#روزنامه امین
#سرمقاله
#وحید خدادادی/ روزنامه نگار

 

رئیس جمهوری شامگاه چهارشنبه بعد از جلسه حساس سران قوا گام سوم کاهش تعهدات برجامی را انجام تحقیق و توسعه در حوزه هسته ای بدون هیچ گونه محدودیت اعلام کرد.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی هم ضمن اشاره به جزییات این گام از آغاز گازدهی سانتریفیوژهای آی آر ۶ در یک زنجیره ۲۰ تایی و برنامه ریزی برای زنجیره ۳۰تایی خبر داد.
علی رغم تلاش های طرف اروپایی خصوصا فرانسه برای زنده نگه داشتن برجام، آنچه از محتوای اخبار و تحلیل های این چند وقت اخیر بر می آمد، مقامات ایالات متحده آمریکا از ایجاد یک باریکه تنفسی ۱۵ میلیارد دلاری که حتی طرف ایرانی به آن قانع نبود، طفره رفتند و گویا از شواهد پیدا بود که این خواسته منوط به دیدار رسمی و حضوری روسای جمهور دو کشور بود، خواسته ای عملا در شرایط فعلی امری محال است.
بدون شک ایران ید طولایی در مذاکرات دارد و طی سال های اخیر دستاوردهای متعددی را در این خصوص به دست آورده و دستگاه سیاست خارجی ایران با یک دیپلماسی موفق توانسته توپ را به زمین طرف اروپایی بیندازد، بعد از اجرای مرحله کاهش تعهدات و در راستای یک استراتژی هوشمندانه مهلت چهارم دو ماهه ایران توسط وزیر امور خارجه به موگرینی و گوره موسوم به ۴+۱ داده شد.
با در نظر گرفتن شرایط فوق دو موضوع اساسی باید در این چارچوب مورد بررسی و اعلان دقیق قرار گیرد.
مطلب اول مربوط به ذکاوت و تیزهوشی ایران خصوصا دستگاه دیپلماسی است.
آمریکا که عملا نتوانست با تحریم ظریف تاثیری در فعالیتهای وی بگذارد، این روزها مغموم از این تلاش های بی سرانجام به تماشای این قدرت نشسته است.
هم واره گفته شده که مواضع مقتدرانه در کنار هوشمندی و استفاده کامل از پتانسیل و وجهه جهانی وزیر امور خارجه توانسته است تا سیاست های قدرت طلبانه آمریکایی ها را با شکست روبرو کند.
در واقع ایران در کنار این که با توجه به بدعهدی های متعدد طرف مقابل پروسه عبور از برجام را شروع کرده است، در میدان مذاکره و دیپلماسی نیز با حضور قدرتمند امکان هر گونه شیطنت نظامی را از آمریکا گرفته و سیاست های خود را پیش می برد، بدون آن که آمریکا بتواند در ایجاد یک اجماع جهانی علیه ایران موفق شود. ضعفی که برخی کشورهای منطقه از جمله عراق و افغانستان دچار آن بودند و سرانجام شان چیزی شد که امروز می بینیم.
مطلب بعدی در خصوص اقدام چهارم و اتفاقات بعد از آن است که اهمیت بسیاری دارد. به تعبیری اگر افزایش بیست درصدی غنی سازی اورانیوم را مهم ترین اقدام گام سوم بدانیم، و قطار کاهش تعهدات در مسیر خود پیش برود و در مرزهای گام سوم توقف نکند و وارد فاز چهارم شود، این سوال مطرح می شود که پس از گام سوم، اولا رویکرد طرف اروپایی چه خواهد بود و ثانیا آیا اقدام چهارم صورت خواهد گرفت؟ بالاخره بعد از یک سال، آنچه اسم آن، صبر استراتژیک نامیده می شد جای خود را به راهبرد مقاومت فعال داد و این رهیافت رویکرد کارویژه دولت در خصوص برجام است.
برخی از جریان های تندرو سعی در القای این مسئله دارند که روند فعلی فرسایشی است و ایران باید هر چه سریع تر بساط برجام را جمع نماید! اتفاقی که عقل سلیم به آن رای نمی دهد و همین روند با اندکی تغییر می تواند نمونه احسن رفتار متقابل باشد. به این ترتیب که همچون اروپا، ایران نیز مدام از برجام دم بزند و در این سو با پایان هر دوره ۶۰ روزه کاهش تعهدات را عملیاتی نماید و این یعنی تقلب از دست رقیب برای پیشبرد اهداف و منافع ملی!
بی شک در این ۶۰ روز اروپا تلاش خود برای بازگرداندن اندک علائم حیاتی باقی مانده از برجام را به کار خواهد بست و احتمال توافق شاید دور از ذهن نباشد، هر چند این توافق نتواند همه خواسته های آمریکا و ایران را پوشش دهد، اما در صورت عدم تحقق این امکان اجرای مرحله چهارم لازم است و از همین رو ادامه روند فعلی عاقلانه ترین راه ممکن است و چاشنی احساسات نباید به گونه ای باشد که شرایط از کنترل خارج شود.