فاجعه ی «خوجالی» سنگین ترین و وحشتناک ترین قتل عامی است که در تاریخ بشر رخ داده است. این حادثه بخشی از نقشه پاکسازی قومی است که از سال ها پیش ارمنستان به کمک هواداران خود علیه مردم آذربایجان تدارک دیده بودند و نمونه بارزی از وحشیگری های ارامنه بود

این که در آن شب وحشتناک چه تعداد از انسان ها جان خود را از دست دادند به یک طرف، نکته مهم تر این حادثه دردناک این است که قتل عام به قدری فجیع و وحشیانه بوده که در قاموس هیچ انسانی نمی گنجد.

در شب ۲۵ و بامداد ۲۶ فوریه سال ۱۹۹۲ (۶ و۷ ۷اسفند ماه ۱۳۷۰) ۶۱۳ تن از ساکنان خوجالی با توحش وصف ناپذیر به قتل رسیدند از جمله ۶۳ کودک، ۱۰۶ زن و ۷۰ سالمند. ۴۸۷ تن نیز با زخم گلوله و یا ترکش زخمی گردیدند از جمله ۷۶ کودک و ۱۷۲۵ تن به اسارت افتادند.

انسان ها بی گناه زیادی که از ترس گلوله باران شدن به کوه، دشت و جن گل پناه برده بودند از جمله بچه ها، زنان و پیرمردان از فرط سرما یخ زده و خشک شدند.

«ریچاردز لاپایتیس»، روزنامه نگار مشهور لیتوانی، سردبیر روزنامه سیاسی اجتماعی مشهور «ستاره لادزیاو» که از قضا شب حادثه در خوجالیحضور داشته است، شاهد زنده آن همه وحشی گری ها بوده و حوادث رخ داده را به رشته تحریر درآورده است.

بر اساس نوشته های وی یک فیلم مستند به نام «آخرین گذرگاه» تهیه شده و در کشورهای مختلفی در اقصی نقاط جهان نمایش داده شد و جنایت کاران را در معرض قضاوت افکار عمومی جهانیان قرار داده است.