روزنامه امین
سرمقاله
وحید خدادادی/روزنامه نگار

روند شمارش و بازشماری آرا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا حاکی از آن است که حتی با وجود ادعاهای جدی ترامپ مبنی بر تقلب در انتخابات گویا باید او و همه جهانیان بپذیرند که بایدن رییس جمهور بعدی آمریکاست و لشکر کشی هواداران او به واشنگتن هم کاری از پیش نخواهد برد. حال با چنین روندی بایستی فردای پس از ترامپ را بررسی و چالش موجود بر سر راه بایدن را به بحث و تحلیل نشست. میراث ترامپ برای بایدن و آمریکا به لحاظ خرابی هایی که برای وجهه آمریکا در جهان به وجود آورده است، تقریبا چیزی شبیه فردای بعد از احمدی نژاد در ایران است و میراثی که برای دولت روحانی بر جای گذاشت.
در حوزه سیاست خارجی آمریکای ترامپ یک سیر تحول رفتاری داشت و دکترینهای خود را به طور کامل تغییر داد. حرکت به سمت تک جانبه گرایی و گذار از سیاست چند جانبه گرایی
مهم ترین این اتفاقات بود.
ترامپ عملا با دهن کجی به تمام قراردادهای بین المللی از همه آنها خارج شد و نهادهای بین المللی را با رفتارهای خود تحت الشعاع قرار داده و به سخره گرفت. معاهده زیست محیطی پاریس و برجام از عمده این تعهدات بین المللی بود و در کنار آن تلاش برای فلج کردن اقتصاد چین و فروپاشی اتحادیه اروپا از طریق فشار بر انگلیس برای اجرای برگزیت که منجر به استعفای چندین نخست وزیر گردید، از جمله اقداماتی بود که شاید تلاش برای حل آنان هر کدام سال ها زمان ببرد.
اروپا علی رغم آن که در ظاهر و به جهت ضروریات اقتصادی و سیاسی هم پا و هم مسلک ایالات متحده است، اما در باطن دل خوشی از آمریکا به جهت سیاست های چهار سال اخیرش در اروپا ندارد. چین یک تهدید بزرگ اقتصادی است که ترامپ با درک این خطر در مقام تحلیل آن برآمده بود.
چهار سال گذشته عرصه عرض اندام و القای حاکمیت روس در خارمیانه بود و اخیرا در جدال قره باغ هم توانست بخشی از منطقه قفقاز را به حیطه حضور نظامی خود بیافزاید.
آمریکا در چهار سال گذشته آرام آرام از خاورمیانه و چالش های آن کنار کشید و حضور فیزیکی خود را به حداقل رساند، در مقابل روسها را جایگزین خود کرد و کشمکش با ایران را به بیشترین میزان خود در طول چهار دهه رسانید. از طرفی در انتقال آرام پایتخت اسراییل نقش به سزایی داشت و اتحاد بخشی از اعراب با اسراییل از جمله اتفاقات بزرگ دوران او بود.
حال بایدن اگر باز اتفاق خاصی رخ ندهد، تا دو ماه دیگر به کاخ سفید خواهد رفت.
مسئله اسراییل، ایران، چین و روسیه در کنار بی اعتمادی اروپا از چالش های مهم دوران بایدن خواهد بود. آیا گذار از چندجانبه گرایی، دکترین لایتغیر آمریکا خواهد بود؟ آیا روسیه نفوذ خود در خاورمیانه و قفقاز را بیشتر خواهد کرد؟ روند خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا با همان شدت سابق دنبال خواهد شد؟ سرنوشت برجام و دیگر معاهداتی که ترامپ آن ها را زیر پا گذاشته به چه ترتیب خواهد بود؟
اما در کنار همه اینها شاید اساسی ترین چالش ایالات متحده در چهار سال آینده اقتصاد چین باشد. بایدن رویه سوسویالیستی در پیش خواهد گرفت؟ ادامه سیاست های اقتصادی دوران اوباما می تواند برای آمریکا گران تمام شود!
رویکرد دولت بایدن با چین و اقتصادش به چه ترتیب خواهد بود؟ به این موارد خرده مواردی مانند اردوغان و بحران لبنان را اگر اضافه کنید متوجه روزهای سختی خواهید بود که در انتظار ترامپ می باشد. از سویی بایستی در نظر داشت که ترامپ دو ماه دیگر در اریکه قدرت باقی خواهد ماند و تصمیمهای این دوره را هم بر چالش های فعلی اضافه کنید تا میراث ترامپ بیشتر قابل لمس باشد.