#روزنامه امین

#سرمقاله

#وحید خدادادی/ روزنامه نگار

 

این ائتلاف که عمدتا با نام غیر رسمی اوپک پلاس از آن یاد میشد متشکل از کشورهای عضو و غیر عضو اوپک بود که عمدتا حضوری ویترینی داشتند، از آن جهت بخش قابل توجهی از تصمیمات کلان در این ائتلاف را روس ها و سعودی ها می گرفتند. بروز اختلاف بین این دو کشور در جمعه گذشته عملا چیزی از آن باقی نگذاشت و فروپاشیده تلقی میشود.
روس ها که قبلتر با کاهش ۱٫۵ میلیون بشکه در روز موافقت کرده بودند، این بار تن به کاهش ۳٫۶ میلیون بشکه ندادند تا توافقی امضا نشود و اختلافات به عالیترین حد خود برسد، تا جایی که زنگنه جلسه اخیر را یکی از بدترین نشست های تاریخ این سازمان نفتی قلمداد کند.
اختلافات به همین جا ختم نمیشود و بعد از شکست اعضای اوپک پلاس برای تصمیم گیری، عربستان در اقدامی بی سابقه حجم تولید را از روزانه ۷ میلیون بشکه به ۱۰ میلیون بشکه افزایش خواهد داد. هم چنین عنوان کرده است قصد دارد برای مشتریان نفت خود تخفیف ویژه ۴ الی ۱۰ دلار زیر قیمت جهانی در نظر بگیرد. تصمیمات ایالات متحده آمریکا هم در حوزه نفت قوز بالای قوز شد و اعلام کرد که قصد دارد جهت تامین بودجه سال ۲۰۲۱ ، ۱۲ ملیون بشکه نفت خام از ذخایر استراتژیک خود را در بازار عرضه کند!
تصمیمی که بعید است صرفا در جهت تامین بودجه سال آینده باشد و با سیاست خارجی این کشور در خاورمیانه بی ربط نیست. این روزها نوعی هماهنگی اقتصادی در رفتارهای سیاسی آمریکا و روسیه وجود دارد که مسئله شیوع کرونا و کاهش قیمت نفت را بودار کرده است.
کرونا عملا دومین اقتصاد برتر جهان را تحت الشعاع قرار داده و آسیب های وحشتناک مالی به این کشور وارد کرده است. از طرفی خاورمیانه ومجموعه کشورهایی که از قبل نفت روزگار
می گذرانند هم با روند فعلی سقوط وحشتناک قیمت نفت آشفته است. به این پازل خروج بریتانیا از برگزیت و ضربه اقتصادی این تصمیم بر اقتصاد اتحادیه اروپا را اضافه کنید تا با تکمیل پازل، معادله چند مجهولی اقتصاد جهانی حل شود.
از سویی در پرونده نفت بایستی مفاهیم نوظهوری مانند نفت شیل، و حرکت بسیاری از شرکت های خودروسازی در جهان به سمت تولید خودروهای برقی را بایستی چالشی اساسی برای آینده اقتصاد کشورهای نفتی عنوان کرده است. بازیگردانان اقتصادی در پس پرده سیاست تحلیل و پیش بینی های یکی دو سال اخیر را در مورد آینده بازار نفت دگرگون کردند. شرایط بازارهای نفت در سال های اخیر به نحوی تغییر کرد که به رغم اعمال تحریم های گسترده علیه صادرات نفت ایران و ونزوئلا از سوی آمریکا و همچنین استمرار ناامنی در لیبی، قیمت ها همچنان سقوط می کند. تا همین چند وقت پیش، بسیاری از ناظران معتقد بودند که اگر نفت ایران تحریم شود، قیمت های جهانی نفت ممکن است به شکل نجومی افزایش یابد.
در این بین مشکلات ایران در بین کشورهای تولید کننده نفت دو چندان است. در کلیات لایحه بودجه سال ۹۹ با توجه به تحریم های نفتی و نبود منابع درآمد نفتی پایدار سعی شده بود تا تکیه این لایحه به درآمدهای نفتی بسیار محدود و بر درآمدهای مالیاتی تکیه شود.
هر چند حتی در شرایط عادی هم لایحه بودجه ارسالی دولت تا حدود زیادی رویایی به نظر می رسید اما شیوع کرونا در کشور و تعطیلی فضای کسب وکار و معافیت های اجباری مالیاتی و بانکی در نظر گرفته از سوی دولت به احتمال بسیار قوی منابع پیش بینی شده در بودجه سال ۹۹ به سختی محقق شود و موضوع کسری بودجه دولت در سال آتی جدی تر خواهد شد!