژاد یک بار در جریان سفر خارجی که از قضا به آفریقا بود از طریق مقامات آن کشور در جریان اخراج خود قرار گرفت! تیلرسون نیز که همچون ظریف در سفر خارجی در آفریقا حضور داشت، از طریق دوستان خود از جریان اخراج خود و توییت جنجالی ترامپ آگاه شد! که نشان از شباهت کشور داری ترامپ با احمدی نژاد داشت!
رکس تیلرسون هفته گذشته برای اولین بار یک سفر دوره ای به ۵ کشور آفریقایی را آغاز کرد؛ سفری که تحت تاثیر اظهارات اخیر ترامپ درباره مهاجران آفریقایی قرار داشت. روز گذشته اعلام شد وزیر امر خارجه آمریکا، نخستین سفر خود به آفریقا را نیمه کاره رها می کند تا یک روز پیش از موعد به واشنگتن بازگردد. به این ترتیب برنامه بازگشت او به سه شنبه تغییر کرد.
او ابتدا قرار بود دوشنبه شب در ابوجا، پایتخت نیجریه بماند اما برنامه خود را تغییر داد و پس از بازدید چندساعته از این کشور به آمریکا بازگشت. متکی درآذر ماه ۸۹ در حالی که به منظور ابلاغ پیام محمود احمدی‌نژاد در سنگال به سر می‌برد، از سمت خود برکنار شد! و همان طور که اشاره شد حین مذاکره و توسط رئیس جمهور سنگال از عزل خود باخبر گردید.

این اقدام احمدی نژاد تبعات سیاسی خود را داشت و دولت سنگال در اعتراض به این رفتار غیر دیپلماتیک وخنده دار سفیر خود را از تهران فراخواند و خود متکی هم به نشانه اعتراض در مراسم تودیع حضور نیافت، هر چند معاون اول وقت از زمان برکناری متکی اظهار بی اطلاعی کرد!
شباهت این دو اعجوبه در زمینه کشورداری نشان می دهد که هر دوی این بزرگواران رفتارهای سیاسی خود را نه بر اساس عقل و منطق و رسم و رسومات بین المللی که بر اساس منویات شخصی و با اشل پوپولیسم اداره می کنند! نکات مشترک بین محمود ما و دونالد یانکی ها صرفا در این مورد به خصوص خلاصه نمی شود، رییس جمهور آمریکا به تبعیت از ورژن ایرانی خود سخنرانی های هیجانی با زبان محاوره، تصمیمات آنی و یک باره و البته منم گرایی را سر لوحه رفتارهای سیاسی خود قرار داده است.
فارغ از اختلاف دیدگاه ها و رویکردهای سیاسی احترام به شان و جایگاه افراد و حفظ آبروی ملی از ابتدایی ترین وظایف یک رییس جمهور است، که ترامپ بی توجهی به آن را از معجزه ما وام گرفته است.
به نظر می رسد سفر به آفریقا تبدیل به کابوس وزرای امور خارجه شود، من بعد کمتر وزیری جرات سفر به این قاره را در برنامه های خود بگنجاند و شاید تاریخ از آفریقا به عنوان قربانگاه وزرای خارجه یاد کند!

هر قدر که ما در طول آن هشت سال از بابت داشتن محمود حرص خوردیم، نوبتی هم که باشد نوبت آمریکایی هاست تا مزه داشتن رییس جمهوری را که سلامت روانی اش محل تانی است، تجربه کنند.
این روزها لزوم تست روانی از کاندیداهای ریاست جمهوری بیش از گذشته احساس می‌شود. تمام آن چیزی را که آمریکا از آن به عنوان جلال و شوکت جهانی از آن یاد می کند و در طول یک قرن اخیر کسب کرده، بدجور تحت الشعاع رفتارهای مضحک این آقای تاجر مسلک قرار دارد.