تیزهوشی روحانی کشور را از یک پیچ خطرناک به آرامی عبور داد

* وحید خدادادی
اسلامی ازآن دسته افرادی است که به صراحت لهجه مشهور است، تنها عضو تایید شده حزب اعتماد ملی در انتخابات مجلس دهم و عضو لیست اصلاح طلبان تبریز در همین دوره این روزها مشغول تدریس در دانشگاه شهید مدنی است. اتفاقات سیاسی چند وقت اخیر بهانه ای بود تا صحبت های صادقانه و دلسوزانه وی را بشنویم، در ادامه مصاحبه اختصاصی دکتر محمد رضا اسلامی استاد دانشگاه شهید مدنی آذربایجان را با روزنامه امین می خوانید:

برای شروع به زعم شما چرا فضای سیاسی کشور انتخاباتی نیست؟
_ البته من با این جمله شما موافق نیستم، بلکه معتقدم که شاید تا این چند وقت اخیر انتخاباتی نبود ولی با گذشت زمان و رسیدن به فرجه انتخابات فضای سیاسی هم به سمت انتخاباتی بودن پیش می رود، ولی عامل دیگر این موضوع به نوعی فصلی بودن فعالیت احزاب سیاسی در کشور ماست، احزاب سیاسی ما بعد از انتخابات به خواب زمستانی فرو می روند، البته ناگفته نماند از دیگر دلایل این رکود سیاسی در فصل انتخابات شاید این تفکر غلط باشد که عموم مردم چنین تلقی می کنند که چه در انتخابات شرکت کنند و چه در انتخابات شرکت نکنند نظام نفرات خود را انتخاب خواهد کرد، و نمی دانم سرچشمه این تفکر از کجاست و اعتقادی هم به آن ندارم، اما علی رغم میل ما، این طرز فکر خصوصا در بین عامه مردم وجود دارد! برخی این گونه ادعا می کنند که تبلیغات انتخاباتی معنا ندارد و همه چیز از قبل برنامه ریزی شده است . من معتقدم این جو که مردم را از انتخابات دل سرد کنند ایده مخالفان نظام است و اگر مردم بخواهند هیچ کس نمی تواند جلودارش باشد و هر چه بخواهند به آن خواهند رسید هر چند با کمی تاخیر! چرا که از اصول اولیه دین اسلام لزوم تغییر است و این را خدا به بندگانش تفویض نموده و من امیدوارم هر روزی که می گذرد آگاهی مردم بیشتر شود و فضای انتخاباتی هم گرمتر، تا مردم خود به دست خویش آینده خود را رقم بزنند.

بر آورده نشدن مطالبات مردمی و شعارهای دولت یازدهم تا چه حد در این سکوت انتخاباتی دخیل بوده است؟
_ بخشی از مطالبات مردمی از عهده دولت خارج بود و هر کس دیگری جای روحانی بود باز اتفاق خاصی نمی افتاد، امروز روحانی از دو سو تحت فشار است، دوستان ناآگ و دشمنان. آقای روحانی در محاصره دوست و دشمن قرار دارد! مخالفان برای کاستن آرای وی به شدت در میان عموم این موضوع را می پراکندند که دولت از برآورده کردن انتظارات شما عاجز است. اما غافل از آن که این تیزهوشی و توانمندی روحانی بود که کشور را از یک پیچ خطرناک به آرامی عبور داد و این واقعیتی است که نباید مردم فراموش کنند. در مورد برخی مطالبات داخلی از جمله حصر روحانی تنها می تواند از در رایزنی وارد شود و رفع حصر از ید قدرت وی خارج است.

در مطالب خود به فصلی بودن احزاب اشاره کردید، بعنوان عضوی از حزب اعتماد ملی چرا فعالیت احزاب ما اینگونه است؟ اصلا چرا ما حزب قدرتمند و ریشه ای نداریم؟
_ حدود یک قرن است که در ایران احزاب سیاسی فعالیت دارند، اما اینکه چرا در این مدت نتوانسته به جایگاه واقعی خود برسد اگر بخواهیم بدون سانسور گفته باشیم برخی احزاب غیر سیاسی دینی وجود دارد و یک زمانی در این کشور شعار حزب فقط حزب الله رایج بود و احزاب دیگر در حایشه قرار داشتند در حالی که تحزب باعث رشد و شکوفایی می شود و اگر به معنای واقعی کلمه جای خود را باز کند و قطعا در صورت هر اتفاقی احزاب قدرتمند می توانند در قبال عملکرد خود پاسخگو باشند، یک مثال تاریخی برای شما بزنم، احمدی نژاد معلوم نشد از کدام حزب و دفتر و جناح و حزب و تشکیلات بیرون آمد کسانی که فقط به دنبال فرصت و قدرت بودند از خلاء به وجود آمده بهره جسته و دور ایشان حلقه زدند. که نه اصلاح طلب بودند و نه اصول گرا و نه تابع نظام، به پست مهم ریاست جمهوری رسید و با مشی پوپولیستی آرای مردمی را به دست آورد و آن فجایع را به بار آورد و اگر وابسته به جناح و تشکیلاتی بود قطعا باید تشکیلاتش پاسخگو می شد! و حزب متبوعش باید جواب پس می داد. ما راهی جز روی آوردن به تحزب نداریم و وقتی حزب کسی را معرفی کرد موفقیت و شکست هایش را به پای تشکیلاتش می نویسند و از حزب پاسخگویی میخواهند. برای پیشرفت راهی جز حمایت از احزاب نداریم دولت باید در مورد فعالیت احزاب به صورت جدی تجدید نظر نماید تا این تفکر به صورت نظام مند ریشه بدواند و در نهایت بار آن را برداشت کنیم.

در مطالب خود به بحث حصر اشاره کردید، این روزها اخباری مربوط به رفع حصر در رسانه های گروهی شینده می شود و مطهری نماینده تهران از تلاش برای دیدار با محصورین خبر داد، تا چه حد امیدوارید تا پایان دولت بحث حصر حل شود؟ برخی این اتفاقات را بیشتر یک هیاهوی رسانه ای قلمداد می کنند و حصر حل ناشدنی است؟
_ هر اتفاقی را آغاز و پایانی است، من معتقدم حتما قبل از انتخابات روزنه هایی برای پایان حصر بوجود خواهد آمد، حداقل برای تحرک مردم هم که شده شاید این کار صورت بگیرد. من شخصا در دیدار حضوری از آقای مطهری خواهش کردم که در ملاقات حضوری با رهبری سلام مردم آذربایجان را به ایشان برساند و نگرانی ما را از بابت عزیزان در حصر به خدمت حضرت آقا برساند. ما معتقدیم کسانی که امروز در حصر هستند خدمات زیادی برای نظام انجام داده اند و اگر اشتباهاتی هم دارند اولا هر انسانی امکان اشتباه دارد و ثانیا بهتر است این اشتباهات در محاکم قضایی ثابت شود و جزای آن اعمال شود! من خوشبین هستم که از مذاکرات در مورد حصر توسط بزرگان نظام خروجی مطلوبی حاصل خواهد شد.

به نظر شما حیات مدنی ایران را چه چیزهایی تهدید می کند؟
_ من معتقدم این حیات را چیزی تهدید نمی کند جز کم تحرکی و ایستایی خود ما. اگر ما صحنه را ترک کنیم این فضا قطعا برای نیروهای ناکارامد مهیا خواهد شد و نگاه این است که مردم ایران آن گونه که از آنها انتظار می رود به حقوق مدنی خود واقف باشند، نیستند. من باورم این است که فضا نسبت به گذشته خیلی توفیر دارد در دوره کمی از حاکمیت نظام حقوق مدنی مصرح در فصل سوم قانون اساسی مغفول واقع شده بود و هنر اصلاح طلبان و اصولگرایان مطرح کردن و احیای آنها در جامعه به شکل گفتمان غالب در کشور گردید. ملت ایران هم ملتی نیست که از حقوق مدنی خود چشم پوشی کند، شاید که تطمیع و تهدید چند صباحی این خواسته را به تعویق افکند اما با شما موافق نیستم که تهدید وجود داشته باشد اما ممکن است که آفت های کوتاه مدتی وجود داشته باشد که این آفت ها نیز با دستان من و تو حل خواهد شد!

چندی پیش آقا کروبی از دبیر کلی حزب اعتماد ملی استعفا داد! این رفتار وی را چگونه ارزیابی می کنید و با علم به این شرایط آینده این حزب را چگونه پیش بینی می کنید؟
_ حزب اعتماد ملی به شخص خاصی متکی نیست و استعفای آقای کروبی به عنوان دبیر کل بدلیل غیبت، در شرایط فعلی یک اقدام پسندیده بود و پایه های حقوق مدنی را در حزب مستحکم تر می نمود و من این موضوع را به فال نیک می گیرم، و این کار را در روند عادی تحزب و بقامندی آن توصیف می کنم.

چند روز پیش شاهد اعلام کاندیداتوری آقای بقایی بودیم، این مسئله را چگونه ارزیابی می کنید؟
_ قطعا کسانی از جناح اصولگرا هم در انتخابات پیش رو کاندید خواهند بود و تا جایی که خبر دارم بیش از بیست کاندیدای مطرح دارند، فوق العاده از تکرار نتیجه انتخابات ۹۲ نگران هستند و آن را یک سناریو قلمداد می کنند، ما نه نگرانیم و نه مخالف. معتقدیم مردم قضات خوبی هستند. اما در مورد اینکه احمدی نژاد از طریق معاونین خود در این عرصه ابراز وجود کند هر اتفاقی بیافتد آن ها افراد امتحان پس داده ای هستند و من دوست دارم حتی شخص احمدی نژاد کاندیدا شود، من شنیدم که گفته اند اگر تکلیف احساس کنم کاندیدا خواهم شد و من امیدوارم ایشان تکلیف احساس کند تا بداند در میان مردم نمره قبولی نخواهد داشت و با تمام وجود اطمینان دارم که مردم آن ها را رد صلاحیت خواهند کرد.

احتمال معرفی کاندیدای مستقل از سوی حزب اعتماد ملی برای انتخابات آینده وجود دارد؟ یا این حزب مانند سایر گروه های اصلاح طلب بر روی روحانی به اجماع رسیده است؟
_ اعتماد ملی تا جایی من در جریان هستم به کسی چک سفید نداده است، نمایندگانی تعیین شده تا مطالبات حزب را با ایشان در میان گذارند و حمایت کورکورانه نخواهد کرد و امیدواریم با توافق چهار سال بعدی هم سکان دستگاه اجرایی بر عهده ایشان باشد.

فضای پسا هاشمی را چطور تبیین می کنید؟
_ هاشمی قطعا از ارکان نظام بود، فردی تلاش گر و از استوانه های نظام بود و جای خالی ایشان در عرصه سیاسی کشور مشهود می باشد. اما من معتقدم نظام ما از مرحله تکیه بر افراد را سپری کرده است و تک تک مردم با درک بالایی که از سیاست دارند و با درایت و تیز فهمی خود مانند ۴۰ سال گذشته هرجا نیاز باشد حضور خود را پررنگ خواهد نمود باید و نگرانی خاصی از این بابت احساس نمی کنم.

برای خاتمه اظهارات و عملکرد اخیر ترامپ را چقدر در آینده برجام دخیل می دانید؟
_ برجام یک توافق بین المللی است نه بین ما و آمریکا، و در این بین فقط نقش آمریکا پررنگ تر بود. ترامپ ادعایی در مورد برجام مطرح کرد و جوابش را از بزرگان ما شنید، ادعای های ایشان در حد پرکردن نشریات و روزنامه هاست نه بیشتر! وگرنه نه او برجام را پاره خواهد کرد و نه ما آن را آتش خواهیم زد! و اصلا در شان رییس جمهور آمریکا نیست که چنین اظهاراتی داشته باشد، حتما شنیده اید نزدیک به چهل مورد از ترامپ ادعاها و اظهارات نسنجیده مطرح شده که یکی از بزرگترین اظهارات عجولانه اش همین پاره کردن برجام بود. دنیا اذعان دارد ایشان توانایی این کار را ندارد و صرفا جهت محک زدن مسئولین ایرانی است.