حجت الاسلام والمسلمین مهدوی: اصلاح طلب واقعی اهل معامله نیست!

* وحید خدادادی-سرویس سیاسی: در بدو ورود چیزی که بیشتر از همه جلب توجه می کرد کتابخانه شخصی اش بود. آراسته و منظم. در صندلی که برای همین منظور ترتیب داده بود نشست و صادقانه دغدغه هایش را با ما در میان گذاشت.
گفتگوی جالب روزنامه امین با حجت الاسلام والمسلمین سید حمید سیدمهدوی نماینده سابق مجلس شورای اسلامی و عضو فعلی شورای اصلاح‌طلبان استان آذربایجان شرقی را می خوانید.

*برای شروع خوب است تا یک تعریف کلی از اصلاح طلبی در ایران ارائه دهید و چارچوب‌های نظری و عملی را تشریح کنید تا در ادامه بتوانیم سوالات را در همین مسیر پیش ببریم؟
– بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین إنّه خیر ناصرٍ و معین.
قال الله الحکیم فی کتابه الکریم، «وَالمُؤمِنونَ وَالمُؤمِناتُ بَعضُهُم أَولِیاءُ بَعضٍ ۚ یَأمُرونَ بِالمَعروفِ وَیَنهَونَ عَنِ المُنکَرِ وَیُقیمونَ الصَّلاهَ وَیُؤتونَ الزَّکاهَ وَیُطیعونَ اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ أُولٰئکَ سَیَرحَمُهُمُ اللَّهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ عَزیزٌ حَکیمٌ «پروردگار متعال شرایط جامعه مسلمین را در آیه شریفه ۷۱ سوره برائت تبیین می کند. من قصد دارم با ترجمه و تفسیر این آیه به جواب سوال شما بپردازم. مخالب پروردگار عالم در این آیه مردان و زنان مومن هستند که باید با هم صمیمی باشند و با هم وحدت داشته باشند. در کنار این که باید با صمیمیت و وحدت امور را پیش ببرند لازم است که همدیگر را به حقیقت، دوستی، صفا و صمیمیت توصیه کنند و از دشمنی و کینه نهی کنند. در چنین جامعه ای نماز برپا می دارند، چون نماز ضمانت اجرایی اسلام است. درجامعه ای که نماز بر پا می شود ظلم، دروغ، رشوه، حرام، اختلاس و مردم آزاری و خودخواهی و خودرایی جایی ندارد. اهمیت نماز هم به قدری است که پیامبر فرموده اند: «إن قُبلت قُبل ما سواها وإن ردّت ردّ ما سواها»که اگر نماز مومن قبول نشود سایر اعمال او نیز پذیرفته نیست. در ادامه آیه شریفه تاکید دارد که در جامعه اسلامی همه از هم باخبرند، که در این صورت در چنین جامعه ای حتی یک فقیر هم پیدا نمی شود، در این جامعه مومنان در کنار اینکه با خدای خود ارتباط دارند باید با همدیگر نیز در ارتباط باشند و از احوال هم باخبر شوند. اوضاع فعلی جامعه ما شایسته یک جامعه اسلامی نیست! عده ای از امکانات کلان بهره مند هستند و برخی در نداری غوطه ورند و زجر می کشند. مومنین در جامعه اسلامی در اطاعت پروردگار قرار دارند و غیر از ذات احدیت در مقابل کسی خود را کوچک نمی شمارند. در جامعه اسلامی، مومنان فقط گفته های خداوند را فصل الخطاب قرار می دهند، متکبر نمی شوند، متملق و چاپلو نمی شوند! این چنین جامعه ای فقط به تبعیت از دستورات پروردگار توصیه شده و در ادامه سفارش شده است تا از پیامبر به عنوان قرآن ناطق حرف شنوی داشته باشند و گفته های او را سهل نشمارند. همچنان که قرآن معجزه است، پیامبر عظیم الشان اسلام هم بالاتر از قرآن معجزه است! برای این که قرآن را پیامبر برای ما آورده است. که اگر به دستورات قرآن و گفته های پیامبر عمل شود در آن صورت «أُولٰئِکَ سَیَرحَمُهُمُ اللَّهُ» خداوند به شما رحم خواهد کرد و از زمین و آسمان بر شما برکت خواهد بارید.
با این تفاسیر وقتی ما از اصلاح طلبی صحبت می‌کنیم یعنی تلاش می کنیم که جامعه ما با چنین شرایطی پیش رود! در صورتی که برخی اصلاح‌طلبی را با ساختار شکنی مساوی می دانند! اصلاح طلبان معتقدند ما با این وعده ها و با این آرزوها انقلاب کرده ایم ! اما آیا وضعیت فعلی ما چنین شرایطی را داراست؟ خود امر به معروف و نهی از منکر هم شرایطی دارد، امر به معروف و نهی از منکر ریشه ای باشد، اگر فردی در جایی اشکالی دارد آن اشکال را برطرف کنیم! از بدترین بلاها در جامعه اسلامی آن است که افراد همدیگر را قبول نداشته باشند، افراد همدیگر را دشمن همدیگر بدانند و هیچ کس بر دیگری رحم نکند. که اگر چنین نمی کردیم رحمت الهی اکنون شامل حال ما بود. مگر نعمت های پروردگار کم است؟ مخصوصا در کشور ما مگر کمبود نعمت داریم؟ اما از آن ها بد استفاده می کنیم و ما اصلاح طلبان معتقدیم باید از آن ها درست استفاده شود! من به عنوان یک اصلاح طلب معتقدم این نعمت ها که فرهنگ غنی ما، فرهنگ قرآنی از بزرگترین نعمت هاست که ما آنها را ضایع کرده ایم. فرهنگ مردمی ما هم آغشته به نجابت است، ایرانیان انسان های نجیبی هستند. کشور ما کشور ثروتمندی است، که ما از آن بد استفاده کرده ایم! در واقع رشته کار از دستمان در رفته است. در حالی که در جامعه ما نه از احترام خبری هست، نه از محبت خبری هست. دوست، دوست را قبول ندارد. همفکر، همفکر را قبول ندارد. مسلمان، مسلمان را قبول ندارد! در حالی که نه تنها در مورد مسلمانان که در دین ما به غیر مسلمانان هم توجه شده است. حضرت امیر در نامه خود به مالک اشتر چنین توصیه کرده است که تو در آن جا با دو گروه مواجه خواهی شد: یا برادران دینی تو هستند یا انسانند، با آنها یکسان رفتار کن! علی (ع) در نهج البلاغه فرموده است که مردم را به حق دعوت کنید اما نه با زبانتان که با عملتان! که اگر از شما تقوا و انسانیت و تلاش ببینند آن ها هم رستگار می شوند. روزی امام راحل که در جمع مسئولین نظام صحبت می کردند فرمودند: مردم اگر بفهمند که شما به آنها خدمت می کنید، با تمام وجود از شما حمایت می کنند کما این که در جنگ هم همین بود. اصلاح طلبان می گویند ما با چه وعده هایی کار را آغاز کردیم!؟ من برخلاف برخی از افراد که بعد از انقلاب، انقلابی شدند در متن جریانات انقلاب بودم، با عشق انقلاب کردیم که مردم به رفاه برسند و در چارچوب اسلام آسوده زندگی کنند و خود تکلیف خودشان را تعیین کنند که باز به تعبیر امام دموکراسی در اسلام از همه مکاتب بیشتر است. البته دموکراسی نه به معنای هرج و مرج که به معنای آزادی اندیشه و بیان، آزادی عقیده، که اگر با عقیده ای هم مخالفیم آن را با مذاکره و مناظره حل کنیم! شهید مطهری چه خوب گفت که جواب فلسفه را باید با فلسفه داد نه با سنگ و با فشارهایی که امروز شاهدیم! الحمدلله که علم ما قوی ترین علم هاست! ما متصل به وحی هستیم! متصل به قرآنیم! اما خود را به تنبلی زده ایم به جای یاد گرفتن منطق های قرآن و استدلالات آن برخی از عوام الناس را دور خود جمع کرده ایم و برای هر چیزی بلوا درست می کنیم. اصلاح طلب معتقد است باید از آیات رحمت استفاده کرد. و این مرام اصلاح طلبان حقیقی است!

*اکنون با روشن شدن باورهای اصلاح طلبی با توجه به اینکه خود شما از ابتدا در متن کار قرار داشتید از نحوه شکل گیری شورای اصلاح طلبان و چند و چون آن بگویید تا مخاطبان بیشتر در جریان امور قرار گیرند؟
– اولا این را بگویم که اصلاح طلبی از بدو انقلاب بوده است، یعنی برخی از افراد السابقون السابقون هر جا خیری بوده حاضر بودند، بعد که پای فرصت طلبان به ماجرا باز شد این ها تصمیم گرفتند که متشکل شوند. این از اول انقلاب بوده اما این روند از مجلس سوم به بعد تسریع شد و گروه موسوم به خط امامی ها شکل گرفت. بعد از رحلت حضرت امام و در طول دوران ریاست جمهوری مرحوم هاشمی هم روحانیون مبارز در این وادی فعالیت داشت ودر ادامه نیز با انتخابات خرداد ۷۶ و پیروزی آقای خاتمی این موضوع به صورت جدی و مستمر دنبال شد که اصطلاحا به این جریان دوم خردادی هم می گوییم. و بنده هنوز که هنوز است معتقدم آقای خاتمی و ایضا آقای مهندس موسوی از نجیب ترین، شریف ترین و بافضیلت ترین انسان ها هستند که متاسفانه امروز مظلوم واقع شده اند.
این در قانون ما وجود دارد که اگر فردی تخلفی کرده است باید محاکمه شود! مگر در قانون اسلام و قوانین داخلی خودمان و حتی در حقوق بین الملل بحث خانه نشینی داریم؟ که همین امروز اجازه نداده اند ایشان از خانه بیرون بروند؟ اصلا جرم ایشان چیست؟ جرمش تشویق مردم برای شرکت در انتخابات است؟! جرمش وفاداری به نظام و خدمت به آن است؟ جرمش این است که نجابت دارد؟ و هاکذا آقای موسوی! من از قبل این ها را می شناسم. زمانی که در سپاه مسئول تعاون بودم و آقای کروبی مسئول بنیاد شهید بودند، با ایشان ارتباط داشتم و به دست ایشان مشکلات خانواده معظم شهدا را حل می کردیم. در مقام مقایسه اشخاصی مانند موسوی و خاتمی کم پیدا می شوند و بلکه نادرند! که اگر واقعا این ها جرمی دارند بیایند این ها را محاکمه کنند! اما نمی شود که فردی را بدون تفهیم اتهام محصور کرد؟! یا اجازه خروج از منزل به وی نداد!

*مصداقا روند شکل گیری شورای اصلاح طلبان استان چگونه بود؟
-اولین جلساتی که در این خصوص برگزار شد در منزل شخصی بنده بود. بعدها با توجه به مشکلات شخصی که داشتم و موضوع دستگیری بنده باعث شد تا از اتفاقات دور بمانم و در همین اثنا جریانات و افرادی نفوذ کردند که متاسفانه بعدها دیدیم که این ها بیشتر فرصت طلب بودند تا اصلاح طلب! در صورتی که اگر انسان صالح نباشد نمی‌تواند مصلح هم شود! امروز رفتارها بر اساس منفعت شخصی است که اگر من فلان کار را بکنم بمن چه می‌رسد؟ اصلاح طلبی حقیقی باید همچون سید‌الشهدا جان، مال، ناموس خود را در راه اصلاح‌طلبی فدا کند! ما همچنان که می‌دانیم هدف امام حسین جز اصلاح‌طلبی نبوده آنجا که می فرماید»
و أَنِّی لَم أَخرُج أَشِراً و لَا بَطراً و لَا مُفسِداً و لَا ظَالِماً و إِنَّمَا خَرَجتُ لِطَلبِ الإِصلاَحِ فِی أُمَّهِ جَدِّی صلَّی الله علیه و آله» اینجاست که هدف حسین از خروج نه رسیدن به قدرت بلکه اصلاح شرایط جامعه اسلامی است و اصلاح طلب راستین یعنی همین! این که عده ای پنج روز نفراتی دور خود جمع کنند و برای رسیدن به قدرت چند صباحی جامه اصلاح‌طلبی به خود بپوشانند که اصلاح طلب نیستند.

*معیارهایی که برای اصلاح طلبی برشمردید تا چه حد مشخصا در مورد شورای اصلاح طلبان استان موضوعیت دارد؟
-اصلا به هیچ وجه چنین خصوصیاتی در مورد این شورا صادق نیست! من این ها را اصلاح طلب نمی‌شناسم! اصلا در جلساتشان هم حاضر نمیشدم و دست آخر همین آقای اکبرنژاد که در مورد انتخاب شهردار هم چنین فجایعی را به وجود آورد از من خواهش کرد تا به عنوان شخصیت حقیقی در جلسات حضور پیدا کنم.
چون واقعیتش را اگر بخواهید من این ها را اصلاح‌طلب نمی‌دانم. اصلاح‌طلب واقعی اهل معامله نیست! بعضی اصولگرایان که در نظرات خود ثابت هستند از این ها خیلی بهترند. در چنین شرایطی البته که افراد پاک و شریفی چون الموسوی توفیقی کسب نمی کند!

*عملکرد شورای اصلاح طلبان استان را تا حال چگونه ارزیابی می کنید؟
-من در اوایل کار نبودم و بعدها به دعوت اکبر نژاد در آن شورا حضور یافتم، در حالی که من از بنیانگذاران تفکر اصلاح طلبی در آذربایجان شرقی هستم! منزل شخصی بنده محل بحث و گفتگو در این زمینه ها بود و تا زمانی که درست و سالم پیش می رفتیم موفق بودیم و چند انتخابات موفق برگزار کردیم. ما عضوی از شورای اصلاح طلبان را برای شهرداری تبریز معرفی کردیم و او در مقابل این خواسته ایستاد در حالی که شخص آقای الموسوی در بحث ریاست شورا شدن وی تلاش های زیادی کرد. و از بیرون یک اصلاح طلب مبدل را به اعضای شورا تحمیل می کرد.

*دلیل اختلافات اعضای شورای اصلاحات با نمایندگان لیست امید شورا عمدا حول چه مسائلی بود؟
-دلیل عمده اش این بود که آن ها نظرات پایگاه رای خود را برنتافتند و بر آرمان های لیست و عهد خود پایبند نبودند. به جای این که از ما مشاوره بگیرند از افراد بیرونی مشاوره می گرفتند. وقتی هم که ما می گفتیم انگار مخاطبمان دیوار بود. خودشان تضعیف کردند و نهایتا در این مخمصه گیر افتادند! در واقع به عذاب الهی دچار شدند.

* به نظر شما این رفتار نمایندگان لیست امید به اعتماد عمومی و پایگاه اجتماعی اصلاح طلبان لطمه نخواهد زد؟
-مسلما همین گونه خواهد شد. آنها انسجام طلبی را از بین بردند و آبروی اصلاح طلبی را در معرض خطر قرار دادند، هم اصلاح طلبی را ضایع کردند و هم خودشان را. همان روزی که شنیدم این اتفاق افتاده است از شورای اصلاح طلبان استعفا دادم، البته بر روی آرمان های اصلاح طلبی ایستاده ام و یک اصلاح طلب واقعی هستم.

* شما معتقدید ائتلاف بین اصلاح طلبان و اعتدالیون به ضرر اصلاحات تمام شده است؟ البته با عنایت به اینکه شخص آقای عارف هم انتقاداتی در این خصوص داشتند!
– بله، در مرحله عمل به ضرر اصلاحات بوده است. این ائتلاف باعث شده است که اعتدالیون با مدد از اسامی اشخاصی همچون آقای خاتمی، موسوی که دارای سرمایه اجتماعی گران سنگی هستند، صاحب منصب و جایگاه شوند، اما در مرحله عمل به آرمان های اصلاح طلبی توفیقی حاصل نشده است. انتظار این بود که کابینه دوازدهم اصلاح طلب تر می بود. البته آقای روحانی کارهای بزرگی هم انجام داده است که از جمله آن ها قرارداد برجام بود. اما لازم بود در این دوره قدم های جدی تری برداشته شود. ما قانون اساسی را کنار گذاشته ایم و درواقع آن چیزی که در کشور ما تعطیل است همین قانون اساسی است! ما در این کشور چند نعمت بزرگ داریم: قرآن، قانون اساسی مترقی، مردمان نجیب، منابع طبیعی . ما یک کشور غنی هستیم که فقیرانه زندگی می کنیم.

*به عنوان سوال آخر آینده اصلاح طلبی و شرایط انتخابات بعدی را چگونه پیش بینی می کنید؟
-من از اصلاح طلبان فعلی مایوسم. مگر اینکه اصلاح طلبان واقعی سرکار بیایند! تشکل های فعلی اصلاح طلبی اول باید خوشان را اصلاح کنند. احزاب هنوز جای خود را پیدا نکرده اند. از الان باید برای انتخابات بعدی روی افراد فکر کرد، افراد سالم را باید پیدا کرد و خواهش کرد که به عرصه بیایند! وگرنه فردی که حاضر است پول بدهد تا در لیست قرار بگیرد تکلیفش مشخص است. در گذشته لیست امید را بدون ضابطه مشخص بسته اند! از این به بعد مستقلا در این خصوص فعالیت خواهم کرد. ممنون از اینکه در این مصاحبه شرکت کردید.