#روزنامه امین
#سرمقاله
#وحید خدادادی/ روزنامه نگار

 

بیش از دو هفته است که لبنان درگیر اختلاف و اعتراضات داخلی است. در تاریخ سیاسی این کشور رویدادهای مشابه زیادی روی داده است. رویدادهایی که مسئله ای عادی و معمولی در لبنان شمرده می شود.
اما این بار شرایط به گونه ای متفاوت رقم خورده است و وخامت اوضاع در این کشور به حد بی سابقه ای رسیده است.
نهایتا سعد الحریری نخست وزیر این کشور با وجود تمام روابط سیاسی اش، در برابر تظاهرات گسترده مردمی، راهی جز استعفا در برابر خود ندید! استعفایی که به عقیده تحلیل گران، لبنان را وارد تنگنای تازه ای می کند. تنها ۲۴ ساعت بعد میشل عون رییس جمهور لبنان این استعفا را پذیرفت و از دولت خواست تا انتخاب نخست وزیر جدید کشور را اداره کند.
اعتراضات اخیر در لبنان نگرانی‌های زیادی درباره آینده این کشور ایجاد کرده است. ناظران معتقدند استعفای نخست وزیر لبنان با چراغ سبز غرب و عربستان سعودی صورت گرفته است. پیش تر نیز سید حسن نصر الله مخالفت خود با استعفای دولت در مقطع زمانی کنونی را اعلام کرده بود، ولی بهرحال این استعفا لبنان را با بحران سیاسی جدیدی روبرو کرده است از آن جهت که تشکیل دولت در شرایط فعلی کار چندان ساده ای نخواهد بود.
البته زمزمه هایی نیز از فشار بر میشل عون برای استعفا حکایت دارد و مواردی از این دست تحلیل شرایط فعلی این کشور را سخت نموده است. زیرا که ممکن است هدف بعدی در این راستا بعد از استعفای احتمالی عون تلاش برای تغییر قانون اساسی در این کشور باشد.
البته نباید ناگفته بماند که استعفای حریری در این برهه نوعی زرنگی سیاسی و در جهت شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت نیز به شمار می رود.
گرچه این اعتراضات به دنبال طرح اخذ مالیات از مکالمات واتس اپ و دیگر پیام رسان های اجتماعی شعله ور شد اما این تمام ماجرا نبود و مشکلات اقتصادی چند وقت اخیر در شعله ور شدن اعتراضات نقش بسزایی داشت. اقدامات ریاضتی به علت کسری بودجه که در دستور کار دولت بود در کنار اقدامات غیر معمول دولت برای کاهش مزایای اجتماعی و مزایای مستمری از دلایل اصلی در بسط و گسترش این اعتراضات برشمرده می شود.
دو نکته بسیار مهم در رابطه با اعتراضات اخیر در این کشور قابل بررسی و تحلیل است. نکته اول در رابطه با استعفای حریری است. به نظر می رسد که با توجه به روابط نزدیک عون با حزب الله و جریانات شیعی، این استعفا در جهت گرفتن امتیازات بیشتر توسط جریان حریری صورت گرفته تا در صورت بازگشت به قدرت امکان مانور سیاسی در مقابل حزب الله بیش از گذشته باشد. پایین آوردن میشل عون از نگاه اسراییل و عربستان به معنای تضعیف حزب الله است.
نکته حیاتی دیگر در مورد این اعتراضات نوع و نحوه ادامه آن است. اتفاقی که در عراق نیز رخ داده و قابل تامل است. برای درک بهتر مطلب کافی است بدانیم که در شرایط فعلی تنها دو کشوری که روابط سیاسی و نطامی خوبی با ایران دارند، درگیر اعتراضات داخلی هستند.
اعتراض یک رفتار مدنی مرسوم و رایج است، ولی نکته حائز اهمیت آن است که پیکان اعتراضات عموما در این نوع کشورها به سمت ایران و جرایانات نزدیک به آن نشانه می رود.
در لبنان تلاش ها برای تضعیف حزب الله شروع شده و برخی در پشت پرده سعی دارند که این اعتراضات را نه به سیاست های غلط اقتصادی دولت که به حزب الله ربط دهند و از مسیر واقعی آن منحرف نمایند، اتفاقی که همزمان در عراق به صورت علنی تر رخ می دهد و هوشیاری سیاسی مردم این دو کشور را می طلبد.