رویای امپراتوری  بن سلمان

عربستان به عنوان پرورشگاه ژن‌های خوب خوب این روزها کانون توجهات است! ولیعهد جدید که در خبرساز شدن و رفتارهای محیرالعقول دست کمی از محمود ما ندارد در دو بخش اقدام به یک سلسله حرکت‌های به قول خودش اصلاح طلبانه زده است که در نوع خود جالب ولی تاکنون ثمربخش نبوده است. تحلیلگرانی که رفتارهای آل سعود را در هر دو بخش سیاست داخلی و خارجی دنبال می‌کنند، اذعان دارند که این‌گونه تکانه‌ها که از آن به ابر پروژه یاد می‌شود در تاریخ سیاسی این کشور بی‌بدیل و مسبوق به سابقه نیست. افعال تحریک آمیز بن سلمان در هر دو حوزه نشانگر حرکت به سمت ابر رؤیای امپراتوری است که البته تا این لحظه ناکام
مانده است.
در حوزه سیاست خارجی اوضاع به هیچ روی بر وفق مراد سعودی‌ها نیست! عربستان که با رؤیای تسخیر یمن و مستقر کردن دولتی دست نشانده به این کشور حمله کرد، بعد از گذشت چندین و چند سال هنوز نتوانسته است توفیقی در این خصوص حاصل نماید.
این حمله جز این که یمن را به تلی از خاکستر بدل کرده و بحران انسانی در آن جا پدید آورده است، رهاورد دیگری نداشته و امروز عقب‌نشینی از مواضع قبلی جز بی‌آبرویی برای سعودی‌ها نخواهد داشت و از این رو نه راه پس دارد و نه راه پیش!
در ادامه حرکت‌های اشتباه در صفحه شطرنج خاورمیانه، قطر به عنوان یکی از بزرگ‌ترین متحدین سعودی‌ها از دایره دوستان خارج و در هیئت مخالفین درآمد. شاید بشود قطر را کادوی پیش بینی نشده عربستان به ایران هم تعبیر کرد! امروز قطر به جای عربستان و امارات، از خطوط هوایی ایران استفاده می‌کند!
اتخاذ مواضع کودکانه در این منطقه پر رمز و راز جز جزایر بحرین و امارات رفیق قسم خورده‌ای برایشان باقی نگذاشته است. بن سلمان ایده‌های خوبی برای آینده عربستان دارد، اما جوانی و خامی باعث شده است تا بیش از گذشته در موضع ضعف قرار گیرد.
در خامی و ناپختگی وی همین بس است که برای نفوذ سیاسی در لبنان رأی به حصر نخست‌وزیر می‌دهد، این رفتارهای تاریخ گذشته نشان می‌دهد که وی یا تاریخ خوب نخوانده یا اصول و قواعد بازی‌های سیاسی را یاد نگرفته است. وادار به استعفا کردن حریری به‌مثابه اقدام عربستان علیه حزب‌الله است! اقدام علیه حزب‌الله یعنی تقابل غیر مستقیم با ایران و آغاز یک جنگ نیابتی بین ایران و عربستان، باز در محدوده مرزهای این کشور. یعنی سعودی‌ها مجبور خواهند بود هم‌زمان دو جنگ نیابتی با ایران به فاصله چند کیلومتر از مرزهای خودش انجام دهد و بیش‌ازپیش امنیت داخلی‌اش را تحت‌الشعاع قرار دهد. در بحران سوریه هم که برای سعودی‌ها نقشی تعریف نشده است! اگر معادلات خاورمیانه با روند فعلی پیش رود و همچنان ستاره اقبال عربستان به افول باشد و در یمن و سوریه و لبنان دولت‌های نزدیک به ایران تشکیل شود همه رشته‌های بن سلمان پنبه خواهد شد.
در حوزه سیاست داخلی هم اوضاع دست کمی از بیرون ندارد! ماشین اصلاحات سیاسی و اقتصادی و فرهنگی بن سلمان ترمز بریده است! در عرض یک شبانه‌روز حدود بیست تن از ژن‌های خوب را در هتلی اسکان می‌دهند(بازداشت مرفهانه) و اسمش را می‌گذارند اصلاحات اقتصادی مبارزه با فساد سازمان‌یافته! اعطای برخی آزادی‌های اجتماعی خصوصاً در بخش زنان را هم نباید فراموش کرد و با در نظر گرفتن فضای رادیکال جامعه عربستان به تحلیل نشست.
مبدأ اصلاحات و اقدامات این‌چنینی را باید سفر ترامپ به عربستان دانست! سعودی‌ها روی قول‌های ترامپ حساب ویژه باز کرده‌اند و گرنه امکان نداشت چنین بی‌محابا و افسار گسیخته و البته ناشیانه به میدان بیایند.
قدرت‌های بزرگ در طول قرن اخیر و حتی قبل‌تر نشان داده‌اند دوستان قابل اتکایی نیستند! (اقلاً در مورد کشورهای حوزه خاورمیانه این موضوع مصداق دارد) بحران در خاورمیانه و بی‌ثباتی کشورهای این حوزه هم با مذاق روس‌ها سازگار است و هم با طبع آمریکایی‌ها سازگار!
رؤیاهای دست نیافتنی بن سلمان را زمانی صدام هم، در ذهنش مرور کرده بود! و لیکن عاقبت خوشی برایش نداشت. آینده خاورمیانه خصوصاً در ماه‌های آینده آبستن حوادث بزرگی است، کشوری که بتواند در مهره چینی و حرکات سیاسی گاسپاروفی عمل کند رأی به بقای خود داده است. بن سلمان هم باید با دقت بیشتری عمل کند، نکند رؤیای امپراتوری با پروژه فروپاشی در یک مسیر باشد و عربستان میدان دیگری برای تاخت ‌و تاز ابرقدرت‌ها!
وحید خدادادی