#روزنامه امین
#سرمقاله
#وحید خدادادی/ روزنامه نگار

 

دولت ترامپ برای آن که ایران را مجددا پای میز مذاکره بکشاند، قرارداد هسته ای موسوم به برجام را کنار گذاشت و یک سال و اندی پیش و به صورت یکجانبه از آن خارج شد.
متعاقب این اقدام، مقامات کاخ سفید و شخص پرزیدنت ترامپ پیش شرط هایی برای مذاکره مجدد با ایران اعلام نمود. این پیش شرط ها که در ۱۲ بند گنجانده شده بود، بارها از سوی آمریکا تکرار شد در حالی که از سوی ایران اعتنایی به آن نشد.
دولت آمریکا از زمان خروج از برجام، ظالمانه ترین و گسترده ترین تحریم های بین المللی را در مورد ایران به اجرا گذاشت تا بتواند با در تنگنا قراردادن ایران پیش شرط های خود را بقبولاند.
ترامپ که توفیقی در مواجهه با سایر کشورها از جمله چین در جنگ تجاری و کره شمالی و ونزوئلا در جنگ سیاسی کسب نکرده است در مورد ایران نیز تاکنون موفقیت چندانی کسب نکرده و بعد از آن که متوجه شد فشار تحریم ها اثری در تصمیم ایران برای قبول پیش شرط ها ندارد، از کنار گذاشتن آن ها و مذاکره بدون پیش شرط با ایران سخن گفت! بعد از اجرای دو مرحله از تعلیق خواسته های برجامی توسط ایران و آغاز غنی سازی مجدد، کاخ سفید این روزها بحث مذاکره بدون پیش شرط را بارها تکرار کرده است. با توجه به اهمیت این درخواست و لزوم تنویر افکار عمومی، این درخواست در دو بخش مهم قابل بررسی است.
اولا شرط عقل آن بود که آمریکا با قبول اشتباه خود در خروج از برجام، ابتدا خود را متعهد به قراردادی نماید که توسط شش قدرت جهانی و ایران بسته شده که خود امریکا نیز یک پای مذاکره بوده اند. در واقع پیش شرط اصلی همان بازگشت به برجام است و دولت ایران چگونه می تواند با کشوری که به راحتی آب خوردن قوانین و قراردادهای بین المللی را زیر پا می گذارد پای میز مذاکره بنشیند. در واقع آمریکا با خروج خود پیش شرط اصلی را اجرایی کرده و این که ادعا می شود که مذاکره بدون پیش شرط، عملا دروغی بیش نیست.
ثانیا ایالات متحده آمریکا برای خروج یکجانبه از برجام باید پاسخ قانع کننده ای ارائه دهد. به این دلیل ساده که، چه تضمینی وجود دارد که ایران پای میز مذاکره بنشیند و بعد از ماه ها کشمکش و کش و قوس قراردادی امضا شود و رییس جمهور بعدی صرفا به دلیل لج با دولت قبلی آن را کنار نگذارد؟
براساس یکی از یادداشت‌های لو رفته سفیر سابق بریتانیا در واشنگتن، دونالد ترامپ توافق اتمی با ایران را به خاطر لجاجت با باراک اوباما کنار گذاشت. با انتشار این خبر بایستی پرسید آیا ایران مسئول لج و لجبازی های کودکانه روسای جمهور آمریکاست؟!
از سویی مذاکره با فردی که بعضا روان شناسان و پزشکان به سلامت روانی او به دیده تردید می نگرند، شرط عقل است؟ ترامپ نه تنها قرارداد برجام که قرارداد های دیگری چون معاهده زیست محیطی پاریس و چند قرارداد دیگر را زیر پا گذاشته و امروز چه تضمینی وجود دارد که قرارداد بعدی به مویی بند نباشد. حتی مقامات اروپایی به عنوان متحدان دائمی ترامپ هم این روزها به قراردادهای که با او می بندند، باور چندانی ندارند و لذا حتی خوش بین ترین سیاستمدارها هم حاضر به دادن چنین تضمینی نیستند.
یادداشت لو رفته سفیر بریتانیا نشان می دهد که حتی در آمریکا نیز بازی سیاست به قاعده نیست و بعضا کودک درون سیاستمداران، حکمران اصلی و تصمیم گیرنده نهایی است. وگرنه دلیلی وجود نداشت تا قراردادی که بعد از ۲۲ ماه بحث و گفتگو به بار نشسته، در عرض چند ثانیه بر باد فنا رود. بنابراین ادعای مذاکره بدون پیش شرط سخنی واهی است از آن جهت که پیش شرط همان خروج از برجام بوده که قبل تر آمریکا آن را عملی کرده و ضمنا عقل سلیم حکم می کند که مذاکره با شخصی در قواره ترامپ بیهوده است و تضمینی بر اجرای آن نیست.