روحانی می تواند در آینده جای خالی هاشمی را پر کند

زهرا ساعی در گفت و گو با روزنامه امین:روحانی می تواند در آینده جای خالی هاشمی را پر کند
* وحید خدادادی-سرویس سیاسی: نخستین بار نیست که مردم حوزه انتخابیه تبریز، آذرشهر و اسکو نماینده ای زن برای وکالت در خانه ملت انتخاب و روانه بهارستان می کنند؛ بانوی جوانی که با مشی اعتدال وارد گود انتخابات شده و مورد اقبال عموم قرار گرفت. شعار اعتدال و حمایت از حقوق زنان سر داد و وعده ارتقای جایگاه زنان در جامعه را داد در کنار برنامه های توسعه ای اش برای استان. تصمیم گرفتیم تا بیشتر از مسایل زنان از وی بپرسیم، آنچه می آید مصاحبه ای تفصیلی با زهرا ساعی نماینده تبریز، آذرشهر و اسکو می باشد:

در طول مدتی که در مجلس حضور داشتید، به عنوان یک نماینده مردم چقدر مجلس و دولت را در اهمیت دادن به جایگاه بانوان و حفظ حقوق آنان جدی دیدید؟
_ دولت یازدهم و شخص آقای دکتر روحانی همان طور که در وعده های انتخاباتی خود به جایگاه زنان، احقاق حقوق آن ها و نیز مشارکت زنان در امور سیاسی و اقتصادی تاکید داشت. در طول این مدتی هم که از عمر دولت می گذرد روند توسعه مشارکت زنان در جامعه سرعت بخشیده شده است، واقعیتی که در حوزه زنان کشور ما وجود دارد این است که بانوان از عصر مشروطه به بعد فعال بودند و جنبش های خوبی به چشم می خورد و هر جایی که حضور پررنگی داشتند محاسن این حضور را هم دیده ایم. بعد از انقلاب هم زنان ما به خصوص در حوزه آموزش و بهداشت ارتقای کمی و کیفی داشتند. در طول برنامه دوم و سوم توسعه به این دو حوزه نگاه ویژه ای شد و امروز بیشتر پذیرفته شدگان دانشگاه ها را بانوان تشکیل می دهند و امروز در همه حوزه ها متخصص زن داریم. اما باید این را نیز اشاره کرد که اگر آمارها را نگاه کنیم در حوزه رشد مشارکت سیاسی و اقتصادی زنان نسبت به استانداردهای جهانی خیلی فاصله داریم که خود این موضوع چندین دلیل دارد؛ یکی از این دلایل نگاه مرد سالارانه ای است که در جامعه ما نسبت به این حوزه ها وجود دارد و همچنین نوع سیاست گذاری هایی که در دولت های قبل به خصوص در دولت قبلی نسبت به حقوق زنان اعمال شده است. در ابتدای تشکیل دولت ها شعارهای خوبی در حوزه حقوق زنان داده شده اما در واقع حرکت دولت ها در راستای ارتقای سطح کیفی زنان در این دو حوزه نبوده است و نگاه مردانه به این بخش باعث مغفول ماندن این پتانسیل ها شده است.
دولت دکتر روحانی سعی کرده در راستای توسعه این دو شاخص هم قدم بردارد، امروز به مدد اقدامات دولت شبکه ای از بانوان کارآفرین در کشور تشکیل شده است. من خودم زمانی که مدیر کل بانوان استانداری تهران بودم این شبکه ها را به نوعی تشکیل داده بودیم و این نگاه مثبت دولت به مشارکت اقتصادی زنان را می رساند. امروز تسهیلاتی به زنان کارآفرین به خصوص زنان سرپرست خانوار اختصاص داده می شود و اتاق بازرگانی ما بانوان فعال بسیاری به خود می بیند که این یعنی دولت اعتقاد به فعالیت این قشر دارد. در حوزه سیاسی هم انتخاب بخشداران زن و مدیران میانی از بانوان توانمند در چند سال اخیر حاکی از همین توجه هاست، اما این رویکرد باید سریع تر و بیشتر باشد. یعنی توقعات بانوان سرزمین ما از دولت خیلی بیشتر از این حرف هاست! و نگاه دولت یازدهم به عنوان یک دولت اعتدالی به حوزه بانوان خوب اما روند توسعه آن کند بوده است. مجلسی هم که در این دوره شکل گرفت بیشترین تعداد بانوان را در خود جای داده است و این یعنی دولت زمینه را برای حضور بانوان در انتخابات فراهم کرده بود و البته این روند باید ادامه دار باشد. من باز تاکید می کنم زنان نیمی از نیروی انسانی هستند که می توانند در اقتصاد و سیاست کلان حضور پیدا کنند که این نیازمند برنامه ریزی و مدیریت اصولی است.

به بحث بانوان حاضر در مجلس اشاره داشتید، اولا بفرمایید میزان مشارکت بانوان در فراکسیون مربوطه برای رسیدگی به مشکلات زنان چقدر است؟ و اینکه عزمی در میان این نمایندگان برای تلاش جهت بازگرداندن خانم خالقی نماینده منتخب مردم اصفهان وجود دارد؟
_ ما در مجلس فراکسیون زنان داریم که در این دوره بسیار فعال حاضر شده است و به جرات می توانم بگویم یکی از فراکسیون های قدرتمند ادوار مجلس است، به این جهت که همدلی و صمیمیت خوبی بین آن ها وجود دارد و افرادی دغدغه مند هستند که در کنار اینکه خودشان را نماینده مردم می دانند نگاه ویژه ای به این حوزه دارند و تلاششان در جهت حل مشکلات این حوزه ویژه است. این نگاه خیلی خوب است به این دلیل در ابتدای این فراکسیون ما چهار کمیته را به ترتیب اولویت مشکلات زنان تشکیل دادیم که عبارتند از : کمیته فرهنگی و اجتماعی،اقتصادی،بین الملل،تحقیق و پژوهش. در قالب طرح ها مسائل را بررسی کردیم، اگر قانونی نیاز به تصویب داشت یا قوانینی که اجرا نمی شود را پیگیری کرده و یا لوایحی که از سوی دولت می آید را بررسی می کنیم. حضور بانوان در کمیسیون ها بر اساس تخصص آنهاست و مختص چند کمیسیون خاص نبوده؛ برخی کمیسیون ها که زمانی نگاه مردانه به آن ها می شد و مردانه تعریف می شدند امروز با حضور نمایندگان زن تشکیل می شود و تابوی حضور زنان در برخی از این کمیسیون ها شکسته شده است. بیشتر زمان ما را در مجلس برنامه ششم توسعه گرفت، ما توانستیم با محور قرار دادن خانواده مباحثی مانند زنان بی سرپرست، کودکان کار را مطرح کنیم، تلاش کردیم قوانین حمایت از اقشار رای بیاورد. ماده ۱۱۶،۱۱۷،۱۱۸ برنامه مختص همین امور بوده که امیدواریم مثمر ثمر باشد. در موضوع خانم خالقی هم مسئله مسکوت شده است. نمیدانم که نیاز هست در موردش صحبت شود یا نه؟

چندی پیش آقای مطهری از تلاش برای بازگشت ایشان به مجلس خبر دادند، آیا در فراکسیون بانوان هم تلاش هایی در این زمینه صورت گرفته است؟
_ صحبت در مورد خانم خالقی نهایتا به ضرر خود ایشان تمام خواهد شد، اصلا اگر قرار هم باشد اتفاق خوشایندی برای خانم خالقی اتفاق بیافتد شاید اظهار نظر ما کار را سخت تر نماید من فکر می کنم در این مورد صحبت نکنیم بهتر است.

از نگاه یک نماینده مجلس چقدر جایگاه و حقوق بانوان در منشور منتشر حقوق شهروندی لحاظ شده است و آیا تمام دغدغه های حوزه بانوان در این منشور پوشش داده است؟ و جای چه چیزهایی را خالی می بینید؟ و اصلا این منشور ضمانت اجرایی دارد؟
_ منشور حقوق شهروندی شامل تمام حقوق یک انسان از بدو تولد تا لحظه مرگ است، اما اینکه ضمانت اجرایی دارد یا نه؟ بستگی به دولت هایی دارد که در جمهوری اسلامی قرار است فعالیت کنند. خود دولت اهتمام دارد و مجلس هم به عنوان اصلی ترین نهاد قانون گذاری باید این منشور را تصویب نماید تا به صورت قانون لازم الاجرا شود. اما باید دید که مجالس و دولت های بعدی چقدر خود را ملزم به رعایت حقوق شهروندی بدانند! اگر هر فرد به حقوق خود آشنا باشد قطعا ارجاعیات ما به دستگاه قضایی هم کمتر خواهد شد. برای این کار هم باید میزان آموزش عمومی بالا برود تا من شهروند بدانم چه حقوقی دارم بعد خودم را ملزم بدانم که حقوق دیگران را هم رعایت کنم، که در این کار بحث آموزش و پرورش خیلی مهم است و باید این نوع آموزش ها را از همان دوران مهد کودک شروع کرد تا بتوانیم این حقوق را نهادینه کنیم وگرنه اگر در حد کاغذ و شعار باشد هیچ اتفاقی نخواهد افتاد. اکنون هم به آن صورت جواب نخواهیم گرفت چون تا نسل امروز بخواهد با این حقوق آشنا شده و این موضوع نهادینه شود زمان بر خواهد بود. اما برای نسل های آینده مثمر ثمر خواهد بود که نسلی آگاه به حقوق و تکالیف خود داشته باشیم. اینکه موردی از قلم افتاده باشد ندیدم و یک کار قوی بود اما به آن صورت در بند های آن ریز نشده ام ولی ما تا به امروز چنین چیزی نداشتیم و خود همین کار نو و خوبی است با توجه به اینکه جامعه ما در حال گذار از سنت به مدرنیسم است و این منشور در این باب مفید واقع خواهد شد.

چقدر امکان دارد این منشور در مجلس تصویب شود؟
_ با توجه به فضای اعتدالی که در مجلس دهم وجود دارد احتمال تصویب این منشور بسیار بالاست. نگاه نمایندگان مجلس این دوره نگاه عقلانی و قانون مدارانه است و این کمک می کند این گونه لوایح با رای بالایی در صحن علنی تصویب می شود. زیرا که جامعه ما چنین قوانینی را با توجه به برخی هرج و مرج هایی که وجود دارد واقعا لازم دارد زیرا این هرج و مرج ها نشات گرفته از عدم آگاهی افراد نسبت به حقوق و تکالیفشان است.

در افکار عمومی چنین مطرح شده است که بعد از فوت آقای هاشمی دولت در عرصه سیاست داخلی با مشکلات عدیده ای روبرو خواهد بود، خصوصا اگر رییس دولت بعدی هم روحانی باشد، شما فضای سیاسی کشور را در دوران پسا هاشمی چگونه ارزیابی می کنید؟ و آیا کسی هست که بتواند جای خالی ایشان را پر کند؟
_ در اینکه حضرت آیت الله هاشمی رحمت الله علیه سرمایه ای برای نظام بودند و با نگاه خاص خودشان استوانه ای برای نظام محسوب می شدند و پر کردن جای خالی ایشان بسیار سخت است شکی نیست، اما سیاست مداران بسیار خوبی داریم که می توانند راه ایشان را ادامه دهند و خود آقای دکتر روحانی نشان داده است که خودش را ملزم به این نگاه می داند و این گفتمان را صرفا شعار گونه دنبال نمی کند و می تواند در آینده جای ایشان را بگیرد، اما این کار زمان بر خواهد بود. آنچه گفتنی است اینکه کشور ما به گفتمان اعتدالی و عقلانیت نیاز مبرم دارد و مردم هم با انتخاب های خودشان در سال ۹۲ و ۹۴ نشان دادند که به این نتیجه رسیده اند و در مراسم تشییع آیت الله هاشمی هم مردم آمدند و ثابت کردند که فردی اگر اعتدال و عقلانیت و وحدت ملی و تعامل و گفتگو را دنبال کند دوست داشتنی خواهد بود. این امر می تواند در حوزه های مختلف کشور را بیمه کند و شتاب توسعه کشور را دو چندان کند.

در این مدت با مسئله گور خواب ها و در ادامه با فاجعه پلاسکو روبرو بودیم که ازجمله مسائل و مشکلات عدیده اجتماعی حساب می شوند، به عنوان عضو کمیسیون اجتماعی مجلس آیا برنامه ای برای احضار شهردارتهران و رسیدگی به مسائلی از این قبیل دارید؟ احساس می شود نه تنها شورای شهر خود مجلس هم چندان برای پرداختن به این موضوعات رغبتی نشان نمی دهد؟
_ کمیسیون اجتماعی که موضوعات اجتماعی در سر فصل برنامه هایش قرار دارد اما مسئله گورخواب ها را که مطرح کردید باید نمایندگان تهران دقت نظر بیشتری داشته باشند البته کمیسیون اجتماعی هم به این موضوع ورود پیدا کرد و بنده هم جلسه ای را با استاندار تهران در این مورد داشتم و مسئله را از طریق فرماندار شهریار پیگیر شدم، اما بطور خاص باید نمایندگان تهران به این مسئله ورود پیدا کنند. اینکه عدالت اجتماعی به طور کامل در کشور رعایت شود باید جزو دستور کار همه نمایندگان و مسئولین باشد.
متاسفانه در برخی حوزه ها فساد اقتصادی وجود دارد ولی در کنار آن مسئولین دلسوز و متعهد هم داریم که از این اتفاقات آزرده خاطر می شوند. تنها راه مقابله با این نوع پدیده ها قانون گرایی و قانون مداری است. اگر ما قوانین صریح و شفاف تفسیر ناپذیر داشته باشیم و از طرفی نظارت را هم قوی بکنیم مطمئنا جلوی بسیاری از مشکلاتخصوصا در حوزه های مالی گرفته خواهد شد. امروز در حوزه مدیریت شهری هم بعلت نبود مدیریت واحد شهری تداخل هایی بین استانداری و شهرداری ها دیده می شود که باید حل شود و شورای شهر باید شهردار و مجموعه شهرداری را رصد کند و کارهایی که انجام می دهد زیر نظر داشته باشد چون شورای شهر پارلمان شهری است و کسانی که خود را برای کاندیداتوری آن آماده می کنند باید متخصص این حوزه باشند و تحصیلاتشان مرتبط باشد. در مجلس هم در تلاشیم تا قوانینی را تصویب کنیم که به تقویت شوراها کمک کند.

چند روز پیش سخنگوی شورای نگهبان از عدم ممانعت زنان برای کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری خبر داد، چقدر این موضوع را جدی تلقی می کنید ؟ با توجه به اینکه قانون همان قانون رجل سیاسی است و احساس می شود در این مقطع تفسیر ها تغییر کرده است! برخی هم مطرح شدن این موضوع را نمایشی و صرفا برای کاستن آرا روحانی در انتخابات بعدی می دانند، شما دیدگاهتون نسبت به این مسئله چگونه است؟
_ نفس کار که بانوان بتوانند در انتخابات ریاست جمهوری به عنوان کاندیدا ثبت نام کنند خیلی خوب است چون در مفهوم رجل سیاسی مرد و زن بودن مطرح نیست بلکه رجل سیاسی فردی است که یک سری شایستگی ها و تخصص هایی را دارد که می تواند در حوزه مدیریت کلان هم ورود پیدا کند. بانوان چه در دوران انقلاب و چه در زمان جنگ همانطور که قبلا هم اشاره کردم حضور بسیار فعالی داشتند و مدیریت های کلان در دوران بعد از جنگ هم نشان می دهد که این وظیفه را می توانند به راحتی انجام دهند و کارنامه موفقی هم داشته اند اما باید شاخص های پذیرفتن مسئولیت های کلان کشور را درست تبیین کنیم وگرنه مرد و زن بودنش زیاد مهم نیست ! بلکه این شاخص ها است که باید علمی باشد و بر مبنای مولفه هایی که کشور را به سمت توسعه می برد. ما در طول این چهار دهه پیشرفت های زیادی داشتیم و آمارها هم از این موضوع حکایت دارد اما در حوزه زنان حرکت ما کند بوده است و اینکه بپذیرند یک زن در این انتخابات کاندیدا شود من بعید می دانم و فکر می کنم الان برای این کار کمی زود باشد! یعنی موضوعی زمان بر است اما همین که این موضوع مطرح شد خوب است.

به عنوان سوال آخر تصمیمات احساسی این روزهای ترامپ نقل محافل خبری است، این رفتارها را چقدر در آینده برجام و عدم موفقیت آن دخیل می دانید؟
_ ترامپ با حرکات پوپولیستی که انجام می دهد هم جامعه آمریکا و هم خود ما را دچار شوک کرده است، چون خود جامعه آمریکا در انتخاباتش کاملا حزب محور حرکت می کند اما در این مورد یک شوک به دنیا وارد شد و تعجب همگان را برانگیخته است. ترامپ یک شخص بی تجربه است و جامعه آمریکا را به سوی انحطاط پیش خواهد برد. جالب اینکه بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا در مقابل تصمیمات وی موضع گرفته اند و پیوند آمریکا و اروپا به شدت با آمدن ترامپ دچار اخلال شده است. اخیرا در سفر آیرو وزیر امور خارجه فرانسه، ایشان هم از رفتارهای وی مات و مبهوت شده بودند و همین سوال شما را بنده از ایشان داشتم که اظهار بی اطلاعی و ناراحتی می کردند و این در حالی است که جامعه نخبگان آمریکا پذیرای ترامپ نیست.