#روزنامه امین
#سرمقاله
#وحید خدادادی/ روزنامه نگار

 

عمران خان، نخست وزیر پاکستان در جریان سفر دو روزه خود به ایران، شامگاه یکشنبه وارد فرودگاه مهرآباد تهران شد و مورد استقبال سعید نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار گرفت.
نخست وزیر جدید پاکستان که با یک تیم اقتصادی وارد تهران شده، به نظر اهدافی فراتر از مسائل اقتصادی را دنبال می کند!
این سفر در حالی رخ می دهد که تنها ۲۴ ساعت قبل از این سفر وزارت خارجه این کشور در نامه‌ای، اعتراض شدید خود را نسبت به انفعال ایران در مقابل گروهی تروریستی که گفته می‌شود عامل حمله روز پنجشنبه در منطقه اورمارا بوده است، اعلام کرده است. حادثه ای که منجر به کشته شدن ۱۴ پاکستانی گردید.
مرز مشترک دوکشور و تامین امنیت آن همواره یکی از مسائل چالشی و بحث برانگیز در روابط دوکشور بوده و اخیرا هم ربوده شدن مرزبانان ایرانی توسط تروریست هایی که از داخل پاکستان به ایران نفوذ کرده بودند، در تشدید اختلافات نقش مهمی داشت و هنوز هم برخی از ربوده شدگان فرصت رهایی نیافته اند. اما با وجو همه این اتفاقات و با وجود تنش‌هایی که در مناسبات تهران و اسلام آباد در طول ادوار مختلف روی داده، روابط دو کشور به یک مرحله بحرانی و نقطه بی بازگشت نرسیده است، حتی اگر فراز و فرود هایی در این راه وجود داشته باشد.
از این رو سفر اخیر چه به قصد دلجویی و چه با هر هدف دیگری صورت گرفته باشد، حاکی از آن است که پاکستان نمی تواند در حوزه سیاست خارجی نقش ایران را به عنوان قدرت منطقه ای نادیده بگیرد.
لذا به نظر می رسد این سفر اهداف مهمی را دنبال می کند.
تامین امنیت مرزی و مبارزه با تروریسم از آن دست موضوعاتی است که طرفین بعد از به قدرت رسیدن عمران خان در پاکستان (تاکنون به نظر می‌رسید پاکستان قدرت و انگیزه لازم را در این خصوص ندارد) عزمی جدی برای تحقق آن دارند و تشکیل نیروی واکنش سریع که به گفته مقامات دو کشور ضمن این سفر بر روی آن توافق صورت گرفته، به نوعی اولین گام در این مسیر پر فراز و نشیب است.
از طرفی با توجه به تنش های اخیر این کشور با هند، عمران خان دوست ندارد تا همزمان با دو کشور مقتدر همسایه که اتفاقا روابط حسنه ای اقلا در حوزه مناسبات تجاری با هم دارند، سر شاخ شود. از سویی مرتفع شدن دغدغه های امنیتی در مرز دو کشور می تواند به توسعه مناسبات تجاری بین دو کشور هم کمک زیادی نماید.
بخش دیگری از اهداف این سفر نقش میانجی گونه ای است که می تواند فی مابین ایران و عربستان با میانجیگری پاکستان و بین پاکستان و هند با وساطت تهران صورت گیرد. لذا شاید عمران خان در آینده نقش سلطان قابوس را برای ایران در مجادلات منطقه ای با سعودی ها ایفا نماید و ایران هم از جایگاه خود در کاهش تنش های اخیر بین دو قدرت هسته ای استفاده نماید. بعد از کنار کشیدن مصر از ناتوی اسلامی، به نظر می رسد که نزدیکی دو کشور می تواند تلاش های چند وقت اخیر برخی قدرت های فرا منطقه ای و منطقه ای را برای برپایی چنین نیرویی نقش بر آب نماید. به هر حال پاکستان قریب به ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک را با ایران دارد و به واسطه جبر ژئوپلتیکی هم که شده نیازمند نظر مثبت ایران در برخی رخدادهای منطقه ای است و این در حالی است که با عربستان هیچ مرز مشترکی ندارد. لذا روابط اسلام آباد و ریاض می تواند در آینده و با تغییر شرایط دستخوش تحولات منفی گردد.
بر همین اساس اصولا باید از فردای این سفر شاهد روزگاری نو در عرصه مبارزه با تروریسم و مسائل تجاری دو کشور بود که قبل تر اسلام آباد به آن احساس نیازی نداشت.