یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر در صف حذف یارانه‌ها قرار گرفته و یارانه مهرماه برای آن‌ها واریز نشد. البته یارانه ۷۰۰ هزار نفر آن‌ها شهریورماه حذف شده بود و این ماه ۴۰۰ هزار نفر به تعداد آن‌ها اضافه شده است. حسین میرزایی، سخنگوی ستاد تبصره ۱۴ در گفتگو با فرارو می‌گوید علاوه بر درآمد خانواده‌ها، شاخص‌های مختلفی مثل تعداد و مجموع ارزش خودرو‌های خانوار، تعداد و مجموع ارزش املاک خانوار، شغل اعضای خانواده، هزینه ماهانه آنها، تعداد اعضای خانواده، محل سکونت و تعداد سفر‌های خارجی برای شناسایی خانواده‌های پردرآمد مورد بررسی قرار گرفته است که در نتیجه آن حدود ۲۴ میلیون نفر در بین اقشار پردرآمد شناسایی شده‌اند.
تا اینجای کار در دو مرحله یارانه حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر قطع شده و در ادامه کار قرار است تا پایان سال، یارانه کل اقشار پردرآمد قطع شود. در این گزارش در گفتگو با میرزایی، سراغ شاخص‌های بررسی خانواده‌های پردرآمد رفته‌ایم تا ببینیم کسانی که یارانه‌شان توسط ستاد تبصره ۱۴ حذف شده چه ویژگی‌هایی دارند؟

درآمدشان بین سه دهک بالای جامعه است

مهرداد لاهوتی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس پیش از این گفته بود در قانون بودجه سال ۹۸، افرادی که یارانه آن‌ها مشمول حذف می‌شود را نام برده‌ایم که از جمله آنها، تجار و مقامات که در قانون تعریف شده و همچنین افرادی که درآمد سالیانه آن‌ها بیشتر از ۳۸ میلیون تومان در سال باشد نیز در گروه پردرآمد‌ها قرار دارد. این در حالی است که بر اساس گزارشات مرکز آمار، متوسط درآمد سالانه ایرانی‌ها رقمی حدود ۴۳ میلیون تومان در ماه است.

سخنگوی ستاد تبصره ۱۴، در گفتگو با فرارو ملاک شناسایی خانواده‌های پردرآمد و دهک‌بندی آن را گزارش‌های بانک مرکزی اعلام کرده است. این گزارش‌ها نشان می‌دهد خانواده‌های تک نفره با درآمد بیشتر از سه میلیون و ۲۶۰ هزار تومان در بین سه دهک پردرآمد جامعه قرار می‌گیرند. این رقم برای خانواده دو نفره پنج میلیون و ۵۵۰ هزار تومان و برای خانواده‌های سه نفره هفت میلیون و ۱۸۰ هزار تومان است. دهک‌بندی بانک مرکزی می‌گوید خانواده‌ای چهار نفره با درآمد بیشتر از هشت میلیون و ۸۱۰ هزار تومان و خانواده‌های پنج نفره با درآمد بیشتر از ۱۰ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان، در بین سه دهک پردرآمد هستند.

یارانه مهرماه چه‌کسانی واریز نشد؟

هیچ‌کدام خودرو کمتر از ۵۰ میلیون تومان ندارند

ارزش خودرو یکی از شاخص‌هایی است که توسط ستاد تبصره ۱۴ به عنوان ملاک شناسایی خانواده‌های پردرآمد معرفی شده. باید توجه داشته باشید که ارزش خودرو عامل قطعی برای حذف یارانه‌ها نیست و تنها یکی از شاخص‌های تاثیرگذار در کنار دیگر شاخص‌ها به حساب می‌آید. سخنگوی تبصره ۱۴ می‌گوید از بین ۱۶۴ هزار خانواده‌ای که یارانه‌شان در مرحله اول حذف شد، هیچ‌کدام خودرو زیر ۵۰ میلیون تومان نداشتند.
به گزارش فرارو، هرچند ممکن است در مراحل بعدی حذف یارانه اقشار پردرآمد، شاهد حذف یارانه خانواده‌هایی باشیم که خودرو زیر ۵۰ میلیون تومار دارند، اما پردرآمد به حساب می‌آیند. حسین میرزایی می‌گوید در بین خانوار‌هایی که یارانه‌شان در مرحله اول حذف شد، حدود ۶۳ هزار و ۷۶۰ خانواده خودروی ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومانی داشتند. خودرو ۴۵ هزار و ۸۱۳ خانوار بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان قیمت داشت و حدود ۳۷ هزار و ۴۰۹ خانواده خودرویی با ارزش بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان داشتند. در این بین تعداد ۱۵ هزار و ۷۴۵ خانواده هم خودروی بالای ۵۰۰ میلیونی به نامشان ثبت شده بود.

باید توجه داشته باشید که در حال حاضر در بین خودرو‌های داخلی، تنها پراید کمتر از ۵۰ میلیون تومان قیمت دارد و قیمت خودرو‌های صفر عموما بالای ۵۰ میلیون تومان است. تیبا، پژو ۲۰۶، پژو ۴۰۵ و اغلب خودرو‌های داخلی از جمله این موارد هستند. حتی قیمت پژو پارس و دنا به بالای ۱۰۰ میلیون تومان هم رسیده است.

هزینه‌شان در یک خانواده چهار نفره بیشتر از ۷.۵ میلیون است

یکی از معیار‌ها برای حذف یارانه نقدی خانواده، مجموع هزینه کرد اعضای خانوار است. آنطور که ستاد اجرایی تبصره ۱۴ اعلام کرده، مبالغ تراکنش‌های خرید اعضای خانواده از طریق دستگاه‌های کارتخوان و درگاه‌های پرداخت اینترنتی بررسی شده و یک سقف برای هزینه خانواده بر اساس تعداد اعضای آن مشخص شده است. بر این اساس کارت به کارت کردن و برداشت نقدی جزء اطلاعات بانکی مورد بررسی برای قطع یارانه نیست. آنطور که میرزایی اعلام کرده، این داده‌ها مربوط به چهارماه اول سال ۹۸ است و اگر متوسط مبلغ هزینه کرد خانواده بالاتر از این ارقام باشد، خانواده در صف حذف یارانه قرار می‌گیرد. بر این اساس خانواده‌های تک نفره در ماه تا سقف چهار میلیون تومان مشمول قطع یارانه نمی‌شود.
این رقم برای خانواده‌های دو نفره تا سقف پنج میلیون تومان، برای خانواده‌های سه نفره تا سقف شش میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، برای خانواده‌های چهار نفره تا سقف هفت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و برای خانواده‌های پنج نفره تا سقف هشت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. با این حساب اگر خانواده شما بیشتر از این مبالغ در ماه هزینه داشته باشد، یارانه شما در صف حذف قرار دارد. همچنین برای خانواده‌هایی که بالای پنج نفر جمعیت دارند، ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر اضافه می‌شود. مثلا سقف هزینه ماهانه در نظر گرفته شده برای خانواده هفت نفره، ۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود.

باید توجه داشته باشید که به گفته میرزایی این ارقام صرفا هزینه‌های متعارف روزمره را شامل می‌شود. مبالغی مثل پرداخت قسط، پرداخت اجاره بها جزء هزینه‌های متعارف به حساب نمی‌آیند. هرچند بحث پرداخت اجاره خودش یک ملاک دیگر تشخیص خانواده‌های پردرآمد است.

سه میلیارد تومان در سال تراکنش بانکی دارند

بررسی حساب‌های بانکی پیش از این به عنوان خط قرمز دولت برای حذف یارانه نقده اعلام شده بود. حالا هم ستاد تبصره ۱۴ اعلام کرده تنا در صورتی حساب بانکی افراد و خانواده‌ها را بررسی می‌کند، که سرپرست خانواده نسبت به حذف یارانه نقدی‌اش اعتراض داشته باشد و اجازه بررسی تراکنش‌های بانکی را در اختیار دولت بگذارد. گفته می‌شود کسانی که با اعتراض به قطع یارانه اجازه بررسی تراکنش‌های بانکی را به ستاد تبصره ۱۴ داده‌اند، در سال ۹۷ به طور متوسط سه میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان واریزی داشته‌اند. بیشترین رقم در بین معترضان به حذف یارانه نقدی، ۴۹ میلیارد تومان واریزی در یک سال عنوان شده است.

شغل‌های باکلاس دارند

شغل اعضای خانواده دیگر ملاک برای قطع یارانه نقدی عنوان شده. میرزایی از چند شغل نام برده و گفته افرادی که این شغل‌ها را داشته باشند در صف حذف یارانه نقدی قرار دارند. شغل‌هایی مثل پزشک، مدیر دولتی، وکیل، اعضای هیئت علمی، کارفرما‌ها چه حقیقی و چه حقوقی، صاحبان صرافی‌ها، اصناف و فعالان کسب و کار از جمله مواردی هستند که توسط ستاد تبصره ۱۴ اعلام شده است.

دیگر ملاک‌های تشخیص خانواده‌های پردرآمد

یکی دیگر از ملاک‌ها برای حذف یارانه نقدی، تعداد و ارزش املاک خانواده است. طوری که سخنگوی ستاد تبصره ۱۴ می‌گوید همه خانواده‌هایی که در منطقه ۱ تهران ساکن هستند را برای شناسایی خانواده‌های پردرآمد بررسی کرده‌ایم. آنطور که میرزایی اعلام کرده استان محل زندگی افراد بر مبنای مالکیت یا اجاره دیگر ملاک برای تشخیص خانواده‌های پردرآمد است. تعداد سفر‌های خارجی دیگر ملاکی است که به عنوان شاخص‌های بررسی خانواده‌های پردرآمد معرفی شده، اما از جزئیات آن فعلا خبری نیست.

راه‌های اعتراض به قطع یارانه سال ۹۸

۲۰۰ هزار خانواده یعنی حدود ۷۰۰ هزار نفر در مرحله اول حذف یارانه‌ها به عنوان نخستین گروه در صف قطع یارانه شناسایی شده‌اند. همچنین در مرحله دوم، یعنی مهرماه، حدود ۴۰۰ هزار نفر به جمع کسانی که یارانه‌شان قطع شده پیوسته‌اند. میرزایی‌ می‌گوید ۳۸.۵ درصد آن‌ها ساکن تهران هستند.  استان‌های  اصفهان با  ۸.۲ درصد، فارس با ۷.۵ درصد، خراسان رضوی ۶.۹ درصد و استان مازندران با ۴.۴ درصد در رده‌های بعدی دارای بیشترین  جمعیت حذف شدگان از دریافت یارانه نقدی قرار گرفته‌اند. با این حساب تا حالا یارانه حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر توسط ستاد تبصره ۱۴ قطع شده. باید توجه داشته باشید که تعداد افراد پردرآمد خیلی بیشتر از این حرف‌ها است. میرزایی می‌گوید بر اساس اطلاعات موجود حدود ۲۴ تا ۲۴.۵ میلوین نفر در قالب سه دهک بالای درآمدی هستند.
گفته می‌شود تنها حدود هشت و نیم درصد از خانواده‌هایی که یارانه آن‌ها در مهرماه قطع شده، به این موضوع اعتراش کرده‌اند. قطع یارانه از طریق پیامک به اطلاع سرپرست خانواده رسیده است. آن‌ها می‌توانند با مراجعه به دفتر پیشخوان نسبت به قطع یارانه خود اعتراض کنند. باید توجه داشته باشید صرفا یارانه خانواده‌هایی قطع شده که از سرشماره Yaraneh پیامک دریافت کرده‌اند.
سرپرست خانواده می‌تواند با یکی از مدارک هویتی به دفتر پیشخوان مراجعه و نسبت به قطع یارانه اعتراض کند. برای بررسی اعتراض لازم است که سرپرس خانواده فرم رضایت‌نامه بررسی تراکنش‌های بانکی را امضا کند. با این کار یک کد پیگیری در اختیار سرپرست قرار می‌گیرد که می‌تواند با مراجعه به سایت yaraneh10.mcls.gov.ir اطلاعات بانکی خود و اعضای خانواده را مشاهده کند. اگر همچنان نسبت به قطع یارانه معترض باشد، بررسی‌های میدانی آغاز می‌شود. توجه داشته باشید که در صورت ارائه اطلاعات نادرست، مشمول جریمه خواهید شد. سخنگوی تبصره ۱۴ می‌گوید کسانی که در بین خانواده‌های پردرآمد قرار داشته باشند و همچنان به اعتراض ادامه دهند، مشمول جریمه شده و باید کل یارانه‌ای که تا اینجای کار دریافت کرده‌اند را به دولت بازگردانند.