#روزنامه امین
#سرمقاله
#وحید خدادادی/ روزنامه نگار

 

آمریکا معافیت خریداران نفت از ایران را تمدید نکرد! دولت آمریکا هر چند قبل تر تلاش ناموفقی در این خصوص داشت، اما این بار کمرهمت بسته تا به هر طریق ممکن این مهم را عملی نماید و صادرات نفت ایران را به صفر برساند. حسن روحانی معتقد است که امکان تحقق چنین رویایی نزدیک به صفر است و از محالات است که آمریکا بتواند درآمد نفتی ایران را به عنوان مهم ترین منبع دخل و خرج صفر نماید. عزم و اراده ایالات متحده آمریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، سه عضو اصلی تولید انرژی جهان در همین جهت سیاست گذاری شده، و حتی افزایش قیمت ناگهانی نفت در دو روز گذشته تاثیری در تصمیمات طرف آمریکایی نداشته و تنش قیمت را مقطعی قلمداد می کند.
این در حالی است که در روز گذشته نفت به کانال ۷۴ دلار رسید و پیش بینی می شود در روزهای آتی به مرز ۸۰ دلار نیز برسد، نرخی که در چند سال اخیر بی سابقه بوده است. حتی اگر آن چه که مسئولان عالی کشور در خصوص فروش نفت ایراد می کنند، درست باشد باز نباید از کنار بحران های شدید اقتصادی در این یک سال رخ داد، به سادگی عبور کرد. بی تردید لازمه پیروزی درجنگ اقتصادی، اتخاذ تصمیمات سخت است که نیازمند کمی تا قسمتی شجاعت برای اجرای آن است. بسیاری از اتفاقات اقتصادی رخ داده در ایران با زبان اقتصاد قابل تشریح نیست و در پیوند با مقوله های سیاسی است. البته در این بین نقش مخالفان دولت هم بسیار مهم است، از آنجا که برخی از این جریانات معتقدند که برای کسب رای مردم به هر حیله رهی باید کرد!
اما کاش همه این دوستان محذوریت ها و سختی های شرایط پیش رو را درک نمایند و از برخی بداخلاقی ها که عمدتا در دو سال گذشته اقتصادی بوده پرهیز نمایند. اما نقش مهم را در این میدان حساس، دولت و شخص حسن روحانی بازی می کند. به نظر می رسد که دوران ریش گرو گذاشتن و مصلحت سنجی گذشته باشد و همه تصمیمات سختی که دولت بایستی تصویب و اجرا نماید، با چاشنی شجاعت و صراحت امکان پذیر خواهد بود.
برای رییس جمهور آشکار است که از سیاستمداری که تعادل اخلاقی چندانی ندارد، هر رفتاری قابل پیش بینی است. لذا فارغ از قدرت عملیاتی این تصمیم، پاد زهر سیاستگذار در مقابل اهداف جدید آمریکا چیست؟ کشور نیازمند تحلیل درست از شرایط و اخذ تصمیمات بجاست، که اولین مرحله در این مسیر اصلاح سیستم هزینه کرد بودجه است. با شرایط فعلی دولت نیازمند افزودن متمم های جدیدی به بودجه است، تا بتواند کشتی طوفان زده اقتصاد را از غرق شدن نجات دهد.
نگاه به تجربه دوره پیشین، یعنی سال های ۹۰ تا ۹۲ حاکی از واقعیتی خطرناک است. اتخاذ رویکرد کجدار و مریز، نداشتن تصویر درست از میزان امتداد آثار تحریم و نبود بسته سیاست هماهنگ و همهجانبه در حوزه پولی، مالی و تجاری باعث شد تا واکنش سیاست گذار در برخی از موارد خود به عاملی برای تشدید آثار تحریم ها تبدیل شود! عبور امن از شوک تحریم اقتصاد ایران، نیازمند کنار گذاشتن تردیدها در اجرای سیاست هایی است که کارشناسان سال هاست بر آن اصرار دارند. اولین گام در این مسیر بایستی اصلاح نظام یارانه ای کشور باشد. برآوردها نشان می دهد که حجم این یارانه ها به ۸۹۰ هزار میلیارد تومان می رسد، رقمی وحشتناک که به دلیل مسیر نادرست هزینه کرد آن تاثیر آن چنانی در زندگی روزمره مردم ندارد. به نظر میرسد اصلاح این حوزه در کنار کاهش فرار مالیاتی، حذف معافیت های غیرضرور و مهمتر از همه مبارزه گسترده و صریح با مفسدان اقتصادی و کاهش بودجههای غیر ضروری و هنگفتی که سالانه پرداخت میشود، میتواند بخشی از مشکلات عدم فروش نفت را مرتفع نماید. اقتصاد ایران و در کل جامعه ایرانی با تحریم بیگانه نیست و ورود به مرحله ریاضت اقتصادی امکان پذیر است، اگر مسئولان مردم را غریبه فرض ننمایند و در مورد مسائل کشوری با آنان صادق باشند. در این مرحله ورود جدی دو قوه هم لازمه کار است که هم موانع قانونی بر طرف شود و نیز با متخلفان برخوردهای جدی صورت گیرد. در تاریخ عمده کشورها دوران ریاضت اقتصادی کم نبوده و برای اعلام آن نباید دغدغه ای وجود داشته باشد. این شرایط از آن رو قابل طرح است که طرف آمریکایی بعید بتواند با ایران اقلا در بازه زمانی کوتاه مدت به توافق برسد و احوالات کره شمالی موید این مهم است، از این رو نبایستی آن چه خود داریم از بیگانه تمنا نماییم.