تبریز شهر هنر و موسیقی است. هرچند موسیقی رسمی در ایران بیشتر مردانه است اما در سال های اخیر، حضور بانوان در این عرصه به شکل محسوس افزایش یافته است. بانوان فعال در حوزه موسیقی آذربایجانی، گروه های موسیقی متعددی راه اندازی کرده اند که گروه «پارلا» یکی از همین گروه هاست که از سال ۹۳ پا به عرصه گذاشته است. به بهانه چهارمین اجرای این گروه در تهران، گفت وگویی با ماریا یزدانی سرپرست گروه پارلا ترتیب داده ایم که در ذیل می آید:

▪️به اجمال خودتان را معرفی کنید و از سوابق هنری تان بگویید؟

ماریا یزدانی هستم، سرپرست گروه پارلا. موسیقی را از سال ۷۶ شروع کرده ام و در حضور اساتید بسیار زیادی بوده ام. خسرو نژاد آریا، مسعود امیر سپهر، رضا رنج آزمای، اسفندیار قره باغی اساتید بنده بوده اند.

در گروه های بسیاری به عنوان بک وکال فعالیت داشته ام، چرا که خانم ها به عنوان سولیست نمی توانند در صحنه حاضر شوند. برای همین، همیشه به عنوان گروه کر در عرصه موسیقی فعالیت داشته ام. در این میان، گروه پارلا برای ما مجالی فراهم آورد تا به عنوان سولیست بر روی صحنه حاضر شویم.

▪️پارلا چگونه و چه زمانی پا گرفت؟

گروه پارلا را حدود سال ۹۳ به همت همسرم غلامرضا میرزازاده راه اندازی کردیم. در این سال از موزیسین های کاربلد خانم شهرمان که به خاطر یکسری محدودیت ها به تنهایی امکان اجرای صحنه ای نداشتند، دعوت به همکاری کردیم. سعی کردیم، زنان هنرمندمان در تمامی شهرهایی که امکان اجرا برای بانوان وجود دارد به روی صحنه بروند.
اولین استارت را از تهران زدیم و برای اولین بار بانوان خود را در تالار وحدت بر روی صحنه بردیم. ۳ سال متوالی در این سالن اجرا داشتیم و با استقبال بی نظیری مواجه شدیم. بلیت های این دوره، چند روز قبل سولد آت شد.

▪️چرا تا به حال در تبریز اجرایی نداشته اید؟ چرا کنسرت آذربایجانی را فقط در تهران به روی صحنه می برید؟

ما در تبریز نزدیک به ۳ بار درخواست مجوز داده ایم، ولی نتوانسته ایم، نتیجه بگیریم. امیدوارم هرچه سریعتر این جریان در تبریز هم اتفاق بیافتد تا بتوانیم برای همشهریان خودمان هم در این شهر هنرنمایی بکنیم.

▪️از گروه پارلا بگویید، از اعضا و بخش های این گروه موسیقی ویژه بانوان؟

گروه ما به دو قسمت گروه حرکات آیینی و گروه موسیقی تقسیم می شود. سرپرست گروه حرکات آیینی، خانم فاطمه محمدی است که طراح حرکات نیز هستند. در گروه موسیقی نیز، آقای حسن خجسته تنظیم کننده قطعات هستند که زحمت بسیاری را متحمل می شوند. اعضای گروه نیز عبارتند از:
تار: ایپک تبریزی
کمانچه: چیچک تبریزی
ناغارا: لیلا برزگر
آلات ضربی بک وکال: آیلین میرزازاده
آلات ضربی و کوبه ای: سیما گنجه ای
پیانو: سودا مارالباش
قارمون: سمیرا مرکب سازی
قانون: پانیذ ستاری

▪️هدف از راه اندازی گروه پارلا در بدو امر چه بود؟

خانواده من سال هاست در خدمت موسیقی آذربایجانی هستیم. به عنوان فعال این حوزه، احساس کردیم بانوان استان ما که ۵۰ درصد جامعه را تشکیل می دهند، در حوزه موسیقی محدودیت های بسیار زیادی دارند. دلیل اصلی راه اندازی گروه پارلا در حقیقت، همین بود که دخترانمان به صورت مستقل نمی توانستند هنر خود را روی صحنه برده و به نمایش بگذارند. البته این بستر در تهران آماده بود و تمامی زیرساخت های لازم برای اجرای بانوان را از سال ها پیش آماده کرده بودند. بنابراین ترجیح دادیم اولین استارت خود را از تهران بزنیم.

▪️علاوه بر گروه پارلا، گروه های موسیقی سنتی آذربایجانی دیگری نیز داریم؟

در زمینه موسیقی، این قبیل گروه ها بسیارند اما به خاطر سختی کارهای اجرایی، نمی توانند به روی صحنه بروند. امیدوارم روزی برسد که تمامی بانوان سرزمینم تک به تک بتوانند بصورت مستقل برای همزبانان خود اجرا دهند.

▪️پارلا چه مشخصه خاصی نسبت به گروه های دیگر دارد؟

ویژگی خاصی که این گروه همیشه برای مخاطبان خود داشت، این بود که در کنار موسیقی، رقص آذربایجانی که جز لاینفک فرهنگ این خطه است را ارایه می دهد. در اوایل کار، گرد آوردن این تعداد هنرمند در کنار یکدیگر برایمان بسیار سخت بود. ولی خوشحالیم که بانوان باوقار آذربایجان بعد از استارت کار، ۳ بار در وحدت و این بار در آبان ماه در تالار نیاوران به روی صحنه خواهند رفت.
بانوان ما تا به امروز با دید مادی به روی صحنه نیامده اند. حتی شده که از جیب خود خرج کرده اند تا بتوانند هنر خود را به نمایش بگذارند. در تالار وحدت اجرا دادن ذاتا کار سختی است و همین که بانوان تبریز پیشرو این قضیه شده اند برای ما بسیار تحسین برانگیز است.

▪️اجرای موسیقی برای بانوان در تبریز چه مشکلات و محدودیت هایی دارد؟

یکسری از مشکلات و محدودیت ها، کشوری است و ربطی به شهر و استان ما ندارد. البته شاید حدت و شدتش در اینجا نسبت به تهران بیشتر ملموس باشد. ممنوعیت شنیده شدن صدای بانوان در سالن ها یکی از این موارد است که می توان گفت در جمهوری اسلامی یکی از مهم ترین خطوط قرمز موسیقی بانوان محسوب می شود.
اما بزرگترین مشکل ارکسترهای بانوان آذربایجانی، محل تمرین شان است. در تبریز و دیگر شهرهای آذربایجانی، سالن مجزایی که بانوان هنرمند بتوانند تمرین کنند، وجود ندارد. این امر سبب شده گروه های بانوان اغلب در خانه ها تمرین کنند.
یکی دیگر از مشکلات موجود برای اجرای بانوان، نبود پرسنل مجرب و آموزش دیده برای اداره تالارها و سالن ها بانوان است.

▪️آرزو و خواسته قلبی بانوی هنرمند تبریزی چیست؟

دلم می خواهد از این تریبون به شما بگویم کاش تمامی زنان ادامه دار این خط و فکر باشند. یادم هست پارسال یکی از روزنامه ها در وصف گروه پارلا تیتر زده بود؛ ‌«وقار بانوان آذربایجانی تالار وحدت را جذب خود کرد».